Ðánh thức di sản giữa lòng thành phố

2 giờ trướcBài gốc

Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc S’tiêng sóc Bom Bo, xã Bom Bo được đầu tư, tôn tạo, thu hút người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm. Ảnh: My Ny

Không chỉ bảo tồn, phát huy giá trị di sản, bản sắc văn hóa địa phương, việc hồi sinh các di tích còn mở ra những không gian văn hóa mới, góp phần giáo dục truyền thống, phát triển du lịch và tạo động lực cho đô thị Đồng Nai trên hành trình vươn mình phát triển.

Trùng tu, tôn tạo nhiều di tích

Từ nhiều năm nay, Di tích Địa điểm thành lập Chi bộ Đông Dương Cộng sản Đảng ở Phú Riềng (xã Thuận Lợi) được xem là “địa chỉ đỏ” gắn liền với phong trào đấu tranh cách mạng của công nhân cao su chống thực dân Pháp. Trải qua thời gian chịu tác động của điều kiện tự nhiên, một số hạng mục tại di tích đã xuống cấp. Cụ thể như, bề mặt công trình phai màu, bong tróc sơn, rêu mốc. Hệ thống sàn, lối đi, cảnh quan và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ chưa được đầu tư, chỉnh trang tổng thể; không gian trưng bày, giới thiệu tư liệu, hiện vật thiếu đồng bộ. Quy mô diện tích hiện hữu còn nhỏ...

Trước thực trạng nêu trên, xã Thuận Lợi đã có báo cáo, đề xuất đầu tư Dự án Khu di tích Phú Riềng Đỏ và Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh (nay là Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố) Lê Trường Sơn cùng các sở, ngành liên quan đã có buổi làm việc với xã Thuận Lợi vào ngày 26-2. Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) chủ trì, phối hợp với UBND xã và các cơ quan, đơn vị liên quan xin ý kiến Bộ VHTTDL, các chuyên gia đối với việc thực hiện Dự án Khu di tích Phú Riềng Đỏ. Trong đó, việc lập quy hoạch, thiết kế xây dựng lưu ý để lại một số diện tích đất trồng cây cao su, quảng trường phải đảm bảo sức chứa khoảng 1 ngàn người…

Dự án mở rộng, tu bổ, tôn tạo di tích Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, phường Trấn Biên được triển khai với kỳ vọng tạo điểm nhấn văn hóa, lịch sử giữa lòng đô thị. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng thành phố làm chủ đầu tư, được thực hiện trên khuôn viên hơn 10,3 ngàn m². Nhiều gói thầu thuộc dự án đã và đang hoàn thiện, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị di sản, thể hiện sự tri ân đối với công lao của các bậc tiền nhân trong quá trình hình thành và phát triển vùng đất Đồng Nai.

Mới đây nhất, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hoàng Đạo Cương đã có Văn bản số 2210/BVHTTDL-DSVH góp ý đối với thuyết minh chỉnh lý nội dung trưng bày Di tích Nhà lao Tân Hiệp, phường Tam Hiệp. Để bảo đảm chất lượng nội dung trưng bày, trong quá trình triển khai thực hiện, bộ đề nghị UBND thành phố Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan liên quan kiểm tra, rà soát các nội dung thực hiện, đặc biệt là đối với các nội dung trưng bày trọng điểm, đảm bảo tính chính xác lịch sử, giá trị thẩm mỹ và phù hợp với không gian, đặc điểm và giá trị của di tích.

Bên cạnh đó, hoàn thiện nội dung thuyết minh, bảo đảm tính logic, mạch lạc giữa các chủ đề, tiểu chủ đề, tên gọi các chương, mục bảo đảm khoa học, thống nhất; tăng cường nội dung diễn giải, chú thích, làm rõ giá trị lịch sử, văn hóa của hiện vật, tài liệu và các sự kiện tiêu biểu. Rà soát, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật, mỹ thuật và ứng dụng khoa học - công nghệ trong trưng bày, bảo đảm phù hợp với tính chất di tích lịch sử; vật liệu, màu sắc sử dụng trong các hạng mục tu sửa và trưng bày, bảo đảm hài hòa với không gian di tích và không ảnh hưởng đến các yếu tố gốc cấu thành giá trị di tích…

Không chỉ các di tích lịch sử, nhiều danh lam thắng cảnh của Đồng Nai cũng đang được quan tâm đầu tư, tôn tạo. Trong đó, UBND xã Thọ Sơn đề xuất tu bổ, tôn tạo danh lam thắng cảnh Thác Voi nhằm bảo vệ, phát huy giá trị di tích và khai thác tiềm năng du lịch sinh thái.

Quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản

Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Nguyễn Ngọc Yến cho hay: Công tác quản lý, bảo vệ và tu bổ di tích trên địa bàn thành phố thời gian qua luôn được các cấp, các ngành quan tâm triển khai đồng bộ. Các đơn vị quản lý trực tiếp di tích thường xuyên thực hiện các biện pháp bảo quản, phòng ngừa tác động của thiên tai, hỏa hoạn, mối mọt và các yếu tố gây hư hại.

Một số di tích như: Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh (hạng mục đền thờ) và Văn miếu Trấn Biên đã được trùng tu, tôn tạo và đưa vào hoạt động hiệu quả. Di tích Thành Biên Hòa đang được nghiên cứu phương án chỉnh trang, kết hợp không gian quảng trường. Gần đây, UBND thành phố Đồng Nai đã ký quyết định phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật Dự án Đầu tư xây dựng công trình bia truyền thống lực lượng vũ trang Đồng Nai tại phường Trị An và Dự án Đầu tư xây dựng trùng tu, tôn tạo đình Phú Mỹ tại phường Nhơn Trạch.

Hiện nay, công tác quản lý di tích trên địa bàn thành phố Đồng Nai được thực hiện theo Quyết định số 2/2026/QĐ-UBND, ngày 13-1-2026 về ban hành Quy chế phân cấp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Việc phân cấp đã tạo cơ chế rõ ràng về trách nhiệm giữa các ngành, địa phương, góp phần nâng cao tính chủ động trong công tác quản lý, bảo tồn và đề xuất tu bổ di tích khi có dấu hiệu xuống cấp.

Không chỉ dừng lại ở bảo tồn, các địa phương và đơn vị quản lý còn đẩy mạnh hoạt động phát huy giá trị di sản thông qua nhiều chương trình tham quan, giáo dục truyền thống, tổ chức lễ hội và hoạt động văn hóa cộng đồng. Từ đó, đưa di tích trở thành không gian văn hóa sống, gắn kết cộng đồng và góp phần tạo động lực phát triển du lịch cho thành phố Đồng Nai trong giai đoạn mới.

My Ny

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202605/anh-thuc-di-san-giua-long-thanh-pho-d384e90/