Sáu quốc gia châu Âu bao gồm Đức, Pháp, Anh, Ý, Ba Lan và Thụy Điển vừa chính thức công bố sáng kiến chung mang tên European Long-range Strike Approach (ELSA). Mục tiêu của dự án là phát triển dòng drone cảm tử (kamikaze drone) có tầm bắn trên 500km với chi phí thấp, nhằm tăng cường khả năng tấn công chiến lược và áp đảo hệ thống phòng thủ đối phương.
Phát triển dòng drone One Way Effector 500 Plus
Loại vũ khí mới trong khuôn khổ ELSA được định danh là One Way Effector 500 Plus. Đây là một dạng đạn tuần kích (loitering munition), được thiết kế để lơ lửng trên không trung, tìm kiếm mục tiêu và thực hiện tấn công tự sát khi phát hiện đối tượng. Điểm nổi bật của dự án là tối ưu hóa chi phí sản xuất nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác cao đối với các mục tiêu như hệ thống phòng không và trung tâm hậu cần.
Drone Crossbow One Way Effector.
Dựa trên các phân tích kỹ thuật, One Way Effector 500 Plus dự kiến sẽ mang theo đầu đạn nặng khoảng 50kg. Để giảm giá thành, các chuyên gia đang xem xét phương án sử dụng đạn pháo 155mm làm đầu nổ cho thiết bị. Hệ thống điều khiển được thiết kế hiện đại, cho phép một nhân viên vận hành có thể điều phối đồng thời hàng chục drone tấn công theo bầy đàn một cách tự động.
Bối cảnh và nhu cầu tác chiến hiện đại
Quyết định thành lập ELSA xuất phát từ những bài học thực tế tại chiến trường Ukraine, nơi các dòng drone cảm tử giá rẻ đã chứng minh hiệu quả vượt trội so với các loại tên lửa đạn đạo đắt tiền. Theo báo cáo từ Viện Nghiên cứu An ninh EU, nhu cầu về vũ khí không người lái đang tăng vọt khi Nga được cho là đang thu mua tới 100.000 drone mỗi tháng, trong khi Mỹ cũng lên kế hoạch trang bị ít nhất 1 triệu thiết bị trong 2-3 năm tới.
Tại châu Âu, Pháp đã tiên phong ký hợp đồng với tập đoàn quốc phòng MBDA để phát triển dòng One Way Effector, dự kiến lô hàng đầu tiên sẽ được bàn giao ngay trong năm tới. Đức cũng có kế hoạch tích hợp loại vũ khí này vào lực lượng tác chiến đa miền dự kiến thành lập vào năm 2029. Ngoài drone cảm tử, sáng kiến ELSA còn mở rộng sang các hệ thống cảnh báo sớm và giải pháp pháo phản lực đa nòng thế hệ mới.
Tầm quan trọng của sản xuất quy mô lớn
Việc phân bổ sản xuất giữa 6 quốc gia thành viên giúp ELSA tận dụng được thế mạnh công nghiệp của từng nước, đồng thời đảm bảo khả năng mở rộng quy mô nhanh chóng khi có xung đột. Chiến thuật sử dụng drone số lượng lớn đang trở thành tiêu chuẩn mới; vào tháng 5/2024, quân đội Ukraine từng nhận định drone là vũ khí gây thương vong lớn nhất cho binh sĩ cả hai bên trong cuộc xung đột hiện tại.
Sáng kiến ELSA không chỉ là một dự án vũ khí đơn thuần mà còn là nỗ lực của châu Âu nhằm tự chủ về công nghệ tấn công tầm xa, giảm sự phụ thuộc vào các hệ thống vũ khí từ bên ngoài trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều biến động.
Tuệ Nhân