6 sai lầm khiến trẻ 'suy dinh dưỡng thể béo phì'

4 giờ trướcBài gốc

Dưới đây là 6 sai lầm của cha mẹ mà các bác sĩ thường gặp nhất trong quá trình khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ:

1. Lạm dụng sữa công thức/sữa tươi

Nhiều mẹ nghĩ chỉ cần con uống 4–5 hộp sữa một ngày là đủ chất nên khi con lười ăn cơm, cháo thì bỏ qua luôn. Thực tế, sữa rất nghèo sắt và các vi chất thiết yếu khác. Uống quá nhiều sữa gây no giả, làm trẻ biếng ăn bữa chính và dẫn đến hội chứng thiếu máu thiếu sắt nghiêm trọng ở trẻ nhỏ.

2. Ninh xương, hầm chân gà, chim bồ câu lấy nước nấu cháo

Mẹ nghĩ mọi tinh túy đã tan vào nước ngọt, nhưng khoa học đã chứng minh: Canxi và chất đạm (protein) không tan trong nước. Nước hầm chỉ có chất béo bão hòa và vị ngọt đánh lừa vị giác. Trẻ ăn nước hầm kéo dài chắc chắn sẽ bị suy dinh dưỡng protein - năng lượng.

3. Chỉ cho uống nước ép thay vì ăn trái cây

Nước ép trái cây đã bị loại bỏ hoàn toàn chất xơ, chỉ còn lại lượng đường fructose hấp thu nhanh. Điều này vừa làm trẻ dễ bị béo phì, vừa gây táo bón và tăng gánh nặng cho đường ruột.

4. Lạm dụng thực phẩm chế biến sẵn vì tiện và "con thích"

Vì nhịp sống bận rộn, nhiều cha mẹ có xu hướng chiều theo sở thích của con bằng cách chọn:

- Xúc xích, lạp xưởng, cá viên chiên, pate, bánh kẹo, nước ngọt... làm thức ăn chính hoặc bữa xế cho con.

- Nhóm thực phẩm siêu chế biến này chứa hàm lượng muối (Natri) cực cao, nhiều chất béo trans và chất bảo quản độc hại. Chúng làm vị giác của trẻ bị "chai sạn" với hương vị tự nhiên, khiến trẻ ngày càng chán ghét rau củ, thịt cá tươi và đối mặt sớm với nguy cơ mỡ máu, tiểu đường tuýp 2 từ khi còn nhỏ.

Việc cho trẻ sử dụng thực phẩm siêu chế biến một cách thường xuyên giống như một "quả bom nổ chậm" đối với sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ. Trẻ ăn no bụng nhưng cơ thể lại thiếu trầm trọng các vitamin thiết bị như Vitamin A, D, C và các khoáng chất cốt lõi như sắt, kẽm, canxi. Khi thiếu các vi chất này, trẻ dễ bị thiếu máu, chậm phát triển chiều cao và giảm mật độ xương, dù thể trạng bên ngoài nhìn có vẻ mũm mĩm hoặc thừa cân.

Các thực phẩm siêu chế biến chứa hàm lượng muối, đường tinh luyện và chất điều vị (mì chính, hương liệu nhân tạo) rất cao gây rối loạn vị giác và hành vi ăn uống. Chúng kích thích mạnh mẽ trung tâm phần thưởng ở não bộ của trẻ, tạo cảm giác thèm ăn giả tạo và gây "nghiện". Trẻ sẽ chán ghét vị thanh nhạt của rau củ, trái cây tươi hay thịt cá chế biến truyền thống, dẫn đến tình trạng biếng ăn tâm lý đối với thực phẩm lành mạnh.

Thực phẩm siêu chế biến hầu như không có chất xơ nhưng lại chứa nhiều chất bảo quản và chất nhũ hóa. Điều này làm mất cân bằng hệ vi sinh (loạn khuẩn), giảm lượng lợi khuẩn, khiến trẻ dễ bị táo bón mãn tính, viêm ruột và suy giảm sức đề kháng, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp và tiêu hóa.

Việc ăn nhiều đồ ngọt, đồ béo vào buổi tối dễ khiến trẻ đầy bụng, khó ngủ, ảnh hưởng đến việc tiết hormone tăng trưởng (GH) vốn tiết ra nhiều nhất khi trẻ ngủ sâu.

BSCKI Trần Thị Thanh Nga thăm khám cho trẻ.

5. Chọn thực phẩm mất cân đối

- Nhồi nhét quá nhiều chất đạm: Sợ con thiếu chất nên bữa nào cũng ép con ăn lượng lớn thịt, tôm, cua. Đạm dư thừa không tiêu hóa hết sẽ lên men thối ở đại tràng, gây đi ngoài phân sống, táo bón và làm quá tải hệ thống lọc của gan, thận.

- Không cho dầu mỡ vào thức ăn của con: Nhiều mẹ sợ con đầy bụng hoặc sợ béo nên không cho dầu ăn hoặc mỡ lợn vào cháo/bột. Đây là sai lầm tai hại vì Vitamin A, D, E, K là các vitamin tan trong dầu. Không có dung môi chất béo, cơ thể trẻ không thể hấp thu được các vitamin này, dẫn đến còi xương, đổ mồ hôi trộm và suy giảm hệ miễn dịch.

6. Cho ăn dặm sai thời điểm và sai cấu trúc thô

- Ăn dặm quá sớm (trước 6 tháng): Hệ tiêu hóa của trẻ chưa tiết đủ enzyme để tiêu hóa tinh bột và đạm phức tạp, dễ gây tổn thương niêm mạc ruột, dẫn đến rối loạn tiêu hóa kéo dài.

- Ăn dặm quá muộn hoặc không tăng thô: Sợ con hóc nên cho con ăn cháo xay nhuyễn, sinh tố đến tận 2–3 tuổi. Điều này khiến cơ hàm của trẻ không được luyện tập, phản xạ nhốt kém, hệ men tiêu hóa không được kích thích đồng đều, dẫn đến tình trạng biếng ăn kinh niên rất khó điều trị.

Lời khuyên của tôi là phụ huynh nên xây dựng cho trẻ một chế độ ăn đa dạng, cân đối giữa các nhóm thực phẩm, ưu tiên thực phẩm tươi, hạn chế đồ ăn siêu chế biến và không chiều theo sở thích ăn uống thiếu lành mạnh của trẻ.

Vị giác của trẻ nhỏ giống như một "tờ giấy trắng". Trẻ thích ăn nhạt hay ăn đậm, thích rau củ hay đồ ăn nhanh, phần lớn đều được hình thành từ chính thói quen ăn uống của gia đình. Vì vậy, muốn con có một chế độ dinh dưỡng tốt, cha mẹ trước hết cần trở thành những tấm gương về lựa chọn thực phẩm và cách ăn uống khoa học.

(BSCKI Trần Thị Thanh Nga, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Phú Thọ).

BSCKI Trần Thị Thanh Nga

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/6-sai-lam-khien-tre-suy-dinh-duong-the-beo-phi-169260604100152173.htm