Hơn 73% số vụ cháy xuất phát từ điện
Cháy, nổ do sự cố hệ thống điện, thiết bị điện trong sinh hoạt và sản xuất, kinh doanh đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ hỏa hoạn nghiêm trọng tại khu dân cư. Theo báo cáo của Công an thành phố Hà Nội, trong nhiều năm qua, các vụ cháy có nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện luôn chiếm tỷ lệ cao; thiệt hại về người và tài sản do các vụ cháy này gây ra cũng ở mức lớn. Các vụ cháy do sự cố hệ thống, thiết bị điện chủ yếu xảy ra tại nhà ở, công trình không thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy; thường gia tăng trong mùa nắng nóng.
Cảnh báo nguy cơ cháy, nổ do thiết bị điện. Ảnh minh họa.
Thực tế cho thấy, số vụ cháy có nguyên nhân từ điện tỷ lệ thuận với thời gian các cơ sở, hộ gia đình sử dụng nhiều thiết bị tiêu thụ điện phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Nguy cơ cháy cao hơn tại các nhà ở, công trình quy mô nhỏ chưa được thiết kế, tính toán, đầu tư, lắp đặt hệ thống điện bảo đảm an toàn; trong quá trình sử dụng không được kiểm tra, bảo dưỡng, thay thế kịp thời hoặc phát sinh thêm thiết bị điện nhưng hệ thống điện cũ không được nâng cấp phù hợp.
Cũng theo Công an thành phố Hà Nội, trong 3 năm gần đây, trung bình hơn 73% số vụ cháy trên địa bàn xuất phát từ sự cố hệ thống, thiết bị điện. Con số này cho thấy nguy cơ mất an toàn điện đang trở thành mối đe dọa thường trực đối với tính mạng và tài sản của người dân.
Đơn cử như ngày 14-5 vừa qua, một vụ cháy xảy ra tại siêu thị ở tầng 1 khu tập thể Vĩnh Phúc, phường Ngọc Hà, Hà Nội nghi do chập điện đã làm hư hỏng một số vật dụng liên quan như máy tính, bàn gỗ, hệ thống dây điện... Trước đó, một vụ cháy nhà dân nghi do chập điện cũng xảy ra tại làng Chuông, xã Thanh Oai, Hà Nội. Dù không gây thiệt hại về người, vụ việc vẫn khiến nhiều tài sản bị tổn thất đáng kể.
Ứng dụng AI để dự báo nguy cơ cháy
Tại cuộc họp bàn giải pháp kéo giảm các vụ cháy, nổ do sự cố hệ thống, thiết bị điện do Công an thành phố Hà Nội chủ trì ngày 15-5, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội khẳng định, cháy do điện vẫn là nguy cơ thường trực, đòi hỏi các giải pháp căn cơ, thực chất, phù hợp với đặc thù Thủ đô. Trọng tâm không chỉ là xử lý vi phạm mà phải chủ động phát hiện nguy cơ, cảnh báo sớm và loại trừ các yếu tố mất an toàn ngay từ đầu.
Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Chu Hương
Theo đó, kế hoạch xây dựng và đưa vào vận hành mini app trên ứng dụng iHanoi, tích hợp các tiện ích về an toàn điện và phòng cháy chữa cháy, dự kiến thử nghiệm từ đầu quý III-2026, được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu cháy nổ do điện gây ra. Đây sẽ là công cụ số giúp người dân đăng ký kiểm tra an toàn điện, tiếp nhận hướng dẫn, cảnh báo nguy cơ và cập nhật kiến thức phòng cháy chữa cháy ngay trên điện thoại thông minh.
Không dừng lại ở một nền tảng tương tác, Hà Nội còn định hướng nghiên cứu ứng dụng AI trong dự báo, cảnh báo nguy cơ cháy. Theo kế hoạch, hệ thống AI sẽ phân tích dữ liệu thu thập từ các cảm biến điện, nhiệt và môi trường như dòng điện, điện áp, nhiệt độ… Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống có thể đưa ra cảnh báo sớm, giúp can thiệp trước khi xảy ra chập điện và hình thành đám cháy. Đây được đánh giá là bước đi mang tính đột phá trong chuyển đổi số công tác phòng cháy chữa cháy, hướng tới mô hình quản trị rủi ro hiện đại mà nhiều quốc gia tiên tiến đã áp dụng.
Cùng với các giải pháp công nghệ, Sở Công Thương được giao chỉ đạo 106 đơn vị bán lẻ điện cùng Tổng công ty Điện lực Hà Nội rà soát toàn bộ hợp đồng mua bán điện, đặc biệt đối với các công trình, kho xưởng xây dựng trái phép; kiên quyết không cấp điện cho các trường hợp không đủ điều kiện theo quy định…
Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky nhấn mạnh, việc xây dựng mini app trên nền tảng iHanoi là nội dung cần thiết, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số của thành phố, đồng thời đáp ứng yêu cầu cấp thiết trong công tác quản trị rủi ro, cảnh báo sớm các nguy cơ mất an toàn điện và phòng cháy chữa cháy đến từng hộ dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh.
Đồng chí Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội đề nghị Sở Công Thương, Tổng công ty Điện lực Hà Nội cùng các đơn vị liên quan tiếp tục phối hợp chặt chẽ, phát huy tinh thần trách nhiệm, khẩn trương triển khai các nội dung đã thống nhất, bảo đảm tiến độ xây dựng, thử nghiệm và đưa mini app vào vận hành trong đầu quý III-2026. Công an thành phố giữ vai trò chủ trì trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; đồng thời phối hợp với các sở, ngành tham mưu UBND thành phố triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước loại trừ nguy cơ cháy, nổ từ hệ thống điện, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân Thủ đô.
Hồng Nhung - Chu Hương