Bali trước giấc mơ trung tâm tài chính quốc tế của Indonesia

15 giờ trướcBài gốc

Quang cảnh đảo Bali, Indonesia. Ảnh: THX/TTXVN

Theo báo Bưu điện Hoa Nam Buổi sáng (SCMP) ngày 6/5, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Indonesia Airlangga Hartarto tuần này cho biết chính phủ đang hoàn thiện các quy định để thành lập trung tâm tài chính tại Đặc khu Kinh tế (SEZ) Kura Kura trên đảo Serangan, cách thủ phủ Denpasar của Bali khoảng 500 mét về phía nam.

Trước đó, ngày 8/4, Tổng thống Prabowo Subianto nói Indonesia muốn tận dụng vị thế là một quốc gia an toàn trong bối cảnh bất ổn địa chính trị toàn cầu để thu hút dòng vốn quốc tế. Ông Prabowo cho rằng Indonesia nằm trong nhóm quốc gia được xem là an toàn nếu xảy ra xung đột quy mô lớn trên thế giới, đồng thời dẫn chứng việc nhiều công dân Nga và Ukraine đang sinh sống tại Bali. Theo ông, Jakarta đang lên kế hoạch xây dựng một trung tâm tài chính đặc biệt tại đây.

Người phát ngôn Bộ Điều phối Kinh tế Indonesia nhận định Bali có thể trở thành thước đo cho ngành tài chính Indonesia trong tương lai. Ông cho biết trung tâm tài chính quốc tế là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc gia.

Theo dữ liệu của chính phủ Indonesia, tính đến quý I/2026, đặc khu Kura Kura đã thu hút khoảng 1,62 nghìn tỷ rupiah (93 triệu USD), đồng thời tạo việc làm cho hơn 2.100 lao động. Mục tiêu tổng vốn đầu tư của khu vực này đến năm 2029 là 104,4 nghìn tỷ rupiah.

Bali Turtle Island Development, đơn vị phát triển đặc khu rộng 100 hecta, cho biết dự án được thiết kế như một hệ sinh thái đổi mới tích hợp, tập trung vào giáo dục, tri thức và nguồn nhân lực nhằm tạo động lực tăng trưởng mới cho Bali ngoài du lịch truyền thống.

Trong khi đó, Giám đốc quỹ đầu tư quốc gia Danantara, ông Rosan Roeslani, cho biết Indonesia sẽ nghiên cứu mô hình của Dubai, Abu Dhabi và Singapore để xây dựng một trung tâm tài chính có sức cạnh tranh quốc tế.

Chủ tịch Cơ quan Dịch vụ Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa cũng cho biết chính phủ cân nhắc áp dụng mức thuế 0% để thu hút doanh nghiệp và dòng vốn toàn cầu. Theo ông, việc có thêm các quỹ đầu tư và công ty quốc tế hoạt động tại Bali sẽ giúp Indonesia tăng dự trữ ngoại hối và mở rộng lực cầu đối với trái phiếu chính phủ.

Ông Purbaya nói khuôn khổ pháp lý của trung tâm tài chính Bali sẽ lấy cảm hứng từ Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC), nơi áp dụng hệ thống pháp luật riêng dựa trên thông luật quốc tế thay vì luật dân sự và thương mại thông thường của UAE.

Đây không phải lần đầu Indonesia đưa ra ý tưởng biến Bali thành điểm đến cho giới siêu giàu toàn cầu. Năm 2024, cựu Bộ trưởng Đầu tư Luhut Pandjaitan từng đề xuất xây dựng Bali thành trung tâm “family office”, các công ty quản lý tài sản cho những gia đình sở hữu khối tài sản từ 50 triệu đến 100 triệu USD.

Tuy nhiên, ngay tại Bali, một số quan chức địa phương tỏ ra chưa rõ ràng về định hướng mới này. Quan chức cấp cao của chính quyền Bali Dewa Made Indra cho biết ông chưa hiểu liệu trung tâm tài chính quốc tế có giống mô hình “family office” hay không.

Ông nói nếu dự án chỉ mang lại lợi ích cho Jakarta mà Bali không được hưởng lợi, thì việc triển khai là không cần thiết. Theo ông, các dòng vốn đầu tư nếu đổ vào Bali nên ưu tiên cho công nghiệp xanh hoặc du lịch văn hóa.

Giới chuyên gia cho rằng thách thức lớn nhất của Indonesia không nằm ở ưu đãi thuế hay quảng bá hình ảnh, mà ở nền tảng pháp lý và quản trị.

Chuyên gia chính sách công Achmad Nur Hidayat từ Đại học Phát triển Quốc gia Veteran ở Jakarta nhận định trung tâm tài chính quốc tế không phải lối tắt để huy động nguồn vốn ngoài ngân sách nhà nước. Theo ông, mô hình này chỉ hiệu quả nếu Indonesia xây dựng được hệ thống quy định, giám sát và pháp lý đủ mạnh.

Ông cảnh báo dòng vốn lớn đổ vào lĩnh vực tài chính chưa chắc tạo ra tăng trưởng thực chất nếu chỉ tập trung vào các công cụ tài chính ngắn hạn hoặc hoạt động đầu cơ tài sản.

Theo ông Achmad, Indonesia cần đảm bảo dòng vốn được kết nối với các lĩnh vực sản xuất như năng lượng tái tạo, hạ tầng, kinh tế số, y tế, giáo dục và các dự án chiến lược quốc gia, thay vì chỉ trở thành nơi lưu chuyển thanh khoản tài chính.

Nhà kinh tế Ariyo Irhamna thuộc Viện Kinh tế và Tài chính Indonesia cũng cho rằng Indonesia vẫn tụt hậu khá xa so với Singapore về mức độ thượng tôn pháp luật và tính chắc chắn của môi trường đầu tư.

Ông nhấn mạnh điều đầu tiên mà giới tài chính toàn cầu tìm kiếm là pháp quyền và sự ổn định pháp lý. Theo ông, nếu Indonesia chưa giải quyết được vấn đề này, thì Jakarta hay Bali đều khó có thể cạnh tranh với Singapore.

Ông Ariyo cũng cho rằng đề xuất thuế suất 0% là cách tiếp cận lỗi thời và đi ngược xu hướng thuế tối thiểu toàn cầu 15% mà Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đang thúc đẩy đối với các tập đoàn đa quốc gia. Theo ông, Indonesia sở hữu lợi thế lớn hơn là thị trường nội địa khoảng 280 triệu dân, thay vì phải tham gia “cuộc đua xuống đáy” về ưu đãi thuế.

Ngoài ra, các chuyên gia cảnh báo Bali cần đặc biệt chú trọng tới các quy định chống rửa tiền và tài trợ khủng bố nếu muốn thu hút mô hình “family office” và giới siêu giàu quốc tế.

Ông Achmad cho rằng nguy cơ lớn nhất của các trung tâm tài chính quốc tế là trở thành nơi phục vụ hoạt động né thuế, che giấu quyền sở hữu tài sản và rửa tiền. Ông đề xuất áp dụng nghiêm ngặt các quy định xác minh khách hàng, kiểm tra tăng cường với các cá nhân có ảnh hưởng chính trị và tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan tài chính, thuế và quản lý đặc khu.

Ngoài ra, Bali cũng đối mặt các vấn đề thực tế hơn như hạ tầng giao thông, năng lực viễn thông, nguồn nhân lực tài chính chất lượng cao và chiến lược phát triển rõ ràng.

Theo ông Ariyo, thương hiệu của Bali hiện gắn chặt với hình ảnh điểm đến du lịch hàng đầu thế giới. Nếu Indonesia xử lý quá trình chuyển đổi không hiệu quả, điều này có thể làm giảm uy tín của chính phủ trong mắt giới tài chính quốc tế thay vì nâng cao vị thế của hòn đảo.

Hải Trần/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/bali-truoc-giac-mo-trung-tam-tai-chinh-quoc-te-cua-indonesia-20260506182809421.htm