AutoFlight mô tả Matrix là mẫu máy bay eVTOL lớn nhất thế giới hiện nay. Ảnh: SCMP.
Công ty hàng không AutoFlight của Trung Quốc, được hậu thuẫn bởi ông lớn pin xe điện Contemporary Amperex Technology (CATL), đang trở thành biểu tượng cho tham vọng của Trung Quốc đại lục trong thị trường “ô tô bay”- một phần trong chiến lược lớn nhằm chiếm lĩnh nền kinh tế tầm thấp.
Công ty có trụ sở tại Thượng Hải này ngày 5/2 đã ra mắt Matrix - một mẫu máy bay điện cất và hạ cánh thẳng đứng (eVTOL) thuộc phân khúc 5 tấn. AutoFlight cho biết đây hiện là eVTOL lớn nhất thế giới, sau khi mẫu máy bay này hoàn tất chuyến bay trình diễn tại cơ sở thử nghiệm ở Côn Sơn, thành phố giáp ranh Thượng Hải.
Chiếc máy bay có sải cánh 20 mét, dài 17,1 mét và cao 3,3 mét. Máy bay được phát triển với 2 cấu hình: vận chuyển hành khách và logistics hạng nặng. Phiên bản chở khách có thể chở tối đa 10 người, đánh dấu bước mở rộng đáng kể về quy mô trong một ngành vốn chủ yếu xoay quanh các mẫu eVTOL nhỏ hơn, nặng 1,5-3 tấn và chỉ chở được 4-6 hành khách.
AutoFlight gia nhập nhóm các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc trong lĩnh vực eVTOL thương mại, cùng với Ehang, Aridge - đơn vị ô tô bay của Xpeng và Aerofugia thuộc Geely.
Trung Quốc hiện đang đẩy nhanh việc xây dựng các tiêu chuẩn dành cho nhà sản xuất và đơn vị vận hành trong nước, với mục tiêu sớm quản lý không phận khi nền kinh tế tầm thấp dần hình thành.
Đầu tuần trước, 10 cơ quan chính phủ, trong đó có cơ quan quản lý thị trường và Bộ Giao thông Vận tải, đã phối hợp ban hành các hướng dẫn nhằm thiết lập những tiêu chuẩn cơ bản vào năm 2027, và xây dựng hơn 300 tiêu chuẩn vào năm 2030. Các tiêu chuẩn này sẽ bao phủ 5 lĩnh vực cốt lõi, gồm máy bay, hạ tầng, quản lý không lưu, giám sát an toàn và các kịch bản ứng dụng.
Máy bay chở khách chiếm tới 70% tổng lượng đơn hàng của AutoFlight. Ảnh: SCMP.
Được thành lập vào năm 2017, AutoFlight hiện tập trung vào vận tải hàng hóa, nhưng sau đó lại nhận thấy tiềm năng lớn trong mảng vận chuyển hành khách, ông Xie Jia, Phó Chủ tịch cấp cao của AutoFlight, cho biết trong một cuộc phỏng vấn.
Theo ông Xie, máy bay chở khách chiếm 70% tổng số đơn đặt hàng của AutoFlight, dù quá trình chứng nhận vẫn đang được tiến hành. Ông cho biết công ty kỳ vọng sẽ giành được chứng nhận cho mục đích chở khách trong vòng 1 đến 2 năm tới.
Để được đưa vào khai thác thương mại, eVTOL phải nhận được 3 loại phê duyệt: chứng nhận kiểu loại đối với thiết kế, chứng nhận sản xuất đối với khâu chế tạo và chứng nhận đủ điều kiện bay đối với từng máy bay riêng lẻ. Trong thời gian chờ hoàn tất toàn bộ quy trình chứng nhận, AutoFlight đã bắt đầu nhận đơn đặt hàng trước cho các mẫu máy bay chở khách giao trong tương lai.
Các mẫu eVTOL trước đây của công ty bao gồm CarryAll - phục vụ logistics tự động, và Prosperity - dành cho vận tải hàng không. Trong đó, mẫu CarryAll nặng 2 tấn đã giành được đầy đủ 3 chứng nhận tại Trung Quốc, trở thành eVTOL duy nhất trên thế giới thuộc phân khúc tấn đạt được sự phê duyệt của cơ quan quản lý.
Gần đây, CarryAll tiếp tục ghi dấu mốc quan trọng khi thực hiện chuyến bay vận chuyển hàng hóa liên đô thị đầu tiên trên thế giới đối với eVTOL phân khúc 1 tấn, chở nước ép việt quất và các kiện hàng từ thành phố An Khánh đến Hợp Phì, thủ phủ tỉnh An Huy ở miền trung Trung Quốc. Chuyến bay dài 160 km này được hoàn thành trong vòng một giờ.
Ông Xie Jia, Phó Chủ tịch cấp cao của AutoFlight, cho biết công ty đang hướng tầm ngắm tới các thị trường nước ngoài. Ảnh: Ann Cao.
Quá trình mở rộng nhanh chóng của AutoFlight được hậu thuẫn bởi mối quan hệ hợp tác với CATL, nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới. CATL hiện nắm giữ 38% cổ phần tại AutoFlight và trực tiếp hỗ trợ hoạt động nghiên cứu và phát triển pin của công ty.
Năm nay được xem là thời điểm then chốt đối với các nhà sản xuất eVTOL trong việc chuyển đổi từ nguyên mẫu sang sản phẩm, trong bối cảnh chính quyền địa phương và các hãng sản xuất phương tiện đang thúc đẩy nền kinh tế tầm thấp tiến gần hơn tới khai thác thương mại. Theo công ty nghiên cứu CCID Consulting, Trung Quốc có thể chứng kiến chiếc ô tô bay đầu tiên chở hành khách trả tiền vào năm 2026, với bảy nhà sản xuất dự kiến bắt đầu bàn giao trước cuối năm.
Đối với AutoFlight, mục tiêu dài hạn là “dân chủ hóa bầu trời”. Ông Xie cho biết chi phí di chuyển bằng đường hàng không trong tương lai có thể tương đương các dịch vụ gọi xe cao cấp trên mặt đất, dù việc triển khai trên quy mô lớn vẫn còn cách 3 đến 5 năm. “Sự tăng trưởng thực sự bùng nổ sẽ chỉ diễn ra khi quá trình thương mại hóa máy bay chở khách bắt đầu,” ông Xie nói.
Công ty cũng đang hướng tới các thị trường nước ngoài, đặc biệt là những khu vực có cơ sở hạ tầng còn yếu. “Đối với vận tải hàng hóa, nhu cầu ở nước ngoài lớn hơn vì nhiều quốc gia có hạ tầng kém phát triển,” ông nói, lấy ví dụ là các quốc đảo và khu vực miền núi. Ông Xie xác định Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Trung Đông là những mục tiêu mở rộng then chốt.
“Tốc độ tăng trưởng của chúng tôi sẽ cực kỳ nhanh”, ông chia sẻ. “Chúng tôi sẽ trở thành một trong những doanh nghiệp tiên tiến nhất trong ngành”.
Theo SCMP
Thu Quyên