Nguồn: usacustomsclearance
Thẩm phán Richard Eaton của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ tại Manhattan đã yêu cầu Chính phủ hoàn tất việc xác định chi phí nhập khẩu đối với hàng triệu lô hàng vào Mỹ mà không áp thuế. Ông cũng yêu cầu các khoản hoàn trả phải kèm tiền lãi.
Theo quy trình nhập khẩu của Mỹ, khi hàng hóa được đưa vào nước này, nhà nhập khẩu phải nộp một khoản thuế ước tính tại thời điểm nhập khẩu. Khoản này sẽ được xác nhận chính thức khoảng 314 ngày sau, trong quy trình gọi là “liquidation” (quyết toán).
Thẩm phán Eaton đã yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) hoàn tất việc xác định chi phí nhập khẩu đối với các lô hàng không tính thuế, từ đó tạo cơ sở để hoàn tiền cho doanh nghiệp.
“Cơ quan hải quan biết cách thực hiện việc này”, ông Eaton nói tại phiên điều trần hôm 4/3”. Ông cho rằng cơ quan này hoàn toàn có thể lập trình hệ thống để tự động hoàn tiền, bởi việc hoàn trả thường xuyên diễn ra khi doanh nghiệp nộp thuế nhập khẩu ước tính cao hơn mức thực tế.
Quy mô hoàn thuế sẽ lớn chưa từng có
Thẩm phán Eaton cũng ấn định một phiên điều trần vào ngày 6/3 để cập nhật kế hoạch hoàn tiền của cơ quan hải quan. Trong phán quyết, ông cho biết chánh án của tòa chỉ định ông là thẩm phán duy nhất xử lý các vụ kiện liên quan đến hoàn thuế quan.
Trong các hồ sơ gửi tòa án, CBP cho biết việc xác định chi phí nhập khẩu mà không áp thuế là nhiệm vụ chưa từng có về quy mô, có thể đòi hỏi phải xem xét thủ công hơn 70 triệu hồ sơ nhập khẩu. Cơ quan này trước đó đề nghị tòa cho tối đa 4 tháng để đánh giá các phương án hoàn tiền cho doanh nghiệp.
Hơn 130 tỷ USD tiền thuế bị coi là trái phép
Dữ liệu của CBP cho thấy, tính đến cuối năm 2025, Chính phủ liên bang đã thu 134 tỷ USD tiền thuế quan bị coi là trái phép. Các chuyên gia thương mại ước tính rằng Chính phủ Mỹ có thể phải trả tới 175 tỷ USD cho các doanh nghiệp đã nộp thuế theo IEEPA.
Tuy nhiên, khi đưa ra phán quyết trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ không đưa ra hướng dẫn cụ thể về cách thức hoàn tiền, khiến các cơ quan liên bang lúng túng trong việc xác định quy trình bồi hoàn cho doanh nghiệp.
Ryan Majerus, cựu quan chức cấp cao của Bộ Thương mại Mỹ, hiện là đối tác tại hãng luật King & Spalding cho rằng, nội dung phán quyết cho thấy tòa có xu hướng áp dụng cách tiếp cận đồng loạt, nghĩa là các nhà nhập khẩu đều có quyền được hoàn tiền theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA). Theo ông, Chính phủ có thể sẽ thách thức phạm vi của phán quyết hoặc ít nhất yêu cầu thêm thời gian để cơ quan hải quan thực hiện nhiệm vụ được đánh giá là rất lớn và phức tạp.
Cơ quan Hải quan Mỹ hiện phải phát triển một phương pháp để xử lý các khoản hoàn thuế. Cơ quan này thường xuyên hoàn thuế trong trường hợp sai sót, nhưng hệ thống của họ "không được thiết kế để hoàn thuế hàng loạt", luật sư thương mại Alexis Early, một đối tác tại Bryan Cave Leighton Paisner, cho biết. "Vấn đề nằm ở các chi tiết của quy trình hành chính”.
2.000 vụ kiện đòi hoàn tiền
Lệnh của thẩm phán Eaton được đưa ra trong vụ kiện do công ty Atmus Filtration Technologies đệ đơn. Theo hồ sơ tòa án, doanh nghiệp này cho biết họ đã phải trả khoảng 11 triệu USD tiền thuế bị coi là trái phép. Vụ kiện của Atmus nằm trong số khoảng 2.000 vụ kiện đã được đệ trình lên Tòa án Thương mại Quốc tế nhằm yêu cầu hoàn trả thuế quan áp đặt theo IEEPA.
Ông Eaton cho biết ông không muốn phải xét xử từng trường hợp riêng lẻ. "Chúng tôi muốn tìm ra một phương pháp để các nhà nhập khẩu đó có thể yêu cầu hoàn trả các khoản thuế đã bị áp dụng trái pháp luật".
Hơn 300.000 nhà nhập khẩu đã nộp thuế. Phần lớn các nhà nhập khẩu là các doanh nghiệp nhỏ, và họ hy vọng rằng các quan chức hải quan sẽ áp dụng một hệ thống đơn giản, chi phí thấp để hoàn trả tiền. Nhiều người nói với Reuters rằng họ có thể từ bỏ việc yêu cầu hoàn thuế nếu phải kiện tụng hoặc trải qua quy trình hành chính rườm rà của Hải quan.
Một liên minh các doanh nghiệp nhỏ đã yêu cầu hoàn thuế quan đã hoan nghênh phán quyết của Eaton. "Đây là một chiến thắng cho các doanh nghiệp nhỏ, những người đã phải trả hàng tỷ đô la tiền thuế quan bất hợp pháp và xứng đáng được hoàn trả số tiền đó", Dan Anthony, giám đốc điều hành của tổ chức We Pay the Tariffs, cho biết trong một tuyên bố. "Tòa án đã hành động nhanh chóng và chính xác. Giờ đây, trách nhiệm thuộc về Chính phủ, và các doanh nghiệp nhỏ lo ngại rằng họ sẽ kéo dài vụ việc này hơn nữa”.
Một số tập đoàn lớn, bao gồm Bausch & Lomb, Dyson, FedEx và L'Oreal, đã kiện Chính phủ liên bang để yêu cầu hoàn trả phí IEEPA. FedEx cũng cam kết sẽ hoàn tiền cho người tiêu dùng và người gửi hàng đã trả các khoản phí này nếu công ty vận chuyển cuối cùng được bồi thường đầy đủ.
Quỳnh Vũ