72 giờ rung chuyển Trung Đông

25 phút trướcBài gốc

Cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran bước sang ngày thứ hai với một tin tức chấn động - cái chết của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Thông tin làm rung chuyển nền chính trị Cộng hòa Hồi giáo và gây xáo trộn toàn Trung Đông.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông Khamenei đã thiệt mạng, trong khi phía Israel khẳng định đã loại bỏ hơn 40 chỉ huy cấp cao của Iran ngay trong ngày đầu tiên của chiến dịch.

Bất chấp những tổn thất được cho là nghiêm trọng ở tầng lớp lãnh đạo quân sự - chính trị, Iran không cho thấy dấu hiệu chùn bước, tiếp tục đáp trả bằng các đòn tấn công tên lửa nhằm vào Israel và mở rộng mục tiêu ra khu vực Vùng Vịnh.

Israel công bố video không kích trụ sở chính quyền Iran Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) ngày 1/3 công bố đoạn video chính thức đầu tiên cho thấy các đòn không kích nhằm vào mục tiêu là các trụ sở của chính quyền Iran nằm tại trung tâm thủ đô Tehran.

Đòn bất ngờ từ “Sư tử gầm” và “Cơn thịnh nộ kinh hoàng”

Sáng ngày thứ Bảy 28/2 (giờ địa phương) Israel tuyên bố phát động chiến dịch mang tên Operation Lion's Roar, phối hợp với Washington.

Một quan chức quân đội Israel cho biết mục tiêu là “làm suy giảm năng lực của chính quyền hiện tại” và chiến dịch sẽ kéo dài “chừng nào còn cần thiết”. Ông Trump thậm chí đi xa hơn khi đăng video trên nền tảng Truth Social, nêu rõ mục tiêu là thay đổi chế độ tại Iran.

Các đợt không kích của Mỹ và Israel trong ngày 28/2 tiếp tục được nối dài sang ngày 1/3, bao trùm nhiều địa phương, trong đó có khu vực trung tâm Tehran. Tại thủ đô Iran, các mục tiêu an ninh - chính trị trọng yếu bị đánh trúng, gồm cả nơi ở của lãnh tụ tối cao Ali Khamenei; nhiều kho chứa và bệ phóng tên lửa đạn đạo ở các địa phương khác cũng bị tấn công.

Các điểm Mỹ và Israel không kích tại Iran. Đồ họa: Guardian.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói đen bốc lên từ khu phức hợp của Lãnh tụ Tối cao Khamenei bị hư hại nặng. Truyền thông nhà nước Iran sau đó xác nhận Lãnh tụ Tối cao đã thiệt mạng.

Theo một quan chức quân đội Israel, chiến dịch lần này mở rộng hơn đáng kể so với cuộc tấn công Mỹ - Israel trong cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái. Lần này, ít nhất 14 thành phố trên khắp Iran hứng chịu hàng trăm đợt không kích.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khu phức hợp của Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei bị thiệt hại nặng nề. Ảnh: Airbus.

Mục tiêu bao gồm trụ sở tình báo, cơ quan an ninh, nhà riêng của quan chức Iran, cùng các bệ phóng và kho tên lửa đạn đạo - chiến thuật được cho là nhằm hạn chế khả năng đáp trả của Tehran. Israel cũng tuyên bố đã đánh vào các hệ thống phòng không ở miền tây Iran để thiết lập ưu thế trên không.

Ảnh vệ tinh do Vantor công bố cho thấy các tàu Iran bốc cháy tại căn cứ hải quân Konarak hôm 28/2.

Một con tàu đang bốc cháy tại căn cứ hải quân Konarak. Ảnh: Vantor.

Thương vong dân sự và nguy cơ khủng hoảng nhân đạo

Tại Tehran, không khí hoảng loạn bao trùm khi các vụ nổ làm rung chuyển thành phố đông đúc. Quân đội Israel kêu gọi người dân Iran tránh xa các cơ sở quân sự và công nghiệp.

Chính quyền Iran khuyến cáo người dân rời khỏi các đô thị lớn để đảm bảo an toàn - tái hiện cảnh di tản hàng loạt từng xảy ra trong đợt không kích trước đây. Việc nhiều cơ quan an ninh đặt trong khu dân cư khiến nguy cơ thương vong dân sự tăng cao.

Tại thành phố Minab, tỉnh Hormozgan, một cuộc không kích trúng trường tiểu học nữ sinh khiến hơn 150 người thiệt mạng và ít nhất 95 người bị thương, theo truyền thông nhà nước Iran, theo Reuters. Minab đồng thời là nơi đặt một căn cứ của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), làm dấy lên tranh cãi về tính chất mục tiêu của vụ tấn công.

Khung cảnh tan hoang tại trường nữ sinh Iran bị không kích CNN dẫn số liệu do hãng thông tấn Mehr công bố chiều 28/2 cho biết, ít nhất 57 người đã thiệt mạng trong cuộc không kích do Israel và Mỹ tiến hành nhằm vào một trường nữ sinh tại thành phố Minab, tỉnh Hormozgan, miền nam Iran.

Chiều Chủ nhật 1/3, hàng nghìn người đổ về Quảng trường Enghelab để tưởng niệm ông Khamenei. Nhiều người vẫy cờ, hô khẩu hiệu và kêu gọi trả đũa. Phụ nữ khóc than, đập ngực bày tỏ đau buồn, những đàn ông giơ cao chân dung lãnh tụ tối cao trong không khí phẫn nộ.

Ngày 2/3, Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran thông báo ít nhất 555 người đã thiệt mạng trên khắp đất nước do các cuộc không kích của Mỹ và Israel từ ngày 28/2.

Biển người khóc thương lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tại Quảng trường Enghelab chiều 1/3. Ảnh: Reuters.

Xung đột lan rộng toàn khu vực

Đòn đáp trả của Iran đã vượt qua những “lằn ranh đỏ” trước đây vốn tránh mở rộng xung đột ra Vùng Vịnh. Đến ngày 1/3, phần lớn Trung Đông đã bị cuốn vào vòng xoáy giao tranh.

Iran tấn công các mục tiêu tại Dubai và Bahrain, bao gồm khách sạn cao cấp và sân bay ở Dubai, Kuwait, Bahrain. Tehran cũng đánh vào một cơ sở cảng tại Oman và một tàu ở phía tây bắc Muscat, đồng thời phát cảnh báo vô tuyến tới các tàu dự định đi qua eo biển Hormuz.

Một tòa nhà và khách sạn cao cấp tại Bahrain bị hư hại nghiêm trọng sau đòn không kích của Iran vào nước này ngày 28/2. Ảnh: Reuters.

Đến rạng sáng ngày 2/3, hàng loạt vụ nổ lớn và hỏa hoạn đã xảy ra ở căn cứ quân sự Mỹ tại Iraq. Nhiều tiếng nổ đã làm rung chuyển khu vực quanh căn cứ quân sự Mỹ tại Erbil, Iraq, kèm theo cột khói lớn bốc lên từ bên trong. Cùng với đó, các vụ nổ mạnh đã làm rung chuyển căn cứ Victoria của Mỹ, nằm gần sân bay quốc tế Baghdad (Iraq).

Tại thủ đô Damascus của Syria, thủ đô Amman của Jordan và khu vực miền Nam Lebanon, người dân cảm nhận rõ các vụ nổ khi Israel đánh chặn tên lửa Iran trên bầu trời.

Các cuộc tấn công nhằm vào các nước Vùng Vịnh khiến nhiều trung tâm hàng không lớn như Dubai và Qatar phải đóng cửa, làm hàng loạt hành khách mắc kẹt. Nhiều chuyến bay bị hủy hoặc hoãn và chưa rõ khi nào không phận khu vực này có thể mở lại.

Cảnh tượng khách sạn hạng sang ở Dubai bốc cháy gây sốc Trong bối cảnh chiến sự leo thang tại Trung Đông, khách sạn Fairmont The Palm (Dubai) bị cháy lớn ở mặt tiền hôm 28/2 do không kích.

Sân bay Dubai ngập khói trong cuộc phản đòn của Iran Các video trên mạng xã hội cho thấy khói bao trùm bên trong sân bay quốc tế Dubai khi nhân viên các hãng hàng không sơ tán khỏi tòa nhà.

Tốc độ lan rộng của xung đột khiến giới quan sát choáng váng. Chỉ trong vài giờ, phạm vi địa lý của cuộc chiến đã vượt quá quy mô của cuộc chiến 12 ngày trước đó.

Biểu tình cũng bùng phát tại nhiều quốc gia Trung Đông khi cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite bày tỏ phẫn nộ trước cái chết của ông Khamenei - một giáo chủ có ảnh hưởng lớn trong thế giới Shiite.

Tại Pakistan, hàng trăm người ủng hộ Iran tìm cách xông vào Lãnh sự quán Mỹ ở Karachi, buộc lực lượng an ninh phải giải tán đám đông. Ít nhất 9 người thiệt mạng và nhiều người khác bị thương.

Tại Baghdad, biểu tình nổ ra trong “Vùng Xanh” khi các lãnh đạo Hồi giáo dòng Shiite ở Iraq như Ali Sistani và Moqtada al-Sadr gửi lời chia buồn. Lực lượng Hezbollah cũng kêu gọi tổ chức mít tinh tại Beirut chiều 1/3.

Biểu tình nổ ra bùng phát tại nhiều quốc gia có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite như Iraq, Yemen, Lebanon, Pakistan trong ngày 1/3 và 2/3. Ảnh: Reuters.

Israel trong tình trạng báo động cao

Ở chiều ngược lại, Israel cũng hứng chịu các đòn trả đũa liên tiếp. Người dân Israel dành phần lớn ngày Chủ nhật 1/3 trong hầm trú ẩn khi còi báo động vang lên gần như liên tục. Một người thiệt mạng và hàng chục người bị thương khi tên lửa Iran đánh trúng Tel Aviv tối 28/2.

Tại thị trấn Bet Shemesh, thêm 8 người thiệt mạng và 20 người bị thương do một vụ tấn công bằng tên lửa vào chiều 1/3.

Hiện trường tan hoang ở nhiều thành phố thuộc Israel sau các đòn không kích từ Iran và Hezbollah. Ảnh: Reuters.

Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel yêu cầu người dân trú ẩn khi Iran liên tiếp phóng các loạt tên lửa đạn đạo. Phần lớn số tên lửa này đã bị hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt đánh chặn giữa không trung, đặc biệt là các quả đạn hướng về khu dân cư.

Rạng sáng ngày 2/3, nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào một căn cứ quân sự của Israel ở Haifa, để trả đũa vụ ám sát lãnh đạo tối cao Iran Khamenei, đồng thời “bảo vệ Lebanon và người dân trước các hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel”.

Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem nói nhóm sẽ không rời bỏ “lĩnh vực danh dự và kháng chiến” và tiếp tục đối đầu với “hành động gây hấn", đồng thời kêu gọi tổ chức các buổi tưởng niệm và hoạt động ủng hộ Iran trong khu vực ảnh hưởng của họ tại Lebanon.

Vệt sáng từ đầu đạn tên lửa của Hezbollah xé toạc bầu trời Israel Những vệt sáng xuất hiện trên bầu trời Israel khi rocket được phóng từ Lebanon. IDF kích hoạt còi báo động tại miền bắc trong bối cảnh Hezbollah tuyên bố tập kích căn cứ ở Haifa để đáp trả vụ Ayatollah Ali Khamenei bị sát hại.

Ngay sau đó, Israel tập kích dữ dội các mục tiêu Hezbollah ở khu vực ngoại ô phía nam Beirut (Lebanon) nhằm đáp trả vụ tập kích bằng rocket và máy bay không người lái của lực lượng này.

Hàng loạt tiếng nổ lớn làm rung chuyển các tòa nhà và khiến cửa kính vỡ tung. Tiếng máy bay chiến đấu bay thấp trên bầu trời được ghi nhận khi Israel triển khai loạt đòn đáp trả sau các vụ phóng tên lửa qua biên giới của lực lượng Hezbollah, theo AP.

Chưa dừng lại, nửa ngày sau, Iran tiếp tục tuyên bố đã sử dụng tên lửa đạn đạo Kheibar nhắm mục tiêu vào văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cùng trụ sở chỉ huy không quân nước này trong loạt tấn công mới nhất.

Dẫu vậy, Israel cho hay không ghi nhận thương vong sau vụ tập kích.

Chỉ trong vòng chưa đầy 3 ngày, xung đột đã vượt khỏi khuôn khổ song phương và biến thành một cuộc khủng hoảng khu vực toàn diện.

Với đà leo thang hiện tại, Trung Đông đang đứng trước nguy cơ bước vào một chu kỳ bạo lực mới, phức tạp và khó kiểm soát hơn nhiều so với cuộc chiến 12 ngày trước đó.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/72-gio-rung-chuyen-trung-dong-post1631646.html