16 trai làng đóng khố, vật lộn dưới bùn tranh quả cầu gỗ 20kg ở Bắc Ninh

11 giờ trướcBài gốc

Video: Mãn nhãn màn tranh cầu dưới bùn của 16 trai làng tại lễ hội làng Vân

Sáng 28/5, tại Đền Vân thuộc tổ dân phố Yên Viên, phường Vân Hà, tỉnh Bắc Ninh, hàng nghìn người dân và du khách tham dự Lễ hội Vật cầu nước làng Vân năm 2026 - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia mang đậm dấu ấn văn hóa dân gian vùng Kinh Bắc.

Tham gia tranh cầu là 16 “quân cầu” - những trai làng khỏe mạnh, có phẩm chất đạo đức tốt, được tuyển chọn kỹ lưỡng và chia thành hai đội giáp Thượng và giáp Hạ. Theo tục lệ, trước ngày hội, các quân cầu phải thực hiện nhiều quy định kiêng kị nhằm giữ thân tâm thanh sạch trước khi bước vào sân Thánh.

Quả cầu gỗ mít nặng khoảng 20kg được đưa ra giữa sới vật rộng khoảng 200m² cho 16 "quân cầu" tranh tài.

Sau nghi thức khai hội và trình Thánh, quả cầu gỗ mít nặng khoảng 20kg được đưa ra giữa sới vật rộng khoảng 200m². Mặt sân là bùn nhão, ở hai đầu có hai hố để đẩy cầu xuống, mỗi lần đẩy được là kết thúc một hiệp.

Trong tiếng hò reo vang dội, các “quân cầu” lao vào tranh cướp quyết liệt trên nền bùn trơn trượt, đua nhau đưa quả cầu gỗ vào hố của đội bạn. Những pha ghì siết, nâng cầu, cản phá đầy sức mạnh khiến người xem phấn khích.

Ông Nguyễn Văn Lực (SN 1961) cho biết, để được chọn vào đội quân cầu, trai làng không chỉ cần sức khỏe mà còn phải có phẩm chất đạo đức tốt, gia đình nền nếp.

“Hồi tôi tham gia từ năm 1984, sân còn đơn sơ, chưa lầy như bây giờ, người xem cũng không đông như hiện tại nhưng tinh thần lễ hội thì lúc nào cũng rất thiêng liêng. Trước ngày hội, quân cầu phải kiêng kị nhiều thứ để giữ thân tâm thanh sạch trước khi vào sân Thánh. Với người làng Vân Hà, đây không chỉ là trò chơi mà còn là niềm tự hào truyền đời”, ông Lực chia sẻ.

"Quân cầu" ôm quả gỗ mít được các trai làng nâng lên cao để tranh cuớp cầu.

Theo ông Lực, dù nhiều năm không còn trực tiếp xuống sân tranh cầu nhưng mỗi mùa lễ hội về, ông vẫn cảm thấy hồi hộp như thời trai trẻ.

“Nhìn lớp trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống, tôi rất mừng. Lễ hội còn giữ được đến bây giờ là nhờ dân làng luôn coi đó là báu vật của quê hương”, ông nói thêm.

Lần đầu được chọn tham gia với vai trò “quân cầu”, anh Nguyễn Văn Dũng (24 tuổi, phường Vân Hà) cho biết đã tập luyện nhiều tháng để chuẩn bị cho lễ hội.

“Được trở thành quân cầu là niềm vinh dự rất lớn với thanh niên trong làng. Khi tiếng trống hội vang lên, tôi vừa hồi hộp vừa tự hào. Dù sân bùn rất trơn, tranh cầu rất vất vả nhưng ai cũng thi đấu hết mình vì màu cờ sắc áo của giáp mình”, anh Dũng chia sẻ.

Các "quân cầu" thi đấu quyết liệt với tinh thần thượng võ, ý chí đoàn kết và khát vọng về cuộc sống no đủ, mùa màng bội thu của người dân địa phương.

Theo quan niệm dân gian, quả cầu là dương, tượng trưng cho mặt trời - nguồn năng lượng của sự sống. Còn hố cầu tượng trưng cho âm. Âm dương hòa hợp thì mọi người làm ăn phát đạt, vạn sự bình yên. Hành động tranh cầu thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi. Người dân địa phương cũng tin rằng việc bị bùn đất từ sới vật bắn vào người sẽ mang đến may mắn, tài lộc và bình an.

Lễ hội Vật cầu nước làng Vân gắn với chiến công của Đức Thánh Tam Giang, mang ý nghĩa tưởng nhớ công lao tiền nhân, cầu quốc thái dân an và cuộc sống no đủ. Trải qua hàng trăm năm, lễ hội vẫn được người dân gìn giữ như một phần máu thịt trong đời sống tinh thần.

Ông Lê Văn Thiệp, Phó Chủ tịch UBND phường Vân Hà, Trưởng Ban tổ chức lễ hội khẳng định, Lễ hội Vật cầu nước làng Vân không chỉ là sinh hoạt văn hóa dân gian độc đáo được lưu giữ qua nhiều thế hệ mà còn là biểu tượng cho tinh thần thượng võ, ý chí đoàn kết và khát vọng về cuộc sống no đủ, mùa màng bội thu của người dân địa phương.

“Sau khi được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, địa phương tiếp tục sưu tầm tư liệu, đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác bảo tồn, đồng thời hướng tới xây dựng Lễ hội Vật cầu nước trở thành sản phẩm văn hóa - du lịch đặc trưng của Bắc Ninh”, ông Thiệp cho biết.

Theo quan niệm dân gian, người giành được quả cầu là giành được năng lượng mặt trời, giành được vận may về cho dân làng.

Lễ hội Vật cầu nước làng Vân diễn ra trong 3 ngày, từ 28-30/5 (12-14/4 Âm lịch), thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm nét văn hóa dân gian đặc sắc của vùng Kinh Bắc.

Trong chiều 28/5, trận tranh cầu đầu tiên diễn ra sôi động với nhiều pha giằng co quyết liệt, thể hiện tinh thần thượng võ và sự gắn kết của các “quân cầu”. Theo chương trình, các trận đấu tiếp theo sẽ tiếp tục diễn ra vào chiều 29 và 30/5.

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/16-trai-lang-dong-kho-vat-lon-duoi-bun-tranh-qua-cau-go-20kg-o-bac-ninh-ar1020529.html