Việ bàn giao hệ thống S-400 một phần trong hợp đồng trị giá 5,43 tỷ USD ký với Nga từ tháng 10/2018, bao gồm 5 trung đoàn, mỗi trung đoàn có hai tiểu đoàn, được trang bị đầy đủ bệ phóng, radar, trung tâm chỉ huy và xe tiếp đạn.
Hệ thống phóng tên lửa từ hệ thống S-400. (Nguồn: MW)
Đáng chú ý, sau khi S-400 lần đầu được thử lửa cường độ cao bên ngoài Nga vào tháng 5/2025 và được đánh giá hoạt động hiệu quả trong các tình huống đối đầu với Pakistan, Ấn Độ đã nhanh chóng đẩy mạnh kế hoạch mua sắm. Đến tháng 3/2026, Hội đồng Mua sắm Quốc phòng nước này đã phê duyệt việc đặt mua thêm 5 trung đoàn nữa, qua đó nâng tổng số dự kiến lên 10 trung đoàn, tương đương 20 tiểu đoàn phòng không tầm xa.
S-400 từ lâu đã được xem là một trong những hệ thống phòng không mạnh nhất thế giới hiện nay. Với tầm bắn tối đa lên tới 400 km, hệ thống này có thể loại bỏ nhiều loại mục tiêu từ máy bay chiến đấu, máy bay cảnh báo sớm cho tới tên lửa đạn đạo. Đặc biệt, các tên lửa đánh chặn của S-400 có tốc độ cực cao, có thể vượt Mach 14, giúp tăng khả năng đối phó với các mục tiêu bay nhanh và khó đánh chặn.
Trái tim của hệ thống là radar 91N6 Big Bird với tầm phát hiện lên tới 600 km, cho phép theo dõi đồng thời hàng trăm mục tiêu. Ngoài ra, việc tích hợp các radar đa băng tần hiện đại như Nebo-M giúp S-400 cải thiện đáng kể khả năng phát hiện các mục tiêu có tín hiệu radar thấp, bao gồm cả máy bay tàng hình.
Không chỉ mạnh về công nghệ, S-400 còn được Nga sản xuất với quy mô lớn nhờ đầu tư mạnh vào các nhà máy quốc phòng. Các cơ sở như nhà máy Obukhov tại St. Petersburg, Avitek ở Kirov hay NMP tại Nizhny Novgorod đã được nâng cấp để tăng tốc sản xuất. Tuy nhiên, nhu cầu khổng lồ từ chính quân đội Nga trong bối cảnh xung đột với Ukraine và căng thẳng với NATO đã nhiều lần khiến tiến độ giao hàng cho Ấn Độ bị chậm trễ.
Trên thực tế, S-400 đã chứng minh khả năng chiến đấu trong các tình huống thực tế. Trong các cuộc đụng độ với Pakistan vào tháng 5/2025, hệ thống này được cho là đã bắn hạ ít nhất 5 máy bay chiến đấu cùng một máy bay cỡ lớn có giá trị cao, có thể là máy bay cảnh báo sớm hoặc trinh sát điện tử. Đặc biệt, mục tiêu cỡ lớn này bị phá hủy ở khoảng cách tới 300 km, cho thấy hiệu quả của tên lửa tầm xa 40N6.
Việc Ấn Độ quyết định tăng gấp đôi số lượng S-400 không chỉ dừng ở phòng không, mà còn nằm trong chiến lược hiện đại hóa toàn diện lực lượng không quân. New Delhi đang đàm phán nâng cấp phi đội Su-30MKI và cân nhắc khả năng mua tiêm kích thế hệ năm Su-57 từ Nga.
Xuân Minh