Tìm hiểu nét văn hóa đón Tết ở vùng cao Lào Cai mang đến những trải nghiệm hấp dẫn.
Những ngày xuân ấm áp
Ngày cuối năm vừa qua ở thôn Lao Chải, xã Y Tý, bà con trong thôn tập trung tại nhà Bí thư Chi bộ để ăn Tết. Lợn được mổ, mỗi người một việc, tất bật chuẩn bị bữa cơm tất niên.
Anh Nguyễn Trọng Nghĩa (đứng giữa) trò chuyện với cán bộ Đồn Biên phòng Y Tý.
Anh Nguyễn Trọng Nghĩa luôn tay lật từng tảng thịt đang nướng trên than hồng. Những giọt mỡ óng ánh xèo xèo rơi xuống, cả không gian ngập tràn hương vị ngày xuân.
Anh Nghĩa đã có gần 1 tuần để trải nghiệm đón Tết ở bản Lao Chải...
...được tự tay chế biến những món ăn ngày Tết.
Anh Nguyễn Trọng Nghĩa đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, cùng nhóm bạn đi du lịch đến Y Tý đã gần 1 tuần, hào hứng cho biết: “Chúng tôi đã được đi mổ lợn tại 3 nhà dân rồi!”. Anh kể: Do chơi thân với một số anh em ở Y Tý và được họ mời ăn Tết trên bản nên sau một chút đắn đo, anh đã tạm gác lại toàn bộ công việc, ngược Lào Cai để bắt đầu chuyến du xuân đặc biệt. “Đến Y Tý, chúng tôi chỉ cần lựa chọn một điểm lưu trú và cứ thế hòa vào không khí đón Tết với bà con. Cùng làm bánh, cùng nấu cỗ, tất cả đều hòa đồng, không có một khoảng cách nào cả” - anh Nghĩa chia sẻ.
Ẩm thực vùng cao ngày Tết luôn có sức hấp dẫn đặc biệt.
Những ngày ở bản, anh Nghĩa đã trải qua nhiều cung bậc cảm xúc thú vị. Mỗi món ăn mới trong gian bếp của đồng bào như rau hái ngoài vườn, canh gà đen nấu với lá rừng thơm ngọt, thịt lợn gác bếp, ớt chua ủ men cay nồng hay bia Hà Nhì độc đáo đều đánh thức mọi giác quan. Ngoài ra, khoảng thời gian đi khắp thôn bản để thu trọn vào tầm mắt cảnh sắc xuân biên cương cũng mang đến cho anh những ấn tượng không thể quên.
“Tôi rất thích ngắm hoa đào ở Y Tý. Đào ở Y Tý mộc mạc, tự nhiên, không được uốn nắn như đào ở dưới xuôi. Có những hôm trời mù, rét, nhìn những nụ hoa khỏe khoắn bung nở, tôi thấy không gian như ấm lại” - anh Nghĩa bộc bạch.
Đào rừng Y Tý khỏe khoắn, bung nở gọi xuân về.
Trải nghiệm bất ngờ
Cũng lựa chọn ăn Tết ở Y Tý, anh Philips - một du khách đến từ nước Anh đã có trải nghiệm bất ngờ, đó là cưỡi ngựa dạo chơi giữa rừng tống quá sủ cổ thụ. “Đây là lần đầu tiên tôi cưỡi ngựa. Ban đầu cũng có chút hồi hộp, hơi lo lắng nhưng rồi tôi nhận ra mọi việc không đáng sợ như bản thân nghĩ. Chỉ cần mạnh dạn trèo lên lưng ngựa, làm theo chỉ dẫn thì mọi thứ đều trở nên nhẹ nhàng. Tôi nghĩ bản thân đã làm rất tốt” - anh Philips tỏ ra hào hứng sau khi được các “nài ngựa” hướng dẫn kỹ thuật cưỡi ngựa đảm bảo an toàn.
Du khách nước ngoài hào hứng trải nghiệm cưỡi ngựa dưới sự chỉ dẫn của người dân địa phương.
Để du khách có được những trải nghiệm thú vị đó, trong những ngày Tết, 22 thành viên của Câu lạc bộ Ngựa Y Tý đã hăng say tập luyện, phục vụ du khách khi có nhu cầu.
Các thành viên trong Câu lạc bộ Ngựa Y Tý luôn sẵn sàng phục vụ trải nghiệm của du khách.
Anh Tráng A Xa - người dân thôn Trung Chải, cũng là thành viên Câu lạc bộ chia sẻ: “Chỉ cần khách muốn trải nghiệm là tôi sẵn sàng. Dịp Tết, tôi thường đưa ngựa đến nơi tổ chức lễ hội đông người để du khách trải nghiệm cưỡi và chụp ảnh cùng ngựa. Cuối tuần, tôi lại đưa ngựa xuống khu vực đường đá cổ hay lên đỉnh Lảo Thẩn. Khách Việt Nam hay khách nước ngoài cũng đều rất thích dịch vụ này”.
Hòa mình vào không gian văn hóa và lễ hội đầu xuân
Không riêng Y Tý, Tết này, nhiều du khách lựa chọn các địa danh du lịch của Lào Cai là điểm đến du xuân.
Tưng bừng hội xòe ở xã Mường Bo.
Theo Phòng Văn hóa - Xã hội phường Sa Pa, dịp nghỉ Tết năm nay dự kiến Sa Pa đón khoảng 250 nghìn lượt khách. Tỷ lệ đặt phòng trong những ngày đầu năm đạt khoảng 80% đối với khách sạn từ 2 sao trở lên và 85% ở các phân khúc còn lại. Từ mùng 3 Tết trở đi, nhiều cơ sở lưu trú đạt công suất 100%.
Tại xã Bắc Hà, lượng khách tìm hiểu thông tin và đặt phòng lưu trú trong dịp Tết cũng tăng mạnh, chủ yếu tập trung tại các homestay, nhà nghỉ cộng đồng. Ngay trong đêm Giao thừa, địa phương đã chào đón các đoàn du khách trong nước đến từ Thủ đô Hà Nội, cùng du khách quốc tế đến từ Vương quốc Anh, Ấn Độ, Pháp, Hồng Kông (Trung Quốc) xông đất đầu năm và ăn Tết tại địa phương. Đây là tín hiệu lạc quan, khởi động cho một năm bứt phá của ngành du lịch Bắc Hà, hướng tới mục tiêu đón 1 triệu lượt khách trong năm 2026 và trở thành điểm đến đặc sắc, hấp dẫn của khu vực.
Đốt lửa trại tại Bắc Hà.
Để tạo nên sức hút cho những điểm du lịch, có khoảng 100 sự kiện văn hóa, thể thao và lễ hội đặc sắc được Lào Cai tổ chức trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Chuỗi sự kiện dự kiến kéo dài từ trung tuần tháng 2 đến hết tháng 3 năm 2026, hứa hẹn mang đến cho du khách những trải nghiệm hấp dẫn trong hành trình du xuân tại Lào Cai. Có thể kể đến hàng loạt lễ hội truyền thống sẽ diễn ra tại khắp các địa phương như: Lễ hội Gầu Tào của người Mông tại Sun World Fansipan Legend và các xã Bắc Hà, Si Ma Cai; Lễ hội Xuống đồng của người Tày, Giáy tại các xã Cốc Lầu, Chiềng Ken và Bát Xát; các hoạt động văn hóa, nghệ thuật hấp dẫn tại xã Lâm Thượng, Lục Yên, Tân Lĩnh, Mù Cang Chải, Văn Chấn...
Đồng bào người Mông tại xã Cao Sơn dựng cây nêu, chuẩn bị cho lễ hội Gầu Tào.
Ông Trương Mạnh Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc cho biết: Để khai thác tiềm năng du lịch, xã Hạnh Phúc xác định quan điểm xuyên suốt là phát triển du lịch phải gắn chặt với bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và cảnh quan thiên nhiên. Năm nay, xã Hạnh Phúc sẽ tổ chức Lễ hội Gầu Tào vào các ngày 12 - 13 tháng Giêng, tạo không khí vui tươi đầu xuân, đồng thời quảng bá hình ảnh văn hóa và con người địa phương. Với sự chuẩn bị chu đáo từ nội dung chương trình đến cơ sở hạ tầng, các điểm lưu trú và dịch vụ du lịch, Hạnh Phúc tự tin sẽ níu chân được du khách du xuân tại bản, hướng tới mục tiêu đón 90 nghìn lượt khách du lịch trong năm 2026, góp phần nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững cho người dân địa phương.
Xã Hạnh Phúc định hướng gắn phát triển du lịch với bảo tồn văn hóa.
Theo thống kê, trong tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu hoạt động dịch vụ lưu trú, ăn uống và du lịch lữ hành của tỉnh đạt hơn 1.010 tỷ đồng, tăng gần 6% so với tháng trước đó và tăng gần 18% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng lượt khách phục vụ đạt trên 513 nghìn lượt. Đáng chú ý, lượng khách du lịch theo tour đạt trên 14.300 lượt, tăng gần 33% so với cùng thời điểm năm 2025... Kết quả này gắn liền với việc các địa phương đã chủ động tổ chức các hoạt động lễ hội, vui Xuân đón Tết sôi nổi, giàu bản sắc, qua đó tạo điểm nhấn kích cầu phát triển du lịch, dịch vụ.
Những lễ hội đầu xuân mang đến cho du khách trải nghiệm đặc biệt trong hành trình du xuân tại Lào Cai.
Năm 2026, Lào Cai đặt mục tiêu đón hơn 11 triệu lượt khách, trong đó có 1,5 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ khách du lịch đạt 51 nghìn tỷ đồng. “Với sự nỗ lực của ngành du lịch, cộng đồng các doanh nghiệp và các địa phương ngay từ những ngày đầu năm, chúng tôi tin tưởng những mục tiêu trên sẽ được hiện thực hóa” - ông Trần Sơn Bình, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh nhấn mạnh.
Đến mỗi bản làng của Lào Cai, điều giữ chân du khách không chỉ là dịch vụ hay cảnh quan, mà chính là những giá trị văn hóa được gìn giữ và kể lại một cách sống động. Sau mỗi chuyến du xuân, du khách không chỉ mang về vài tấm ảnh hay món quà nhỏ. Mà đọng lại là những trải nghiệm thú vị, nơi họ được chào đón như người thân trong ngôi nhà đậm sắc màu văn hóa.
Thu Hường - Tuấn Anh