Sau những ngày Tết với lịch tiếp khách dày đặc, mâm cỗ đầy ắp thịt mỡ, bánh chưng, đồ chiên rán và bia rượu, không ít người rơi vào tình trạng đầy bụng, mệt mỏi, nổi mụn, tăng cân, thậm chí rối loạn tiêu hóa. Nhu cầu “giải độc” sau Tết vì thế trở thành mối quan tâm lớn. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo: cơ thể đã có cơ chế thải độc tự nhiên qua gan, thận, phổi và da. Điều quan trọng là ăn uống khoa học để hỗ trợ các cơ quan này hoạt động hiệu quả hơn, thay vì áp dụng những phương pháp thanh lọc cực đoan.
Ưu tiên rau xanh và thực phẩm giàu chất xơ
Sau nhiều ngày nạp nhiều đạm và chất béo, hệ tiêu hóa cần được “nghỉ ngơi” bằng cách tăng cường rau xanh và trái cây tươi. Các loại rau như cải bó xôi, rau muống, bông cải xanh, mồng tơi, rau dền chứa nhiều chất xơ và vitamin giúp kích thích nhu động ruột, giảm táo bón và hỗ trợ đào thải cặn bã.
Chất xơ hòa tan trong yến mạch, khoai lang, bí đỏ còn giúp điều hòa đường huyết và cholesterol – hai chỉ số dễ tăng cao sau Tết. Việc bổ sung khoảng 25–30g chất xơ mỗi ngày sẽ giúp cơ thể nhanh chóng lấy lại trạng thái cân bằng.
Rau xanh là lựa chọn lý tưởng sau thời gian dài nạp quá nhiều thực phẩm, bia rượu trong những ngày Tết.
Bổ sung trái cây giàu vitamin C và chất chống oxy hóa
Cam, bưởi, ổi, kiwi, dứa là những lựa chọn lý tưởng. Vitamin C và các chất chống oxy hóa giúp giảm stress oxy hóa do rượu bia gây ra, đồng thời hỗ trợ gan trong quá trình chuyển hóa độc tố.
Một ly nước ấm pha chanh vào buổi sáng có thể kích thích hệ tiêu hóa hoạt động nhẹ nhàng hơn. Tuy nhiên, không nên lạm dụng nước chanh quá chua hoặc uống khi đói nếu có tiền sử đau dạ dày.
Uống đủ nước – nguyên tắc cơ bản nhất
Nhiều người tìm đến các loại nước “detox” cầu kỳ, nhưng trên thực tế, nước lọc vẫn là lựa chọn tối ưu. Uống đủ 1,5–2 lít nước mỗi ngày giúp thận tăng cường đào thải chất cặn qua đường tiểu, giảm cảm giác mệt mỏi.
Ngoài nước lọc, có thể dùng thêm trà xanh, trà atiso, trà gừng ấm. Các loại trà thảo mộc này có chứa hợp chất hỗ trợ chức năng gan và tiêu hóa, nhưng cần dùng ở mức vừa phải, tránh thay thế hoàn toàn nước uống hằng ngày.
Tăng cường thực phẩm tốt cho gan
Gan là cơ quan chịu ảnh hưởng trực tiếp sau những ngày bia rượu. Một số thực phẩm được chứng minh có lợi cho gan gồm nghệ, tỏi, hành tây, các loại hạt, cá béo giàu omega-3 như cá hồi, cá thu.
Nghệ chứa curcumin – hoạt chất có tính kháng viêm và chống oxy hóa mạnh. Có thể bổ sung nghệ vào món ăn hằng ngày hoặc uống sữa nghệ ấm vào buổi tối. Tuy vậy, người có bệnh lý gan mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các chế phẩm bổ sung.
Giảm muối, đường và chất béo bão hòa
Sau Tết, nhiều người vẫn còn thói quen dùng lại đồ ăn cũ như thịt kho, giò chả, bánh mứt. Đây là nhóm thực phẩm chứa nhiều muối, đường và chất béo bão hòa, dễ gây giữ nước, tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu.
Thay vào đó, nên ưu tiên phương pháp chế biến hấp, luộc, áp chảo ít dầu. Giảm dần khẩu phần tinh bột tinh chế, tăng ngũ cốc nguyên hạt để giúp kiểm soát cân nặng.
Sữa chua và thực phẩm lên men – “trợ thủ” cho đường ruột
Rượu bia và ăn uống thất thường có thể làm mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Sữa chua, kefir, kim chi, dưa cải muối đúng cách chứa lợi khuẩn giúp cải thiện tiêu hóa và tăng miễn dịch.
Tuy nhiên, cần lưu ý chọn sản phẩm ít đường, tránh các loại sữa chua nhiều hương liệu hoặc siro ngọt.
Sữa chua giúp cân bằng hệ vi sinh
Không nên nhịn ăn hay thanh lọc cực đoan
Một số người chọn cách nhịn ăn hoàn toàn hoặc chỉ uống nước ép nhiều ngày để “thải độc nhanh”. Theo các chuyên gia, phương pháp này có thể gây tụt huyết áp, hạ đường huyết, mệt mỏi và rối loạn chuyển hóa.
Giải pháp an toàn là quay về chế độ ăn cân bằng: đủ đạm từ cá, thịt nạc, đậu phụ; đủ tinh bột tốt; nhiều rau xanh; hạn chế rượu bia. Đồng thời kết hợp vận động nhẹ như đi bộ, yoga, đạp xe 30 phút mỗi ngày để tăng cường trao đổi chất.
Ngủ đủ giấc và điều chỉnh nhịp sinh hoạt
Bên cạnh ăn uống, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong quá trình phục hồi cơ thể. Gan hoạt động mạnh vào ban đêm, vì vậy việc ngủ trước 23 giờ và đảm bảo 7–8 tiếng mỗi ngày sẽ hỗ trợ quá trình chuyển hóa và tái tạo tế bào.
Sau Tết, thay vì tìm kiếm một “thần dược giải độc”, điều cần thiết là xây dựng lại lối sống lành mạnh và bền vững. Cơ thể có khả năng tự điều chỉnh đáng kinh ngạc nếu được cung cấp dinh dưỡng hợp lý, nghỉ ngơi đầy đủ và vận động đều đặn. Một tuần ăn uống khoa học và sinh hoạt điều độ có thể giúp bạn lấy lại năng lượng, vóc dáng và tinh thần minh mẫn để bắt đầu năm mới hiệu quả hơn.
PV.