Ai hưởng lợi và ai chịu thiệt hại khi giá dầu tăng vì xung đột Trung Đông?

một giờ trướcBài gốc

Nhà máy lọc dầu tại Dammam, Saudi Arabia. Ảnh minh họa: THX/TTXVN

Theo mô hình phân tích của ngân hàng đầu tư Jefferies, các nhà sản xuất dầu của Mỹ có thể thu thêm hơn 60 tỷ USD trong năm nay nếu giá dầu duy trì ở mức cao như hiện nay. Riêng trong tháng 3/2026, dòng tiền của các công ty Mỹ có thể tăng thêm khoảng 5 tỷ USD sau khi giá dầu tăng gần 47% kể từ khi xung đột bắt đầu ngày 28/2.

Công ty nghiên cứu năng lượng Rystad Energy ước tính nếu giá dầu trung bình đạt 100 USD mỗi thùng trong năm nay, các nhà sản xuất dầu của Mỹ có thể thu thêm khoảng 63,4 tỷ USD từ hoạt động khai thác.

Giá dầu Brent đã vượt mốc 100 USD mỗi thùng trong tuần qua, trong khi dầu thô WTI chốt phiên cuối tuần ở mức 98,71 USD mỗi thùng. Trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh Mỹ hiện là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới và cho rằng giá dầu tăng đồng nghĩa nước này kiếm được nhiều tiền hơn.

Các công ty khai thác dầu đá phiến của Mỹ được xem là nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất, do phần lớn hoạt động tập trung trong nước và ít phụ thuộc vào khu vực Trung Đông. Khi giá dầu tăng, các doanh nghiệp này có thể nhanh chóng gia tăng sản lượng và cải thiện dòng tiền.

Tuy nhiên, tình hình lại phức tạp hơn đối với các tập đoàn dầu khí quốc tế lớn như ExxonMobil, Chevron, BP, Shell và TotalEnergies. Các doanh nghiệp này có nhiều tài sản và dự án tại khu vực Vịnh Ba Tư, vì vậy chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc đóng cửa Eo biển Hormuz.

Một số cơ sở sản xuất trong khu vực đã phải tạm ngừng hoạt động, khiến Shell không thể giao các lô khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) theo hợp đồng từ nhà máy Ras Laffan của QatarEnergy, buộc phải thông báo tạm dừng nghĩa vụ giao hàng do ảnh hưởng của xung đột. Trong khi đó, công ty dịch vụ dầu khí SLB đã phát đi cảnh báo về lợi nhuận do điều kiện hoạt động tại Trung Đông trở nên khó khăn hơn.

Giới phân tích cho rằng việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Tuyến vận tải này bình thường vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương gần một phần năm nguồn cung dầu thế giới.

Theo Goldman Sachs, khoảng 18 triệu trong số 20 triệu thùng dầu đi qua tuyến đường này mỗi ngày hiện vẫn bị mắc kẹt. Tác động còn nghiêm trọng hơn đối với thị trường LNG, khi khoảng 20% sản lượng LNG toàn cầu bị gián đoạn. Trong bối cảnh đó, RBC Capital Markets dự báo xung đột có thể tiếp tục kéo dài và giá dầu Brent có thể vượt 128 USD mỗi thùng trong vòng ba đến bốn tuần tới nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Rystad Energy cho rằng việc phong tỏa eo biển Hormuz sẽ gây thiệt hại đáng kể cho các công ty dầu khí quốc gia ở Trung Đông, đồng thời ảnh hưởng tới các tập đoàn phương Tây đang tham gia khai thác tại Qatar, UAE, Iraq và khu vực trung lập giữa Saudi Arabia và Kuwait. Tuy vậy, một số doanh nghiệp cho rằng giá dầu cao có thể bù đắp phần nào thiệt hại do gián đoạn sản xuất. TotalEnergies cho biết mức giá dầu hiện tại đã nhiều hơn bù đắp cho phần sản lượng bị mất tại Trung Đông.

Các công ty ít phụ thuộc vào khu vực này lại được thị trường đánh giá tích cực hơn. Cổ phiếu của Equinor, tập đoàn năng lượng Na Uy không có hoạt động đáng kể tại Trung Đông, đã tăng mạnh nhờ giá khí đốt tại châu Âu leo thang sau khi QatarEnergy tạm dừng các chuyến hàng LNG. Ngoài ra, cổ phiếu của một số công ty lọc dầu như Neste và Repsol cũng tăng đáng kể do nguồn cung nhiên liệu tinh chế từ Trung Đông bị gián đoạn.

Một số chuyên gia cảnh báo cuộc khủng hoảng hiện tại có thể thúc đẩy các quốc gia tăng tốc tìm kiếm nguồn năng lượng nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào các tuyến vận tải chiến lược. Điều này có thể làm thay đổi cấu trúc rủi ro của thị trường năng lượng toàn cầu trong dài hạn.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/ai-huong-loi-va-ai-chiu-thiet-hai-khi-gia-dau-tang-vi-xung-dot-trung-dong-20260315170602945.htm