Mất cơ hội thu hút dòng khách du lịch cao cấp vì thiếu bến cảng chuyên biệt

4 giờ trướcBài gốc

Du lịch tàu biển được đánh giá là phân khúc giàu tiềm năng, mang lại nguồn thu lớn và hiệu ứng lan tỏa mạnh cho kinh tế đô thị. Tuy nhiên, TP.HCM đang thiếu bến cảng khách quốc tế chuyên biệt. Theo các chuyên gia, trong bối cảnh các giải pháp thí điểm chỉ mang tính ngắn hạn, yêu cầu đầu tư bài bản hạ tầng cảng với mô hình đối tác công - tư (PPP) đang trở nên cấp thiết.

Đánh mất lợi thế cạnh tranh

Hiện nay, TP.HCM chưa có bến cảng chuyên biệt dành cho tàu khách quốc tế. Hoạt động đón tàu du lịch phải dùng chung hạ tầng cảng hàng hóa, chủ yếu tại khu vực Cái Mép - Thị Vải.

Mới đây, Bộ Xây dựng chấp thuận thí điểm tiếp nhận tàu khách quốc tế tại một số bến cảng. Trong đó, bến Ba Son được thí điểm đến ngày 12-1-2027 và các cảng khu vực Cái Mép - Thị Vải đến hết tháng 6-2026. Việc thí điểm nhằm tận dụng hạ tầng cảng biển hiện có, tháo gỡ khó khăn trước mắt khi thành phố chưa có bến chuyên dụng.

Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Thực tế cho thấy, nếu không sớm triển khai Bến cảng Tàu khách quốc tế Vũng Tàu theo quy hoạch, TP.HCM sẽ khó chủ động đón tàu du lịch cỡ lớn. Điều này khiến thành phố dễ đánh mất cơ hội nâng cao năng lực cạnh tranh trên bản đồ du lịch tàu biển khu vực.

Du khách quốc tế di chuyển bằng tàu biển cập cảng TP.HCM trong mùa cao điểm du lịch. Ảnh: Thu Trinh.

Ông Võ Việt Hòa, Giám đốc Khối Du lịch quốc tế Công ty TNHH MTV Dịch vụ lữ hành Saigontourist, cho biết mùa cao điểm du lịch tàu biển thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Trong giai đoạn này, Saigontourist dự kiến đón khoảng 25.000 - 30.000 lượt khách mỗi mùa thông qua các chuyến tàu biển quốc tế cập Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Hòa, TP.HCM hiện vẫn chưa có cảng chuyên dụng dành cho tàu khách quốc tế, khiến thành phố phần nào đánh mất cơ hội và lợi thế trong việc thu hút dòng khách tàu biển. Việc phải sử dụng chung cảng hàng hóa và cảng tàu khách không chỉ gây khó khăn cho công tác tổ chức tour, điều phối phương tiện mà còn làm suy giảm trải nghiệm của khách du lịch cao cấp.

PGS-TS Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Du lịch, nhận định du lịch biển đảo là một trong những trụ cột ưu tiên trong Chiến lược Phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030. Phân khúc khách tàu biển cao cấp với mức chi tiêu lớn được ví như “mỏ vàng” nhưng chưa được khai thác tương xứng do nghẽn hạ tầng và cơ chế.

Theo ông Lương, phần lớn hệ thống cảng biển Việt Nam chưa thiết kế chuyên biệt để đón tàu du lịch quy mô lớn. Việc du khách phải trung chuyển bằng tàu nhỏ khi cập bờ gây bất tiện, làm giảm chất lượng trải nghiệm của dòng khách cao cấp. Hiện chỉ có cảng Hạ Long được đầu tư tương đối đồng bộ, trong khi các nơi khác vẫn phải chia sẻ hạ tầng với tàu hàng.

Ông Lương cho rằng để giữ chân khách cao cấp, then chốt là phát triển hệ thống cảng chuyên dụng với dịch vụ đồng bộ, khép kín. Kinh nghiệm từ Singapore, Nhật Bản cho thấy đầu tư bài bản hạ tầng đi kèm chính sách cởi mở là chìa khóa để thu hút tàu quốc tế và hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Du khách quốc tế trải nghiệm xích lô tham quan khu vực trung tâm TP.HCM. Ảnh: Thu Trinh.

Áp dụng mô hình đối tác công - tư

Tiến sĩ Justin Matthew Pang, Chủ nhiệm Bộ môn Quản trị Du lịch và Khách sạn, Đại học RMIT Việt Nam, cho rằng việc mở rộng TP.HCM về phía biển sẽ mở ra dư địa lớn cho kinh tế biển. Quá trình này cần hệ thống cảng thống nhất, quy hoạch bài bản để đủ năng lực đón các tàu du lịch quốc tế cỡ lớn.

Theo TS Pang, địa điểm xây dựng cảng khách du lịch cần có vùng nước sâu để tàu cập bờ an toàn. Cảng phải được đầu tư đủ hạ tầng kỹ thuật như cầu dẫn, hệ thống nâng hạ, không gian cho hành khách và hàng hóa. Vị trí cảng nên gần trung tâm đô thị để thu hút nhân lực chất lượng cao và tạo sức hút với lao động lành nghề.

Từ góc độ đó, TS Pang đánh giá khu vực Khánh Hội vẫn là địa điểm phù hợp để phát triển cảng khách du lịch mới của TP.HCM, định hướng theo mô hình Trung tâm du thuyền Marina Bay (Singapore). Nếu đầu tư đúng hướng, nơi đây sẽ trở thành khu phức hợp đa chức năng, vừa phục vụ du lịch vừa làm điểm nhấn đô thị.

Ngược lại, các khu vực xa trung tâm như Cần Giờ, Nhà Bè hay Bà Rịa phù hợp hơn cho phát triển cảng công nghiệp do đặc thù tiếng ồn lớn và mật độ xe tải cao.

Về phương thức đầu tư, TS Pang nhận định mô hình đối tác công – tư (PPP) là cơ hội tốt để chính quyền và tư nhân cùng tham gia phát triển cảng. Việc chọn nhà đầu tư rất quan trọng, tránh các doanh nghiệp chỉ chú trọng lợi nhuận ngắn hạn.

Hạ tầng cảng biển chưa đáp ứng yêu cầu khai thác tàu du lịch quốc tế đang trở thành rào cản lớn đối với khả năng thu hút các hãng tàu biển. Ảnh: Thu Trinh.

Đại diện Sở Du lịch TP.HCM cho biết thành phố đã sớm nhận diện tiềm năng của du lịch tàu biển và xác định đây là phân khúc quan trọng. Tuy nhiên, hạ tầng cảng biển hạn chế đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút tàu khách quốc tế.

Thời gian tới, Sở Du lịch TP.HCM sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành liên quan trong công tác quy hoạch, kêu gọi đầu tư và đề xuất các mô hình phát triển cảng phù hợp. Đồng thời, ngành du lịch thành phố sẽ tăng cường làm việc với các hãng tàu biển quốc tế, doanh nghiệp lữ hành để chuẩn bị sẵn sàng về sản phẩm, nhân lực khi hạ tầng cảng được hoàn thiện.

Theo Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO), khách tàu biển có mức chi tiêu trung bình cao hơn khoảng 40% so với khách đi đường hàng không hoặc đường bộ. Mỗi khách chi tiêu từ 250 - 500 USD mỗi ngày, gấp 3 - 5 lần khách thông thường. Đây là nhóm khách có tỷ lệ quay trở lại cao nếu dịch vụ tốt.

Từ năm 2018 đến nay, 9 bến cảng khu vực Cái Mép - Thị Vải tiếp nhận 277 lượt tàu khách quốc tế với tổng dung tích khoảng 168.000 GT.

THU TRINH

Nguồn PLO : https://plo.vn/mat-co-hoi-thu-hut-dong-khach-du-lich-cao-cap-vi-thieu-ben-cang-chuyen-biet-post892267.html