Các kỳ nghỉ lễ dài là dịp để sum họp, vui chơi và nghỉ ngơi.
Tết Nguyên Đán và các kỳ nghỉ lễ dài là dịp để sum họp, vui chơi và nghỉ ngơi. Nhưng chính những thay đổi đột ngột trong thói quen ăn uống, sinh hoạt và giao tiếp cũng là lý do dẫn tới tăng đột biến các ca nhập viện cấp cứu vì ngộ độc thực phẩm, tai biến tim mạch, ngộ độc rượu hay các bệnh lây nhiễm khác.
Nhiều bác sỹ và chuyên gia y tế cảnh báo: nếu không có “chiến lược” phòng ngừa hợp lý, sức khỏe trong dịp lễ sẽ trở thành “thử thách” đối với mọi gia đình.
Ăn uống quá mức và rượu bia: Rủi ro bị xem nhẹ
Theo các chuyên gia lâm sàng từ Mayo Clinic Healthcare tại London, một trong những nguyên nhân phổ biến khiến người dân phải nhập viện dịp lễ Tết là ăn uống không điều độ và tiêu thụ rượu bia quá mức. Bác sĩ Safia Debar, người thường xuyên tư vấn về sức khỏe mùa lễ hội cho biết: “Khi ăn uống hoặc quyết định tham dự tiệc tùng, hãy cân nhắc kỹ lưỡng - đặc biệt là uống bao nhiêu rượu và ăn bao nhiêu đồ giàu đường. Cố gắng cung cấp đủ nước cho cơ thể, tránh uống rượu khi đói, và ghi nhận phản ứng của cơ thể để điều chỉnh ngay lập tức nếu thấy dấu hiệu bất thường”.
Cảnh báo này cũng được các chuyên gia từ Harvard Medical School chia sẻ trong các phân tích về sức khỏe mùa đông. Theo đó, sự thay đổi nhịp sinh học, chế độ ăn mặn hơn và căng thẳng tâm lý trong dịp lễ Tết có thể làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ, đặc biệt ở người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp. Một số nghiên cứu tại Mỹ ghi nhận số ca tử vong do tim mạch có xu hướng tăng vào những ngày lễ cuối năm.
Những món ăn hấp dẫn trong dịp Tết cố truyền có thể khiến nhiều người rơi vào tình trạng "ăn không kiểm soát". Ảnh: Cooky.vn
Đừng trì hoãn cấp cứu vì “đang nghỉ lễ”
Một yếu tố đáng lo ngại khác là tâm lý chủ quan hoặc trì hoãn đi khám. Theo khuyến cáo của tổ chức phi lợi nhuận Consumer Reports, nhiều người có xu hướng chờ qua kỳ nghỉ mới đi khám bệnh, ngay cả khi xuất hiện dấu hiệu nghiêm trọng.
Tổ chức này nhấn mạnh: nếu nghi ngờ có triệu chứng của đau tim, đột quỵ hoặc phản ứng dị ứng nặng, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay lập tức thay vì chờ đợi. Việc trì hoãn có thể làm mất “thời gian vàng” trong điều trị, đặc biệt với các bệnh lý tim mạch và thần kinh.
Thực tế tại nhiều quốc gia cho thấy, không ít trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng hơn do người bệnh cố “chịu đựng cho qua Tết” hoặc ngại ảnh hưởng đến sinh hoạt gia đình.
Ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền nhiễm: Rủi ro từ tụ tập đông người
Các dịp lễ thường đi kèm những bữa tiệc lớn, thực phẩm được chế biến sẵn và bảo quản trong nhiều giờ. Theo cảnh báo của giới chức y tế châu Âu, các sự kiện đông người có thể trở thành điểm lây lan bệnh truyền nhiễm nếu không đảm bảo vệ sinh thực phẩm và kiểm soát dịch tễ.
Chuyên gia y tế công cộng tại châu Âu khuyến nghị người dân lưu ý đến nguồn gốc thực phẩm, nhiệt độ bảo quản và thời gian sử dụng. Đồng thời, trong bối cảnh các bệnh hô hấp theo mùa vẫn lưu hành, việc giữ vệ sinh tay và cân nhắc đeo khẩu trang ở nơi đông người cũng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Sự thay đổi nhịp sống và “cú sốc” với cơ thể
Một yếu tố khác ít được chú ý là sự thay đổi đột ngột trong nhịp sinh hoạt. Thức khuya, di chuyển đường dài, ăn uống thất thường và thiếu vận động có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái quá tải.
Theo phân tích của các chuyên gia y học dự phòng tại Mỹ, việc ngủ ít hơn bình thường và tiêu thụ nhiều caffeine hoặc rượu bia trong vài ngày liên tiếp có thể làm tăng nhịp tim, rối loạn huyết áp và gây mệt mỏi kéo dài sau kỳ nghỉ. Đối với người cao tuổi hoặc người có bệnh mạn tính, đây là những yếu tố có thể kích hoạt biến cố sức khỏe nghiêm trọng.
Các bác sỹ và chuyên gia cảnh báo mọi người cần có sự chuẩn bị và điều chỉnh hợp lý để đảm bảo sức khỏe trước những thay đổi sinh hoạt trong dịp Tết.
“Chiến lược” phòng ngừa
Từ các khuyến nghị của bác sỹ và chuyên gia, có thể rút ra một số nguyên tắc cơ bản để giảm thiểu nguy cơ nhập viện trong dịp lễ Tết:
• Duy trì chế độ ăn cân bằng, hạn chế đồ quá mặn, quá ngọt và nhiều chất béo.
• Uống đủ nước, kiểm soát lượng rượu bia.
• Ngủ đủ giấc và duy trì vận động nhẹ nhàng.
• Theo dõi sát các chỉ số sức khỏe nếu có bệnh nền.
• Không trì hoãn việc đến cơ sở y tế khi xuất hiện dấu hiệu nguy hiểm.
Chìa khóa không nằm ở việc “kiêng khem tuyệt đối”, mà ở sự điều độ và chủ động theo dõi sức khỏe.
Nghỉ lễ an toàn - trách nhiệm của mỗi cá nhân
Kỳ nghỉ lễ, dù ở bất kỳ quốc gia nào, đều là thời điểm để gắn kết gia đình và tái tạo năng lượng. Tuy nhiên, các phân tích và khuyến nghị từ giới chuyên môn quốc tế cho thấy, niềm vui trọn vẹn chỉ có thể đạt được khi sức khỏe được đặt ở vị trí ưu tiên.
Thay vì chờ đến khi xảy ra sự cố mới tìm cách xử lý, việc chủ động phòng ngừa, từ ăn uống điều độ đến nhận biết sớm dấu hiệu bất thường, chính là cách hiệu quả nhất để không phải “đón Tết trong bệnh viện”.
Hồng Nhung