Ảnh minh họa - Ảnh: Bloomberg.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn cung dầu từ Trung Đông bị gián đoạn do xung đột leo thang trong khu vực và Iran đóng cửa eo biển Hormuz để trả đũa việc Mỹ và Israel tấn công nước này. Việc Ấn Độ quay trở lại mua dầu Nga có thể sẽ giúp giải tỏa bớt tình trạng thiếu hụt nguồn cung và giảm bớt sức ép tăng giá đối với dầu thô, đồng thời mang lại lợi ích cho Nga.
Từ cuối tháng 8/2025, Mỹ áp mức thuế quan trừng phạt 25% với Ấn Độ do nước này tiếp tục nhập khẩu dầu Nga. Tuy nhiên, trong một sắc lệnh ban hành vào đầu tháng 2/2026, sau khi hai nước đạt được thỏa thuận thương mại sơ bộ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gỡ bỏ mức thuế này vì New Delhi cam kết ngừng mua dầu Nga. Nhưng sắc lệnh cũng nêu rõ rằng nếu Ấn Độ nối lại hoạt động nhập khẩu dầu từ Nga, mức thuế quan trừng phạt trên có thể được tái áp đặt.
Thời gian qua, Ấn Độ đã giảm dần việc mua dầu từ Nga như một nỗ lực tuân thủ thỏa thuận thương mại đã đạt được với Mỹ, thay thế bằng nguồn cung dầu từ Saudi Arabia và Iraq. Tuy nhiên, khi nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn, Ấn Độ buộc phải tìm kiếm các nguồn cung thay thế để đảm bảo nhu cầu năng lượng trong nước, dẫn tới khả năng nước này phải cạnh tranh với các nước nhập khẩu dầu khác để giành giật các nguồn cung sẵn có.
Sự chấp thuận từ Mỹ cho phép Ấn Độ mua dầu Nga đã mở ra cơ hội để các nhà máy lọc dầu lớn như Indian Oil Corp. và Reliance Industries Ltd. nhanh chóng mua vào các lô hàng dầu chưa bán hết từ Nga trên thị trường giao ngay.
Các lô dầu này bao gồm nhiều loại dầu khác nhau như Urals, ESPO và Varandey, được chào bán với mức giá cao hơn từ 2 đến 8 USD mỗi thùng so với giá chuẩn Dated Brent của thị trường London - nguồn tin tiết lộ với Bloomberg. Trước khi xảy ra xung đột ở Trung Đông, dầu Nga thường được giao dịch với mức giá thấp hơn so với giá chuẩn này.
Trong số 30 triệu thùng dầu Nga được mua Ấn Độ mua trong đợt này, có khoảng 10 triệu thùng đã được Indian Oil mua, trong khi Reliance cũng mua ít nhất một lượng tương tự. Sự miễn trừ của Mỹ được áp dụng đối với dầu thô và các sản phẩm hóa dầu của Nga được đưa lên tàu trước ngày 5/3, miễn là các lô hàng này được giao tới Ấn Độ và được mua bởi doanh nghiệp Ấn Độ.
Các tàu chở dầu như Maylo và Sarah đã thay đổi lộ trình để hướng về Ấn Độ, thay vì đến Singapore như kế hoạch ban đầu - theo nguồn tin.
Việc Ấn Độ tăng cường mua dầu Nga không chỉ là một giải pháp tạm thời để đối phó với tình trạng thiếu hụt nguồn cung từ Trung Đông mà còn phản ánh sự thay đổi liên tục trong chính sách năng lượng của nước này.
Sau khi chiến tranh Nga - Ukraine nổ ra vào đầu năm 2022, Ấn Độ đã tăng cường mua dầu Nga, dù đối mặt với sự chỉ trích từ chính quyền Tổng thống Trump. Dầu Nga không bị trừng phạt, nhưng hai nhà sản xuất lớn nhất của Nga đã bị Mỹ đưa vào danh sách đen.
Sau đó, để đạt thỏa thuận thương mại với Mỹ, Ấn Độ đã giảm mua dầu Nga. Hoạt động mua dầu Nga của Ấn Độ đã đạt đỉnh điểm với hơn 2 triệu thùng mỗi ngày vào giữa năm 2024, nhưng sau đó giảm xuống còn trung bình 1,06 triệu thùng mỗi ngày vào tháng 2 năm nay, theo dữ liệu từ công ty theo dõi tàu biển Kpler.
Giờ đây, với động thái miễn trừ của Mỹ, Ấn Độ một lần nữa quay trở lại với dầu Nga.
Bình Minh