Ăn uống ngày Tết sai cách, gout có thể tấn công bất ngờ

3 giờ trướcBài gốc

Tết Nguyên đán là dịp đoàn viên, sum họp với nhiều bữa tiệc thịnh soạn. Tuy nhiên, sau kỳ nghỉ lễ, các cơ sở y tế thường ghi nhận số ca nhập viện do gout tăng rõ rệt, đặc biệt ở nam giới trung niên. Theo các chuyên gia y tế, nguyên nhân chính đến từ việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm giàu đạm, hải sản, rượu bia và thói quen sinh hoạt thiếu kiểm soát trong những ngày Tết.

NỘI DUNG

Gout – căn bệnh "nhà giàu" nhưng ngày càng phổ biến

Những món ăn truyền thống dễ khiến gout bùng phát

Vì sao đàn ông dễ bị gout hơn dịp Tết?

Dấu hiệu cảnh báo cơn gout cấp

Ăn uống thế nào để phòng gout ngày Tết?

Người mắc gout cần lưu ý gì khi đi chơi Tết?

Gout – căn bệnh "nhà giàu" nhưng ngày càng phổ biến

Gout là bệnh rối loạn chuyển hóa liên quan đến tình trạng tăng acid uric trong máu. Khi nồng độ acid uric tăng cao, các tinh thể urat sẽ lắng đọng tại khớp, gây viêm, đau dữ dội, sưng đỏ, thường gặp nhất ở khớp ngón chân cái.

Các bác sĩ chuyên khoa cơ xương khớp cho biết nam giới có nguy cơ mắc gout cao hơn nữ giới, đặc biệt ở độ tuổi 30-60. Thói quen uống rượu bia, ăn nhiều thịt đỏ, nội tạng động vật và ít vận động là những yếu tố nguy cơ phổ biến. Dịp Tết, các yếu tố này thường tăng lên đột biến, khiến bệnh dễ tái phát hoặc khởi phát cấp tính.

Mâm cỗ Tết với nhiều thịt đỏ và hải sản có thể làm tăng nguy cơ gout. Hình minh họa

Những món ăn truyền thống dễ khiến gout bùng phát

Nội tạng động vật – "thủ phạm" hàng đầu

Các món như lòng lợn, gan, tim, cật, tiết canh… thường xuất hiện trong mâm cỗ Tết và là món khoái khẩu của nhiều đàn ông. Tuy nhiên, nội tạng động vật chứa hàm lượng purin rất cao – chất khi chuyển hóa sẽ tạo ra acid uric. Việc ăn nhiều nội tạng khiến nồng độ acid uric trong máu tăng nhanh, dễ gây cơn gout cấp.

Hải sản giàu đạm

Tôm, cua, mực, cá biển, đặc biệt là các loại cá nhỏ như cá trích, cá mòi… cũng thuộc nhóm thực phẩm giàu purin. Trong các bữa tiệc tất niên hay họp mặt đầu năm, hải sản thường được chế biến đa dạng như hấp, nướng, lẩu hoặc chiên, khiến người ăn dễ tiêu thụ quá mức.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người có tiền sử gout nên hạn chế hải sản, đặc biệt khi ăn kèm rượu bia vì nguy cơ làm bệnh bùng phát cao hơn.

Thịt đỏ và các món chế biến đậm đà

Thịt bò, thịt dê, thịt chó hay các món kho, nướng, lẩu nhiều gia vị là lựa chọn quen thuộc trong mâm cơm ngày Tết. Thịt đỏ chứa lượng purin trung bình đến cao. Khi ăn với số lượng lớn trong nhiều ngày liên tiếp, nguy cơ tích tụ acid uric sẽ tăng mạnh.

Ngoài ra, các món chế biến mặn, nhiều dầu mỡ cũng khiến thận hoạt động kém hiệu quả, làm giảm khả năng đào thải acid uric ra khỏi cơ thể.

Rượu bia – "chất xúc tác" nguy hiểm

Rượu bia được xem là yếu tố làm gia tăng nguy cơ gout rõ rệt. Ethanol trong rượu bia làm tăng sản xuất acid uric và đồng thời giảm khả năng thải trừ qua thận. Đặc biệt, bia chứa nhiều purin từ men bia nên càng làm tăng nguy cơ cơn gout cấp.

Trong dịp Tết, việc uống rượu bia kéo dài nhiều ngày liên tiếp, cộng với chế độ ăn nhiều đạm, là nguyên nhân khiến nhiều người phải nhập viện sau kỳ nghỉ lễ.

Người bệnh gout cần kiểm soát rượu bia và thực phẩm giàu đạm trong dịp lễ. Hình minh họa

Vì sao đàn ông dễ bị gout hơn dịp Tết?

Theo các chuyên gia, nam giới thường có xu hướng tham gia nhiều buổi tiệc tùng, uống rượu bia và tiêu thụ lượng thực phẩm giàu đạm lớn hơn. Ngoài ra, nhiều người có thói quen bỏ bữa sáng, ăn dồn bữa tối hoặc thức khuya, khiến quá trình chuyển hóa trong cơ thể bị rối loạn.

Bên cạnh đó, việc lười vận động trong những ngày nghỉ lễ cũng làm giảm quá trình trao đổi chất, khiến acid uric tích tụ nhiều hơn trong máu.

Dấu hiệu cảnh báo cơn gout cấp

Cơn gout cấp thường xuất hiện đột ngột, hay xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm. Các dấu hiệu phổ biến gồm:

Đau dữ dội tại khớp, thường ở ngón chân cái.
Khớp sưng đỏ, nóng và nhạy cảm khi chạm vào.
Khó vận động hoặc đi lại.
Một số trường hợp có thể kèm sốt nhẹ

Nếu không điều trị kịp thời, gout có thể gây biến chứng mạn tính, làm biến dạng khớp và ảnh hưởng chức năng vận động.

Ăn uống thế nào để phòng gout?

Các bác sĩ khuyến cáo người có nguy cơ gout nên duy trì chế độ ăn uống cân bằng, kiểm soát lượng đạm và hạn chế thực phẩm giàu purin. Một số nguyên tắc quan trọng gồm:

Hạn chế thực phẩm nguy cơ cao

Giảm ăn nội tạng động vật, hải sản, thịt đỏ và các món nhiều dầu mỡ.

Kiểm soát rượu bia

Tránh uống rượu bia liên tục nhiều ngày. Nếu sử dụng, cần hạn chế số lượng và uống xen kẽ với nước lọc.

Tăng rau xanh và trái cây

Rau xanh, trái cây tươi giúp cung cấp vitamin, hỗ trợ chuyển hóa và tăng đào thải acid uric.

Uống đủ nước

Duy trì uống 2–2,5 lít nước mỗi ngày giúp thận hoạt động hiệu quả, giảm nguy cơ hình thành tinh thể urat.

Duy trì vận động nhẹ nhàng

Đi bộ, tập thể dục nhẹ trong ngày Tết giúp cải thiện trao đổi chất và kiểm soát cân nặng.

Người mắc gout cần lưu ý gì khi đi chơi Tết?

Người bệnh nên tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Đồng thời, cần ngủ đủ giấc, tránh thức khuya và kiểm soát căng thẳng.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo nên ăn chậm, chia nhỏ khẩu phần và tránh ăn quá no trong các bữa tiệc. Việc chủ động kiểm soát chế độ ăn uống và sinh hoạt không chỉ giúp phòng gout mà còn bảo vệ sức khỏe tim mạch và chuyển hóa lâu dài.

Tết là dịp vui vẻ, nhưng nếu thiếu kiểm soát trong ăn uống và sinh hoạt, gout hoàn toàn có thể trở thành "nỗi ám ảnh" sau kỳ nghỉ lễ. Việc hiểu rõ thực phẩm nguy cơ cao và xây dựng lối sống khoa học sẽ giúp nam giới tận hưởng Tết trọn vẹn mà vẫn bảo vệ sức khỏe.