Áp lực vào lớp 10 công lập gia tăng, học sinh và phụ huynh chủ động tìm lối đi phù hợp

3 giờ trướcBài gốc

Từ áp lực thi cử đến việc xây dựng phương án dự phòng, câu chuyện không dừng ở đỗ hay trượt mà là tìm được hướng đi đúng cho mỗi học sinh.

Trường công lập vẫn là ưu tiên

Trong nhiều năm, thi vào lớp 10 công lập luôn được xem là cột mốc quan trọng đối với học sinh sau bậc THCS. Với chất lượng đào tạo ổn định, đội ngũ giáo viên có chuyên môn cao và mức học phí phù hợp, các trường công lập vẫn là lựa chọn ưu tiên của đa số học sinh và phụ huynh.

Em Đỗ Phương Thủy (lớp 9A, Trường THCS Mai Lâm, Đông Anh) cho biết, em đặt mục tiêu vào trường công lập bởi đây là môi trường học tập tốt, cơ sở vật chất bảo đảm và có nhiều bạn bè thân thiện. “Em chọn nguyện vọng dựa vào điểm chuẩn của trường, chất lượng giáo viên, vị trí địa lý và cả sức khỏe của bản thân để có lựa chọn phù hợp”, em Thủy chia sẻ.

Học sinh Trường THCS Ngô Quyền, xã Đông Anh đang dần thay đổi cách lựa chọn nguyện vọng trong kỳ thi vào lớp 10 THPT. Ảnh: MK

Chung suy nghĩ, em Nguyễn Bảo Ngọc cùng lớp với em Thủy cho rằng, học trường công lập không chỉ giúp tiếp cận môi trường giáo dục tốt, mà còn giảm bớt áp lực tài chính cho gia đình. “Trước sự quan tâm của thành phố Hà Nội, các trường công lập hiện nay không chỉ chú trọng đến nội dung dạy học, mà còn có nhiều hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh phát triển toàn diện”, em Ngọc nói.

Không chỉ là mục tiêu học tập, kỳ thi vào lớp 10 còn được nhiều học sinh xem là cơ hội để tự đánh giá năng lực sau 4 năm học THCS. Em Hoàng Tuệ Anh (lớp 9A5, Trường THCS Ngô Quyền, Đông Anh) chia sẻ: “Em coi việc thi vào công lập là mục tiêu quan trọng, nhưng không phải là áp lực bắt buộc. Đây là cơ hội để em nỗ lực hết mình và thử thách bản thân”.

Điều đáng chú ý, tâm lý học sinh hiện nay đã có nhiều thay đổi. Thay vì đặt nặng áp lực phải đỗ bằng mọi giá, các em dần tiếp cận kỳ thi với tâm thế chủ động hơn, coi đây là một trong nhiều lựa chọn cho tương lai. Điều này thể hiện rõ trong cách lựa chọn nguyện vọng. Học sinh không còn chọn theo cảm tính, mà dựa trên nhiều yếu tố, như điểm chuẩn các năm, năng lực bản thân và môi trường học tập. Nhiều em áp dụng chiến lược sắp xếp nguyện vọng theo thứ tự từ “mơ ước” đến “an toàn” để tăng cơ hội trúng tuyển.

Theo bà Chử Thị Hồng Yến, Hiệu trưởng Trường THCS Ngô Quyền, công tác tư vấn nguyện vọng đóng vai trò then chốt. “Chúng tôi định hướng học sinh theo nguyên tắc đánh giá đúng năng lực, lựa chọn có hiểu biết và kiểm soát rủi ro. Nguyện vọng nên được sắp xếp theo ba tầng: Phấn đấu, phù hợp và an toàn”, bà Chử Thị Hồng Yến cho biết.

Bà Chử Thị Hồng Yến cũng nhấn mạnh, học sinh cần chuyển từ tư duy “chọn trường tốt nhất” sang “chọn trường phù hợp nhất”, bởi đây mới là yếu tố quyết định đến quá trình học tập lâu dài.

Sẵn sàng cho phương án dự phòng

Dù tâm lý đã có phần thay đổi, áp lực thi vào lớp 10 công lập vẫn hiện hữu, khi tỷ lệ cạnh tranh ngày càng cao. Với số lượng học sinh đông, trong khi chỉ tiêu vào các trường công lập có hạn, nỗi lo trượt nguyện vọng vẫn là điều khó tránh khỏi.

“Áp lực lớn nhất của em là tỷ lệ chọi cao, số lượng trường công lập không nhiều, nên khả năng trượt vẫn luôn hiện hữu”, em Thủy chia sẻ. Tương tự, em Ngọc cũng cho biết, em lo lắng không đỗ được nguyện vọng 1, khi mức cạnh tranh ngày càng lớn.

Học sinh Đông Anh luôn được thầy cô tư vấn và định hướng kỹ càng trước kỳ thi quan trọng. Ảnh: MK

Không chỉ học sinh, phụ huynh cũng chịu nhiều áp lực trong giai đoạn này. Chị Nguyễn Thị Hạnh, phụ huynh có con thi vào lớp 10 năm 2026 tại xã Đông Anh chia sẻ, số lượng trường công lập trên địa bàn còn hạn chế, trong khi thí sinh ngày càng đông. Trên địa bàn Đông Anh (cũ) hiện có 6 trường THPT công lập, nhưng quy mô tuyển sinh chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế.

“Áp lực không chỉ đến từ kỳ thi, mà còn từ tâm lý của con. Gia đình vừa phải động viên, vừa cố gắng giúp con giữ được sức khỏe và tinh thần ổn định trong giai đoạn nước rút”, bà Hạnh chia sẻ thêm.

Theo chị Hạnh, dù vẫn ưu tiên mục tiêu vào công lập, gia đình cũng đã tính đến phương án dự phòng. Trong trường hợp không đạt nguyện vọng, các trường tư thục phù hợp với điều kiện kinh tế sẽ là lựa chọn tiếp theo. “Hiện gia đình tôi không còn coi trường công lập là con đường duy nhất, nhưng với nhiều nhà vẫn coi đây là mục tiêu ưu tiên, vì sự ổn định và phù hợp điều kiện”, bà Hạnh thông tin thêm.

Tuy nhiên, điểm tích cực là học sinh ngày càng chủ động hơn trong việc xây dựng phương án dự phòng. Nếu không đỗ công lập, nhiều em sẵn sàng lựa chọn các hướng đi khác, như trường tư thục hoặc học nghề. “Em sẵn sàng chọn hướng khác, vì hiện nay có nhiều môi trường giáo dục tốt, như trường dân lập hoặc giáo dục nghề”, em Thủy cho biết. Bảo Ngọc cũng đồng tình khi cho rằng, các trường ngoài công lập ngày càng đa dạng và chất lượng.

Theo ông Hoàng Ngọc Thắng, Hiệu trưởng Trường THCS Mai Lâm, áp lực tuyển sinh lớp 10 những năm gần đây ngày càng gia tăng do số lượng học sinh tăng, nhưng chỉ tiêu công lập có hạn. “Điều quan trọng là học sinh cần hiểu rõ năng lực của mình để lựa chọn nguyện vọng phù hợp, tránh chạy theo danh tiếng hoặc xu hướng”, ông Hoàng Ngọc Thắng nhận định.

Hiệu trưởng Trường THCS Mai Lâm cũng cho rằng, các hướng đi như trường tư thục, giáo dục thường xuyên hay học nghề không phải là lựa chọn “thay thế”, mà là những con đường phù hợp với từng đối tượng học sinh. “Việc đa dạng hóa hệ thống giáo dục sẽ giúp giảm áp lực thi cử và tạo cơ hội phát triển cho mọi học sinh”, ông Hoàng Ngọc Thắng nói.

Trong bối cảnh hiện nay, câu chuyện thi vào lớp 10 không còn đơn thuần là cuộc đua điểm số. Đó là hành trình học sinh học cách hiểu bản thân, lựa chọn con đường phù hợp và sẵn sàng với nhiều khả năng khác nhau cho tương lai.

Kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 tại Hà Nội dự kiến có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong đó chỉ khoảng 88.000 em được tuyển vào các trường THPT công lập. Như vậy, gần 60.000 học sinh sẽ không có cơ hội vào công lập, buộc phải lựa chọn các hướng đi khác, như trường tư thục hoặc học nghề.

Kỳ thi diễn ra trong hai ngày 30 và 31-5 với 3 môn: Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ; thí sinh đăng ký vào các trường chuyên sẽ thi thêm môn chuyên vào ngày 1-6. Điểm xét tuyển là tổng điểm 3 môn cùng điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có), lấy từ cao xuống thấp đến hết chỉ tiêu.

Mai Khôi - Hồng Hạnh

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ap-luc-vao-lop-10-cong-lap-gia-tang-hoc-sinh-va-phu-huynh-chu-dong-tim-loi-di-phu-hop-739616.html