Ảnh minh họa. Nguồn internet
Từ đầu năm 2026, một số nhóm hàng nhập khẩu đang gặp khó khăn trong thủ tục thông quan khi Luật An toàn thực phẩm và các quy định mới chính thức có hiệu lực nhưng các cơ quan chức năng chưa triển khai đầy đủ hướng dẫn chi tiết.
Cụ thể, theo phản ánh, nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với tình trạng hàng thực phẩm nhập khẩu bị giữ tại cảng, hồ sơ không được cơ quan chức năng tiếp nhận kiểm tra do chưa có hướng dẫn rõ ràng về triển khai quy trình mới. Việc tạm dừng tiếp nhận hồ sơ từ ngày 29.1.2026 đã khiến nhiều container bị “đứng hình” ngay trước cao điểm tiêu thụ Tết Nguyên đán, phát sinh chi phí lưu kho và rủi ro chất lượng hàng hóa.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra ở nhóm hóa chất và vật liệu xây dựng nhập khẩu khi cơ quan chức năng tạm ngừng tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra chất lượng sản phẩm do chưa nhận được hướng dẫn thực thi Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa mới. Luật này đã có hiệu lực từ ngày 1.1.2026 và yêu cầu quản lý theo mức độ rủi ro, nhưng văn bản hướng dẫn chưa hoàn thiện khiến các lô hàng nguyên liệu ngành xây dựng và hóa chất phải chờ.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu và sử dụng hóa chất đang gặp khó khi làm thủ tục theo quy định mới về quản lý vòng đời hóa chất. Sự thay đổi cách phân loại và theo dõi hóa chất trong quá trình nhập khẩu, sản xuất và sử dụng đã gây lúng túng trong áp dụng, vì các hướng dẫn chi tiết chưa thống nhất, dẫn tới tình trạng doanh nghiệp gặp nhiều vướng mắc trong thủ tục hải quan và kiểm tra.
Trước thực trạng này, các cơ quan quản lý, trong đó có Bộ Công Thương, đã vào cuộc để tháo gỡ “điểm nghẽn” thông quan cho doanh nghiệp nhập khẩu trong giai đoạn chuyển tiếp.
Ngày 18.1.2026, Bộ Công Thương đã ban hành văn bản đề nghị phối hợp với Bộ Tài chính và chính quyền địa phương triển khai các thủ tục hành chính theo Luật Hóa chất mới, nhằm khôi phục hoạt động nhập khẩu nguyên liệu hóa chất và ổn định sản xuất. Đây được xem là bước quan trọng trong bối cảnh luật mới có hiệu lực nhưng quy định chi tiết chưa hoàn chỉnh, dẫn đến hàng loạt container nguyên liệu hóa chất mắc kẹt tại cảng.
Các chuyên gia và doanh nghiệp đều cho rằng việc hoàn thiện và ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn thi hành luật đồng thời với thời điểm luật có hiệu lực là rất cần thiết nhằm tránh việc “đứng hình” trong quy trình thông quan. Những điểm nghẽn hiện nay khiến chi phí tuân thủ và chi phí lưu kho tăng cao, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất - kinh doanh và kế hoạch doanh nghiệp trong những tháng đầu năm nay.
TUẤN ĐÔNG