Theo số liệu sơ bộ vừa công bố của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu 5 tháng đầu năm đạt 215,6 tỷ USD, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương tăng thêm hơn 35 tỷ USD. Đáng chú ý, sự bứt phá của nhóm công nghệ cao đang tạo ra động lực tăng trưởng mới cho thương mại Việt Nam.
Trong 5 tháng, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt hơn 56,1 tỷ USD, tăng tới 46,2% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Cùng với đó, xuất khẩu máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt gần 27 tỷ USD, tăng 22,1%; điện thoại và linh kiện đạt 26,3 tỷ USD, tăng 17,7%. Chỉ riêng ba nhóm hàng này đã mang về hơn 109 tỷ USD, chiếm trên một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước.
Sự bứt phá của nhóm điện tử cho thấy Việt Nam tiếp tục hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu cũng như việc các tập đoàn công nghệ mở rộng sản xuất, gia tăng đơn hàng xuất khẩu. Đây cũng là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào mức tăng trưởng xuất khẩu chung trong 5 tháng đầu năm.
Ngoài ra, nhiều nhóm hàng công nghiệp và nguyên liệu cơ bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Xuất khẩu phân bón tăng hơn gấp đôi, đạt 760,8 triệu USD; chất dẻo nguyên liệu đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng 52%; thức ăn gia súc và nguyên liệu đạt 801,2 triệu USD, tăng 61,2%; hóa chất đạt gần 1,46 tỷ USD, tăng 30,4%. Đáng chú ý, xuất khẩu than đạt gần 105 triệu USD, tăng tới 96,2% so với cùng kỳ năm trước.
Động lực tăng trưởng xuất khẩu trong những tháng đầu năm đến từ nhóm sản phẩm công nghệ cao.
Ở lĩnh vực nông nghiệp, rau quả tiếp tục là điểm sáng khi đạt 2,7 tỷ USD, tăng 20,4%. Thủy sản mang về 4,6 tỷ USD, tăng 11%, trong khi hạt tiêu đạt gần 790 triệu USD, tăng 14,4%. Kết quả này cho thấy nhiều mặt hàng nông sản của Việt Nam vẫn duy trì được sức cạnh tranh và tận dụng tốt nhu cầu phục hồi tại các thị trường xuất khẩu.
Tuy nhiên, bức tranh nông sản cũng có sự phân hóa rõ nét. Kim ngạch xuất khẩu cà phê đạt 4,2 tỷ USD, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm trước. Gạo đạt khoảng 2,01 tỷ USD, giảm 7,4%. Diễn biến này phản ánh mặt bằng giá của một số nông sản chủ lực đã hạ nhiệt sau giai đoạn tăng mạnh trong năm 2025.
Trong khi đó, các ngành xuất khẩu truyền thống vẫn tăng trưởng khá chậm. Dệt may đạt 15,13 tỷ USD, tăng 0,4%; giày dép đạt 9,78 tỷ USD, tăng 0,2%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt hơn 7 tỷ USD, tăng 2,9%. Điều này cho thấy sức mua tại các thị trường tiêu dùng lớn như Mỹ và châu Âu đã cải thiện nhưng chưa phục hồi mạnh như kỳ vọng, trong khi áp lực cạnh tranh ngày càng gia tăng.
Với mức tăng trưởng gần 20% sau 5 tháng, xuất khẩu tiếp tục là điểm tựa quan trọng của nền kinh tế trong năm 2026. Đáng chú ý, cơ cấu xuất khẩu đang có sự dịch chuyển rõ nét khi nhóm điện tử, máy móc và công nghệ cao ngày càng đóng vai trò dẫn dắt, trong khi các ngành thâm dụng lao động và một số mặt hàng nông sản truyền thống tăng trưởng chậm hơn. Đây được xem là tín hiệu tích cực về chất lượng tăng trưởng, đồng thời cho thấy vị thế ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu.
Xuân Phong