Trung Quốc đang đẩy mạnh tích hợp AI vào giáo dục, hướng tới lợi thế cạnh tranh dài hạn
Trung Quốc vừa công bố kế hoạch hành động cấp quốc gia nhằm tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào toàn bộ hệ thống giáo dục, trong một bước đi được xem là chiến lược nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực cho kỷ nguyên kinh tế số và cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng gay gắt.
Theo South China Morning Post, sáng kiến “AI + Giáo dục” do Bộ Giáo dục Trung Quốc phối hợp với bốn cơ quan liên quan triển khai, đặt mục tiêu đưa AI trở thành thành tố xuyên suốt trong mọi cấp học: từ giáo dục phổ thông, đại học đến đào tạo nghề và học tập suốt đời.
AI trở thành trụ cột cải cách giáo dục
Kế hoạch này nằm trong chương trình phát triển giáo dục dài hạn đến năm 2035 của Trung Quốc, được công bố từ tháng 1 năm ngoái. Trong đó, trí tuệ nhân tạo được xác định là động lực then chốt thúc đẩy cải cách giáo dục, nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số và các ngành công nghiệp tương lai.
Giới hoạch định chính sách Trung Quốc nhìn nhận đây là phản ứng trực tiếp trước áp lực cạnh tranh quốc tế ngày càng gia tăng, trong bối cảnh các nền kinh tế lớn như Mỹ, Liên minh châu Âu (EU) và Singapore đều đã triển khai các chương trình đầu tư quy mô lớn vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực AI.
“Việc AI định hình lại các kỹ năng cần thiết trong thời đại mới đòi hỏi một cuộc cải tổ mang tính hệ thống và căn bản đối với giáo dục”, các cơ quan chức năng nhấn mạnh.
Một trong những điểm nhấn của kế hoạch là xây dựng hạ tầng AI thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Thay vì tiếp tục mô hình triển khai phân tán tại các địa phương, chính phủ Trung Quốc sẽ hợp nhất các nền tảng tính toán và mạng dữ liệu thành một hệ sinh thái dịch vụ chung. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp tối ưu hóa nguồn lực, nâng cao hiệu quả vận hành và bảo đảm khả năng tiếp cận đồng đều.
Triển khai theo ba tầng, bao phủ toàn hệ thống
Kế hoạch đề ra lộ trình tích hợp AI theo nhiều cấp độ trong hệ thống giáo dục.
Ở bậc học cơ bản, các trường phổ thông sẽ tập trung xây dựng các chương trình học giúp khơi dậy tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và sự tò mò khoa học của học sinh - những kỹ năng nền tảng trong kỷ nguyên AI.
Ở cấp đại học, các khóa học nền tảng về trí tuệ nhân tạo sẽ được đưa vào giảng dạy rộng rãi, đồng thời khuyến khích đổi mới liên ngành, qua đó thúc đẩy sự kết hợp giữa công nghệ với các lĩnh vực khác.
Trong khi đó, giáo dục nghề nghiệp và đào tạo liên tục sẽ đóng vai trò then chốt trong quá trình “chuyển đổi thông minh” các ngành nghề truyền thống. Mục tiêu là mở rộng cơ hội tiếp cận kiến thức AI cho toàn xã hội, giúp lực lượng lao động thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của thị trường việc làm.
Để hỗ trợ quá trình này, Trung Quốc cũng dự kiến cải cách hệ thống đào tạo giáo viên, trong đó tích hợp kiến thức và kỹ năng về AI vào các tiêu chuẩn cấp chứng chỉ và cấp phép hành nghề.
Nguồn tài chính cho kế hoạch sẽ được bảo đảm từ ngân sách trung ương, cho thấy mức độ ưu tiên cao của Bắc Kinh đối với lĩnh vực này.
Xu hướng toàn cầu
Động thái của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh việc ứng dụng AI trong giáo dục đang gia tăng mạnh trên toàn cầu. Tại Mỹ, mức độ sử dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực này đã tăng đáng kể trong hai năm gần đây, phản ánh xu hướng chuyển đổi sâu rộng của hệ thống giáo dục dưới tác động của công nghệ.
Với kế hoạch quy mô toàn quốc và định hướng dài hạn, Trung Quốc đang phát đi tín hiệu rõ ràng về tham vọng chiếm lợi thế trong cuộc đua phát triển nguồn nhân lực AI - yếu tố được coi là then chốt quyết định năng lực cạnh tranh của các nền kinh tế trong tương lai.
Hồng Nhung