Từ năm 2026, chính sách thuế với hộ kinh doanh và các nhân kinh doanh sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý. Một điểm mới là các nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số sẽ có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người bán trong một số trường hợp.
Hộ kinh doanh bán hàng online sẽ được khấu trừ và kê khai thuế qua nền tảng
Điều này đồng nghĩa với việc người bán hàng trên các sàn online, người kinh doanh qua nền tảng số, các cá nhân bán hàng bằng hình thức livestream có thể được nền tảng thực hiện khấu trừ thuế ngay từ giao dịch.
Chính sách này nhằm hạn chế tình trạng thất thu thuế trong thương mại điện tử – lĩnh vực đang tăng trưởng rất nhanh nhưng việc kê khai thuế còn chưa đồng bộ.
Chính sách này nhằm hạn chế tình trạng thất thu thuế trong thương mại điện tử – lĩnh vực đang tăng trưởng rất nhanh nhưng việc kê khai thuế còn chưa đồng bộ.
Không chỉ là các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, các sàn giao dịch, mà việc hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp cũng phải kê khai thuế rõ ràng.
Nghị định cũng quy định rõ trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay của tổ chức trong một số trường hợp như: Doanh nghiệp hợp tác kinh doanh với hộ kinh doanh. Doanh nghiệp ký hợp đồng đại lý bán đúng giá. Một số mô hình phân phối như xổ số, bảo hiểm hoặc bán hàng đa cấp…
Theo đó, tổ chức có thể phải kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân hoặc hộ kinh doanh trong hợp đồng hợp tác. Quy định này nhằm minh bạch dòng tiền và tránh việc "khoán trắng" nghĩa vụ thuế.
Thuế VAT, thuế thu nhập cá nhân vẫn là hai sắc thuế chính
Theo Nghị định 68, các sắc thuế áp dụng với hộ và cá nhân kinh doanh vẫn bao gồm: Thuế giá trị gia tăng (VAT). Thuế thu nhập cá nhân. Một số loại thuế liên quan khác.
Việc khai, tính và nộp thuế, quyết toán thuế, xử lý chậm nộp hoặc vi phạm cũng được quy định cụ thể hơn nhằm tăng tính minh bạch trong quản lý.
Tín hiệu quản lý mới với kinh tế hộ kinh doanh cá thể. Theo các chuyên gia tài chính, việc ban hành nghị định mới cho thấy cơ quan quản lý đang chuyển dần sang quản lý thuế theo dòng tiền và nền tảng số, thay vì chỉ dựa vào hình thức kinh doanh truyền thống.
Đối với hộ kinh doanh, điều này có thể mang lại hai tác động: Minh bạch và thuận tiện hơn nếu việc kê khai được thực hiện qua nền tảng số. Áp lực tuân thủ cao hơn, đặc biệt với các cá nhân kinh doanh online quy mô lớn.
Trong bối cảnh kinh tế số bùng nổ, việc chuẩn hóa chính sách thuế đối với hộ kinh doanh được xem là bước đi cần thiết nhằm tạo sân chơi công bằng giữa doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh.
Nhiều người bán hàng online, livestream hay hợp tác kinh doanh với doanh nghiệp đang đặt câu hỏi: từ năm 2026, ai sẽ phải nộp thuế và nộp như thế nào?
Cũng theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành, cơ chế quản lý thuế với hộ và cá nhân kinh doanh sẽ có nhiều thay đổi đáng chú ý, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là nền tảng thương mại điện tử và nền tảng số có thể thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người bán.
Năm điểm mới quan trọng mà hộ kinh doanh cần biết, bao gồm:
- Sàn thương mại điện tử có thể khấu trừ thuế thay người bán
- Doanh nghiệp hợp tác kinh doanh có thể phải nộp thuế thay cá nhân
- Thuế với hộ kinh doanh vẫn chủ yếu là VAT và thuế thu nhập cá nhân
- Quản lý thuế chuyển mạnh sang dữ liệu số; Hộ kinh doanh nhỏ cũng cần chủ động hiểu nghĩa vụ thuế
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến các nhóm: Người bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Người bán hàng livestream. Cá nhân kinh doanh qua mạng xã hội. Người bán hàng online có thanh toán qua nền tảng
Nếu các đối tượng thuộc diện áp dụng, thuế có thể được khấu trừ ngay từ giao dịch bán hàng. Điều này giúp cơ quan quản lý kiểm soát tốt hơn doanh thu thực tế trong thương mại điện tử – lĩnh vực đang tăng trưởng rất nhanh nhưng khó quản lý thuế.
Một điểm mới khác là trách nhiệm kê khai và nộp thuế thay của tổ chức trong một số trường hợp hợp tác kinh doanh. Doanh nghiệp hợp tác kinh doanh với cá nhân hoặc hộ kinh doanh. Doanh nghiệp ký hợp đồng đại lý bán đúng giá. Một số mô hình phân phối như bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp.
Trong các trường hợp này, tổ chức có thể thực hiện kê khai và nộp thuế thay cho cá nhân theo hợp đồng hợp tác. Quy định này nhằm minh bạch hóa nghĩa vụ thuế và tránh thất thu ngân sách.
Theo quy định hiện hành, hộ và cá nhân kinh doanh vẫn phải nộp hai loại thuế chính: Thuế giá trị gia tăng (VAT). Thuế thu nhập cá nhân. Ngoài ra, tùy hoạt động kinh doanh có thể phát sinh thêm các nghĩa vụ thuế khác theo quy định pháp luật.
Nghị định 68 làm rõ hơn quy trình khai, tính, nộp thuế và xử lý vi phạm, đặc biệt với các trường hợp kê khai chưa đầy đủ hoặc chậm nộp thuế. Đây là một xu hướng lớn trong chính sách mới là quản lý thuế dựa trên dữ liệu giao dịch số.
Cơ quan quản lý có thể khai thác dữ liệu từ: Nền tảng thương mại điện tử. Hệ thống thanh toán. Nền tảng số trung gian. Điều này đồng nghĩa với việc doanh thu bán hàng online ngày càng khó "ẩn" khỏi hệ thống quản lý thuế.
Theo các chuyên gia tài chính, chính sách mới không nhằm siết chặt hộ kinh doanh nhỏ, mà hướng tới tạo sân chơi công bằng giữa doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh trên môi trường số.
Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh doanh online bùng nổ, người bán hàng cá nhân cần chủ động hiểu rõ nghĩa vụ thuế, tránh các rủi ro như: Bị truy thu thuế, bị xử phạt do kê khai sai, hoặc chậm nộp thuế.
Kinh doanh online đang bước vào giai đoạn minh bạch hơn. Và sự ra đời của Nghị định 68 cho thấy quản lý thuế với kinh tế số đang bước sang giai đoạn mới, khi doanh thu từ nền tảng số được kết nối trực tiếp với hệ thống quản lý.
Đối với hộ kinh doanh và cá nhân bán hàng online, điều này có thể mang lại thuận lợi trong kê khai và nộp thuế, nhưng cũng đòi hỏi tuân thủ quy định minh bạch hơn so với trước đây.
Mộc Miên