7 sai lầm khi dùng thuốc hạ sốt cho trẻ bị tay chân miệng

3 giờ trướcBài gốc

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi, do các virus đường ruột gây ra. Biểu hiện điển hình bao gồm sốt, loét miệng và phát ban dạng phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông. Trong đó, sốt là triệu chứng khiến nhiều phụ huynh lo lắng nhất và thường tìm cách hạ sốt nhanh cho trẻ. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc hạ sốt không đúng cách lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ, thậm chí làm chậm phát hiện biến chứng nguy hiểm.

Dưới đây là một số sai lầm cha mẹ thường gặp:

1. Lạm dụng thuốc hạ sốt khi chưa cần thiết

Một sai lầm phổ biến là cho trẻ dùng thuốc hạ sốt ngay khi nhiệt độ cơ thể chỉ mới tăng nhẹ (dưới 38-38,5°C). Trên thực tế, sốt là phản ứng tự nhiên của cơ thể nhằm chống lại tác nhân gây bệnh. Việc hạ sốt quá sớm có thể làm giảm hiệu quả miễn dịch tự nhiên.

Tuy nhiên, chỉ nên dùng thuốc hạ sốt khi trẻ sốt từ 38,5°C trở lên hoặc khi trẻ có biểu hiện khó chịu rõ rệt như quấy khóc, mệt mỏi, bỏ bú. Nếu trẻ vẫn tỉnh táo, chơi bình thường, có thể ưu tiên các biện pháp không dùng thuốc như lau mát, cho uống đủ nước.

Một sai lầm phổ biến là cho trẻ dùng thuốc hạ sốt ngay khi nhiệt độ cơ thể chỉ mới tăng nhẹ (dưới 38-38,5°C).

2. Dùng sai loại thuốc hạ sốt khi mắc tay chân miệng

Hai loại thuốc hạ sốt thường dùng cho trẻ là paracetamol và ibuprofen. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh tự ý sử dụng các thuốc không phù hợp, thậm chí dùng aspirin, một thuốc chống chỉ định ở trẻ em do nguy cơ gây Hội chứng Reye (tổn thương gan và não nghiêm trọng).

Ngoài ra, một số cha mẹ kết hợp nhiều loại thuốc hạ sốt cùng lúc với mong muốn tăng hiệu quả, nhưng điều này có thể dẫn đến quá liều hoặc tương tác thuốc không mong muốn. Nguyên tắc là chỉ dùng một loại thuốc hạ sốt tại một thời điểm, ưu tiên paracetamol vì tính an toàn cao hơn.

3. Dùng sai liều theo cân nặng

Việc tính liều thuốc hạ sốt cho trẻ phải dựa trên cân nặng, không phải độ tuổi. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh lại ước lượng liều theo kinh nghiệm hoặc theo hướng dẫn chung, dẫn đến nguy cơ dùng thiếu liều (không hiệu quả) hoặc quá liều (gây độc).

Ví dụ, paracetamol thường được khuyến cáo với liều 10-15 mg/kg/lần, cách nhau 4-6 giờ, tối đa không quá 60 mg/kg/ngày. Việc không tuân thủ khoảng cách giữa các liều hoặc cho uống quá nhiều lần trong ngày có thể gây tổn thương gan nghiêm trọng.

4. Đường dùng không phù hợp

Thuốc hạ sốt có nhiều dạng như uống, siro, đặt hậu môn. Trong trường hợp trẻ nôn nhiều hoặc không uống được, dạng đặt hậu môn có thể là lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, không ít phụ huynh lạm dụng dạng này ngay cả khi trẻ vẫn uống được, vì cho rằng tiện lợi hơn.

Thực tế, hấp thu thuốc qua đường hậu môn không ổn định bằng đường uống, dễ dẫn đến khó kiểm soát liều. Ngoài ra, việc sử dụng nhiều lần có thể gây kích ứng niêm mạc trực tràng.

5. Lạm dụng thuốc

Tay chân miệng có thể diễn tiến nặng với các biến chứng thần kinh, tim mạch như viêm não, viêm cơ tim. Một số dấu hiệu cảnh báo gồm: Sốt cao liên tục không đáp ứng thuốc, giật mình, run tay chân, nôn nhiều, thở nhanh, lừ đừ.

Việc lạm dụng thuốc hạ sốt có thể làm giảm tạm thời nhiệt độ, khiến phụ huynh chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu nguy hiểm. Điều này làm chậm trễ việc đưa trẻ đến cơ sở y tế, làm tăng nguy cơ biến chứng nặng.

Nên đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng thuốc.

6. Không kết hợp chăm sóc hỗ trợ toàn diện

Hạ sốt chỉ là một phần trong điều trị tay chân miệng. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh chỉ tập trung vào việc dùng thuốc mà bỏ qua các biện pháp chăm sóc quan trọng khác như:

- Bù nước và điện giải đầy đủ.

- Cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ nuốt.

- Giữ vệ sinh răng miệng.

- Theo dõi sát các dấu hiệu bất thường.

Việc chăm sóc toàn diện giúp trẻ hồi phục nhanh hơn và giảm nguy cơ biến chứng.

7. Tự ý kéo dài thời gian dùng thuốc

Một số phụ huynh tiếp tục cho trẻ dùng thuốc hạ sốt dù trẻ đã hết sốt hoặc chỉ sốt nhẹ. Điều này không những không cần thiết mà còn làm tăng nguy cơ tác dụng phụ, đặc biệt với gan và thận.

Nguyên tắc là chỉ dùng thuốc khi có chỉ định rõ ràng và ngừng ngay khi không còn triệu chứng cần thiết.

Để sử dụng thuốc hạ sốt an toàn cho trẻ bị tay chân miệng, phụ huynh cần lưu ý:

- Chỉ dùng thuốc khi trẻ sốt ≥ 38,5°C hoặc khó chịu.

- Dùng đúng loại thuốc, ưu tiên paracetamol.

- Tính liều chính xác theo cân nặng.

- Không phối hợp nhiều thuốc hạ sốt.

- Theo dõi sát các dấu hiệu nặng.

- Đưa trẻ đi khám ngay khi có biểu hiện bất thường.

Tay chân miệng đa số là bệnh lành tính, nhưng có thể diễn tiến nhanh và nguy hiểm nếu không được theo dõi đúng cách. Việc sử dụng thuốc hạ sốt hợp lý không chỉ giúp trẻ dễ chịu hơn mà còn góp phần phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo, đảm bảo an toàn cho trẻ.

PGS.TS. Đào Minh Tuấn

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/7-sai-lam-khi-dung-thuoc-ha-sot-cho-tre-bi-tay-chan-mieng-169260403093004044.htm