Báo cáo mới nhất của Bộ Tài chính cho biết, tổng kế hoạch đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước năm 2026 đã được Quốc hội phân bổ và Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương là hơn 1,013 triệu tỷ đồng.
Trong đó, vốn ngân sách trung ương đạt hơn 363.216 tỷ đồng, còn lại khoảng 650.226 tỷ đồng là vốn ngân sách địa phương. Ngoài ra, các địa phương chủ động giao tăng thêm khoảng 13.325 tỷ đồng vốn cân đối ngân sách địa phương và kéo dài hơn 80.031 tỷ đồng kế hoạch vốn từ các năm trước sang năm 2026.
14 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương chưa phân bổ hết vốn đầu tư công.
Tổng hợp các nguồn, quy mô kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 đến thời điểm báo cáo đạt hơn 1,106 triệu tỷ đồng.
Đến hết tháng 4/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết kế hoạch vốn cho các nhiệm vụ, dự án khoảng 980.550 tỷ đồng. Nếu không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng thêm, tổng số vốn đã phân bổ đạt khoảng 967.224 tỷ đồng, tương đương 95,44% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.
Dù tỷ lệ phân bổ đạt mức cao, vẫn còn khoảng 46.218 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết của 14 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương, chiếm khoảng 4,56% kế hoạch vốn được giao.
Theo Bộ Tài chính, nguyên nhân chủ yếu khiến tiến độ phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công còn chậm là do nhiều dự án vẫn vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt liên quan đến xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và phương án đền bù.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng vẫn tiếp diễn, trong khi giá nguyên vật liệu tăng cao hơn so với dự toán được duyệt, làm phát sinh chênh lệch chi phí và buộc nhiều dự án phải điều chỉnh hợp đồng.
Một số bộ, ngành và địa phương cũng bị đánh giá lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu thực tế và khả năng triển khai. Chất lượng chuẩn bị đầu tư còn hạn chế dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, ảnh hưởng tiến độ giải ngân.
Ngoài ra, trong những tháng đầu năm, nhiều chủ đầu tư vẫn tập trung hoàn thiện thiết kế, thẩm định dự toán và lựa chọn nhà thầu nên khối lượng nghiệm thu, thanh toán chưa nhiều. Năng lực và trách nhiệm của một số chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu còn hạn chế, thiếu chủ động trong tổ chức thi công.
Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư, phân bổ toàn bộ kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án.
Theo yêu cầu, đến hết ngày 10/5/2026, các đơn vị chưa hoàn thành phân bổ vốn phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm tập thể và cá nhân gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5 để tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định.
Duy Khôi