'Ba chân kiềng' để TPHCM bước vào kỷ nguyên vươn mình

một giờ trướcBài gốc

Ba trung tâm kinh tế - 3 trụ cột phát triển chiến lược

Bước vào nửa sau của thập niên thứ ba thế kỷ XXI, Việt Nam đứng trước một giai đoạn chuyển mình mang tính bước ngoặt, khi mô hình tăng trưởng truyền thống dần bộc lộ những giới hạn và yêu cầu phát triển bền vững, sáng tạo, hội nhập sâu rộng trở thành đòi hỏi tất yếu.

Trong dòng chảy ấy, TPHCM - đầu tàu kinh tế của cả nước - không chỉ tiếp tục giữ vai trò trung tâm động lực mà còn đang định hình một không gian phát triển mới, rộng mở hơn, đa cực hơn và có chiều sâu hơn. Việc hình thành 3 trung tâm kinh tế gắn với những thế mạnh đặc thù của Bình Dương, Vũng Tàu và TPHCM (cũ) chính là bước đi chiến lược, mở ra kỷ nguyên "vươn mình" của một đại đô thị hiện đại, đáng sống, có sức cạnh tranh khu vực và toàn cầu.

Khác với mô hình phát triển tập trung trước đây, định hướng xây dựng TPHCM với 3 trung tâm kinh tế không đơn thuần là mở rộng địa giới hay phân bổ lại không gian sản xuất, mà là sự tái cấu trúc toàn diện về chức năng, động lực và chất lượng tăng trưởng. Mỗi trung tâm được xác lập trên nền tảng lợi thế so sánh riêng, bổ trợ cho nhau, cùng tạo nên một chỉnh thể thống nhất nhưng đa dạng.

Một góc TPHCM

Bình Dương được định vị là trung tâm công nghiệp công nghệ cao và sản xuất thông minh. Với bề dày phát triển các khu công nghiệp hiện đại, hệ sinh thái doanh nghiệp năng động và kinh nghiệm thu hút vốn đầu tư nước ngoài, Bình Dương có đủ điều kiện để chuyển dịch mạnh mẽ từ công nghiệp thâm dụng lao động sang công nghiệp dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trọng tâm không còn là "số lượng nhà máy", mà là chất lượng công nghệ, mức độ tự động hóa, khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển công nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn.

Vũng Tàu được xác lập là trung tâm kinh tế biển, nhưng với một cách tiếp cận hoàn toàn mới. Trong bối cảnh đánh bắt thủy sản truyền thống không còn được coi là phù hợp với chiến lược kinh tế xa bờ bền vững, trọng tâm phát triển của Vũng Tàu chuyển sang các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao hơn như logistics cảng biển, dịch vụ hàng hải, năng lượng tái tạo ngoài khơi và đặc biệt là du lịch biển chất lượng cao. Biển không chỉ là nguồn tài nguyên tự nhiên, mà trở thành không gian phát triển kinh tế - văn hóa - sinh thái, nơi hội tụ giữa tăng trưởng và bảo tồn.

TPHCM (cũ) tiếp tục giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ cao cấp và di sản văn hóa. Với lợi thế về nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ thống tài chính - ngân hàng, thị trường vốn, cùng kho tàng di sản kiến trúc, văn hóa đô thị phong phú, khu vực trung tâm cũ trở thành "bộ não" điều phối, nơi tập trung các hoạt động sáng tạo, quản trị, tài chính và giao lưu quốc tế. Đây cũng là không gian thể hiện rõ nhất bản sắc, lịch sử và tinh thần của một thành phố năng động, cởi mở, giàu sức sống.

Sự hình thành 3 trung tâm kinh tế không phải là phép cộng cơ học, mà là quá trình kiến tạo một hệ sinh thái phát triển liên thông. Công nghiệp công nghệ cao của Bình Dương cần dịch vụ tài chính, logistics, nghiên cứu - phát triển từ trung tâm TPHCM; kinh tế biển và du lịch của Vũng Tàu cần dòng vốn, công nghệ, nguồn nhân lực và thị trường tiêu dùng từ 2 trung tâm còn lại. Ngược lại, sự phát triển mạnh mẽ của Bình Dương và Vũng Tàu giúp giảm tải áp lực dân số, hạ tầng, môi trường cho khu vực trung tâm cũ, tạo điều kiện nâng cao chất lượng sống đô thị.

Phối cảnh cầu Cần Giờ về đêm

Hoàn chỉnh diện mạo một thành phố đáng sống

Song song với việc tái cấu trúc kinh tế, mục tiêu xuyên suốt của TPHCM trong kỷ nguyên mới là hoàn chỉnh diện mạo của một thành phố đáng sống, nơi phát triển kinh tế gắn liền với chất lượng sống của người dân.

Trước hết, đó là một thành phố xanh. Không gian cây xanh, mặt nước, hành lang sinh thái được bảo tồn và mở rộng; các khu công nghiệp, khu đô thị mới phải đáp ứng tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt; giao thông xanh, năng lượng sạch và kinh tế tuần hoàn trở thành xu hướng chủ đạo. Phát triển không còn đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, mà coi môi trường là nền tảng của thịnh vượng lâu dài.

Thành phố cũng là một đô thị số, nơi công nghệ được ứng dụng sâu rộng trong quản lý, sản xuất và đời sống. Hạ tầng số đồng bộ, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và chính quyền điện tử giúp các dịch vụ công trở nên minh bạch, thuận tiện và hiệu quả hơn. Người dân có thể tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục, hành chính một cách nhanh chóng, giảm thiểu chi phí thời gian và xã hội.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông và thông tin đóng vai trò then chốt trong việc kết nối 3 trung tâm kinh tế. Hệ thống đường vành đai, cao tốc, đường sắt đô thị, cảng biển và logistics hiện đại không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý mà còn tăng cường liên kết kinh tế. Thông tin được lưu chuyển thông suốt, tạo nên một không gian phát triển liền mạch, không bị chia cắt.

Con người - trung tâm của mọi chiến lược phát triển

Con người TPHCM từ lâu đã trở thành dấu ấn đặc biệt, góp phần tạo nên bản sắc riêng không thể trộn lẫn của đô thị lớn nhất cả nước. Nhắc đến Sài Gòn - TPHCM, người ta không chỉ nghĩ đến nhịp sống sôi động, những con đường tấp nập hay các công trình hiện đại, mà trước hết là nghĩ đến con người nơi đây: thông minh, cần cù, lịch thiệp, cởi mở, hào hiệp, nghĩa tình và thân thiện - những phẩm chất làm nên "chất Sài Gòn" rất riêng. Việc sáp nhập 3 địa phương tạo điều kiện cho "chất Sài Gòn" lan tỏa trên không gian rộng lớn, càng tạo ấn tượng mạnh đối với khách thập phương khi đến vùng đất này.

Sự thông minh của người Sài Gòn thể hiện rõ trong cách họ thích ứng nhanh với cái mới, nhạy bén trước những biến động của thời cuộc. Thành phố là nơi hội tụ của nhiều tầng lớp, nhiều vùng miền, nhiều luồng tư duy khác nhau. Song hành với sự thông minh là đức tính cần cù, chịu khó. Dù ở bất kỳ ngành nghề nào - từ công nhân, tiểu thương, trí thức đến doanh nhân - người dân Thành phố đều mang trong mình tinh thần lao động miệt mài, không ngại khó, không sợ khổ.

Đặc biệt, nét hào hiệp, nghĩa tình và thân thiện chính là chiều sâu nhân văn của con người TPHCM. Trong đời sống thường ngày, không khó để bắt gặp những hành động giúp đỡ người lạ, sự sẻ chia với người khó khăn hay tinh thần tương thân tương ái khi Thành phố gặp biến cố. Dù cuộc sống bận rộn, người Sài Gòn vẫn giữ trong lòng sự ấm áp, sẵn sàng dang tay khi người khác cần.

Tất cả những phẩm chất ấy hòa quyện lại, tạo nên một hình ảnh con người TPHCM đậm chất Sài Gòn: năng động mà nghĩa tình, hiện đại mà nhân văn, cởi mở nhưng sâu sắc. Chính con người là yếu tố quan trọng nhất làm nên sức hấp dẫn và giá trị bền vững của Thành phố, là nền tảng để TPHCM không ngừng vươn lên, phát triển, khẳng định vị thế của mình trong hiện tại và tương lai.

Viện sĩ, PGS.TS NGUYỄN NGỌC ĐIỆN

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/tin-chinh/ba-chan-kieng-de-tphcm-buoc-vao-ky-nguyen-vuon-minh_188221.html