Thời tiết lạnh mùa đông không chỉ khiến mọi người dễ mắc các bệnh về đường hô hấp mà còn làm hệ tiêu hóa trở nên nhạy cảm hơn. Tìm hiểu những lý do nên ăn gừng trong những ngày lạnh:
1. Tại sao nên ăn gừng vào mùa đông?
Ăn gừng đúng cách vào mùa đông giúp làm ấm cơ thể, tăng cường miễn dịch và hỗ trợ hệ tiêu hóa hiệu quả.
Làm ấm cơ thể từ bên trong
Gừng có tính nhiệt. Hoạt chất gingerol và shogaol trong gừng có khả năng thúc đẩy quá trình lưu thông máu, giúp giãn mạch máu và tăng cường nhiệt lượng. Khi ăn gừng, bạn sẽ cảm thấy ấm áp lan tỏa khắp cơ thể, giúp xua tan cái lạnh thấu xương của mùa đông, đặc biệt có lợi cho những người có cơ địa hàn, hay bị lạnh tay chân.
"Lá chắn" cho hệ miễn dịch
Mùa đông là thời điểm cúm và các bệnh viêm đường hô hấp gia tăng. Gừng có đặc tính kháng khuẩn, kháng virus và chống viêm mạnh mẽ. Ăn gừng thường xuyên giúp kích hoạt hàng phòng thủ của cơ thể, làm dịu niêm mạc họng và giảm thiểu nguy cơ bị tấn công bởi các loại vi khuẩn gây bệnh. Nếu chẳng may bị cảm lạnh, một chút gừng trong bữa cơm sẽ giúp giải độc, ra mồ hôi và hạ sốt tự nhiên.
Hỗ trợ hệ tiêu hóa
Vào mùa lạnh, chúng ta có xu hướng ăn nhiều thực phẩm giàu năng lượng, dầu mỡ hơn, điều này đôi khi gây áp lực cho dạ dày. Gừng giúp kích thích enzyme tiêu hóa, tăng cường nhu động ruột, từ đó giảm thiểu tình trạng đầy hơi, khó tiêu hay chướng bụng. Đặc biệt, gừng giúp làm dịu các cơn co thắt dạ dày, giúp bạn cảm thấy nhẹ nhàng hơn sau mỗi bữa ăn thịnh soạn.
Giảm đau nhức xương khớp
Những người bị viêm khớp thường khổ sở hơn khi nhiệt độ giảm xuống. Nhờ khả năng ức chế các gốc tự do và giảm viêm, gừng đóng vai trò như một loại thuốc giảm đau tự nhiên. Bổ sung gừng vào bữa ăn giúp giảm tình trạng cứng khớp và đau nhức do thời tiết lạnh gây ra.
2. Cách đưa gừng vào bữa cơm hằng ngày
Gừng là vị thuốc tự nhiên nên có trong bữa cơm mùa đông.
Để tận dụng tối đa lợi ích của gừng mà không làm mất đi độ ngon của món ăn, bạn có thể áp dụng các cách sau:
Món kho: Gừng thái lát hoặc giã dập kho cùng thịt kho tàu, cá kho sẽ giúp khử mùi tanh và tạo độ ấm nồng đặc trưng.
Món canh: Một vài sợi gừng thái chỉ trong bát canh cải hoặc canh cá sẽ làm món ăn trở nên hài hòa, tránh tình trạng "lạnh bụng" sau khi ăn.
Món luộc: Thêm gừng vào các món như gà, vịt, thịt luộc... không chỉ giúp khử mùi, dậy mùi thơm mà còn giúp ấm bụng và bảo vệ hệ tiêu hóa.
Nước chấm: Nước mắm gừng tỏi trong mùa đông giúp cân bằng tính hàn của thực phẩm.
3. Một số lưu ý khi dùng gừng
Dù tốt nhưng gừng chỉ thực sự có lợi nếu dùng đúng cách. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:
Không ăn gừng khi đói
Không được ăn khi bụng đói có thể làm tổn thương dạ dày do gừng có tính nóng. Mỗi ngày chỉ nên ăn tối đa 3 lát gừng, ăn quá nhiều không tốt, không dùng liên tục trong thời gian dài.
Đừng bỏ vỏ gừng
Nhiều người có thói quen gọt sạch vỏ gừng nhưng thực tế phần vỏ mới là nơi chứa nhiều dược tính nhất. Chỉ cần rửa thật sạch đất cát và dùng cả vỏ để giữ trọn vẹn giá trị dinh dưỡng.
Tránh ăn gừng vào buổi tối
Thực tế, gừng kích thích tuần hoàn máu và cung cấp năng lượng. Ăn quá nhiều gừng vào bữa tối có thể khiến tinh thần hưng phấn, gây khó ngủ hoặc làm tăng nhiệt độ cơ thể khiến bạn cảm thấy bồn chồn. Hãy ưu tiên dùng gừng vào buổi sáng hoặc buổi trưa.
Tuyệt đối không ăn gừng thối (nẫu)
Gừng khi bị thối sẽ sinh ra chất safrole - một loại độc tố có khả năng gây hại cho tế bào gan và tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư. Đừng vì tiếc rẻ mà cắt bỏ phần hỏng để dùng phần còn lại, nếu gừng đã nẫu, hãy bỏ đi ngay.
Những nhóm đối tượng cần cẩn trọng
Người bị đau dạ dày, tá tràng: Gừng có tính kích thích mạnh, nếu đang trong cơn đau cấp tính thì không nên ăn.
Người có cơ địa nóng (nhiệt miệng, táo bón): Ăn nhiều gừng sẽ làm tình trạng nóng trong trở nên trầm trọng hơn.
Người chuẩn bị phẫu thuật hoặc đang dùng thuốc loãng máu: Gừng có tác dụng làm loãng máu tự nhiên, vì vậy cần hỏi ý kiến bác sĩ để tránh nguy cơ xuất huyết.
Một vài lát gừng trong bữa cơm mùa đông không chỉ là nghệ thuật ẩm thực mà còn là một bài thuốc tốt. Hãy biến gừng thành "người bạn đồng hành" trong bếp để bảo vệ sức khỏe trước những đợt không khí lạnh tràn về. Lưu ý, đúng liều, đúng lượng và đúng thời điểm là chìa khóa để gừng phát huy tối đa công năng.
BS. Nguyễn Hà