Ách tắc nông sản tại cửa khẩu do thay đổi quy định đã cơ bản được tháo gỡ

5 giờ trướcBài gốc

Thay đổi kiểm tra ATTP nhưng chưa có hướng dẫn

Theo đó, ngày 26/1/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Nghị định là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường quản lý an toàn thực phẩm theo hướng quản lý rủi ro, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong bối cảnh có sự thay đổi về phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm so với quy định trước đây, việc tổ chức triển khai đồng loạt công tác kiểm tra Nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu trong giai đoạn đầu đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, từ ngày 26/1/2026 đến hết ngày 29/1/2026, tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và đường hàng không trên cả nước đã phát sinh tình trạng tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, với khối lượng khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và một số mặt hàng thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.

Nguyên nhân chủ yếu do Nghị định số 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngay trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm; đồng thời chưa có quy định chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm Nghị định có hiệu lực.

Việc áp dụng đồng loạt phương thức kiểm tra mới với thời gian trả kết quả từ 5–7 ngày đã tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra, hệ thống kiểm nghiệm cũng như doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng tươi sống, dễ hư hỏng.

Nhiều cửa khẩu bị ùn ứ hàng nông sản tươi do thay đổi quy định về ATTP nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể

Trước tình trạng nhiều xe nông sản tươi, thực phẩm nhập khẩu từng ùn ứ tại nhiều cửa khẩu những ngày cuối tháng 1/2026, khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP về quản lý an toàn thực phẩm chính thức có hiệu lực, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động thực hiện nhiều biện pháp trong xử lý điểm nghẽn để thông quan.

Dưới sự chỉ đạo của Bộ trưởng Trần Đức Thắng và lãnh đạo Bộ, các đơn vị chuyên môn của Bộ, gồm Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Chất lượng Chế biến và Phát triển thị trường đã chủ động phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) rà soát quy định, làm rõ thẩm quyền và quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu có nguồn gốc thực vật.

Sáng 30/1, Thứ trưởng Bộ NN&MT Hoàng Trung đã chủ trì cuộc họp với Cục Hải quan và Vụ Pháp chế để rà soát các điểm nghẽn pháp lý khi triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP, tập trung làm rõ trách nhiệm, thẩm quyền kiểm tra an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu có nguồn gốc thực vật.

Trên cơ sở ý kiến của các đơn vị thực thi tại cửa khẩu, Thứ trưởng Trung chỉ đạo các cục chuyên môn khẩn trương phối hợp với Bộ Y tế thống nhất cách hiểu, cách áp dụng quy định, tuyệt đối không để ách tắc do lúng túng trong chuyển tiếp chính sách.

Đồng thời, ông Trung yêu cầu hệ thống kiểm dịch thực vật vùng chủ động xử lý theo thẩm quyền, báo cáo hằng ngày tình hình thông quan, coi mục tiêu giải phóng nhanh nông sản, giảm thiệt hại cho doanh nghiệp là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn cao điểm cận Tết.

Theo báo cáo từ các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng – Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến chiều ngày 31/1/2026, tình trạng ách tắc hàng hóa tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác. Hoạt động thông quan dần trở lại bình thường, giảm áp lực cho doanh nghiệp trong cao điểm cận Tết Nguyên đán.

Kiến nghị sớm có văn bản hướng dẫn

Trong thời gian tới, Bộ NN&MT sẽ có báo cáo gửi Bộ Y tế – Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm – để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trong ngày 1/2/2026 về các khó khăn, vướng mắc phát sinh và kiến nghị Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sớm có văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ, bảo đảm việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được thống nhất, hiệu quả.

Bộ NN&MT khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, hạn chế tối đa thiệt hại cho doanh nghiệp, sớm ổn định tình hình thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu trên cả nước.

Cũng trong ngày 31/1, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản truyền đạt ý kiến của Phó thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP theo kiến nghị của Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh.

Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các Bộ: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Công Thương khẩn trương kiểm tra, xử lý ngay kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh. Các cơ quan liên quan phải tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả xử lý giải quyết vướng mắc điểm nghẽn này.

Theo UBND tỉnh Tây Ninh, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định nhóm hàng rau, củ, quả tươi phải thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm theo phương pháp thông thường, bao gồm lấy mẫu kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng với thời gian chờ kết quả từ 7 - 15 ngày.

Quy định này được đánh giá là không phù hợp với các mặt hàng nông sản nguyên liệu tươi như khoai mì, mía, trái cây... vì sẽ gây hư hỏng trong thời gian chờ kết quả. Trước đây, các mặt hàng này chỉ cần kiểm tra hồ sơ và đánh giá sinh vật gây hại là được thông quan.

Do thay đổi quy định đột ngột không có thời gian chuyển tiếp, doanh nghiệp không kịp chuẩn bị hồ sơ. Hậu quả là từ đêm 29/1, mặt hàng nông sản, đặc biệt là sắn củ tươi, đã bị ùn ứ, chưa được thông quan tại các cửa khẩu: Xa Mát, Kà Tum, Phước Tân, Vạc Sa, Chàng Riệc.

Tuyết Nhung

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/ach-tac-nong-san-tai-cua-khau-do-thay-doi-quy-dinh-da-co-ban-duoc-thao-go-post637056.antd