Nhà nước Nga thông qua Tập đoàn chế tạo máy bay thống nhất (UAC) với tư cách là nhà đầu tư chính của chương trình, sẽ thay thế ban quản lý của Tupolev sau năm 2025.
Trước đó, điều tương tự đã xảy ra vào năm 2024, và giờ đây được lên kế hoạch vào đầu năm 2026. Liệu những thay đổi này có ảnh hưởng đến tốc độ giải quyết vấn đề hay không?
Việc làm trên có thể gây ra những hậu quả, vì giám đốc sắp mãn nhiệm - người chỉ tại nhiệm chưa đầy một năm, đã không thể thay đổi tình hình. Quyết định đã được đưa ra là thay thế vị giám đốc 76 tuổi bằng một người 37 tuổi thuộc thế hệ khác.
Tuy nhiên như nhiều chuyên gia hàng không dân dụng nhận xét, giám đốc mới thiếu kinh nghiệm đáng kể trong việc quản lý một tổ chức lớn, đặc biệt là một công ty đang gặp khó khăn do vướng mắc trong việc đạt được mục tiêu quốc gia là đưa vào sản xuất hàng loạt máy bay chở khách Tu-214. Do đó, không nên đưa ra phán xét mà phải cố gắng tìm hiểu vấn đề thực sự trong việc sản xuất chiếc phi cơ này.
Tình hình sản xuất thực tế máy bay Tu-214 hàng năm, nói một cách nhẹ nhàng là khá ảm đạm. Từ năm 2012 đến năm 2018, Nhà máy Hàng không Kazan (KAZ) chỉ cho xuất xưởng 12 chiếc (không phải cho khách hàng thương mại thông thường, mà cho Phi đội đặc biệt của chính phủ và Bộ Quốc phòng Nga).
Năm 2019, không có chiếc nào; trong khi năm 2020 và 2021, thêm 3 chiếc nữa cho cơ quan chính phủ. Năm 2022, khi Điện Kremlin quyết định đặt hàng một số lượng lớn máy bay Tu-214 mới từ nhà máy này, Kazan đã ký hợp đồng và sau đó nhận được nguồn tài trợ đáng kể từ ngân sách liên bang.
Tuy nhiên năm 2022 và 2023, không có một chiếc máy bay nào được giao; năm 2024, 1 chiếc được hoàn thiện từ kho cũ; và cuối năm 2025, thêm 1 chiếc nữa từ lô hàng mới. Nói cách khác, từ năm 2022 đến năm 2025, nhà máy chỉ sản xuất 2 chiếc Tu-214. Rõ ràng tình hình này không mấy khả quan và cần hiểu rõ nguyên nhân.
Dự án chế tạo máy bay Tu-214 của Nga đang gặp nhiều khó khăn.
Như báo chí Nga đã nhiều lần đưa tin, vấn đề chính mà Nhà máy Hàng không Kazan và công ty Tupolev, vốn phụ thuộc hoàn toàn vào cơ sở này về sản lượng, là việc không thể sản xuất nổi dù chỉ vài chiếc Tu-214 mỗi năm.
Các yếu tố góp phần giải quyết vấn đề bao gồm thiếu hụt nhân lực có trình độ, việc thay thế các linh kiện nước ngoài đã qua sử dụng bằng thiết bị nội địa trong thiết kế Tu-214, những khó khăn với các nhà cung cấp sản phẩm thay thế và khách hàng cuối cùng của máy bay thành phẩm.
Thêm vào đó, còn có đơn đặt hàng quốc phòng sản xuất máy bay ném bom chiến lược Tu-160M2 mới và hiện đại hóa những chiếc Tu-160 và Tu-22M3 mà cơ sở này đã sản xuất trước đây.
Ngoài ra điểm nhấn quan trọng là việc chế tạo nguyên mẫu máy bay ném bom chiến lược theo chương trình PAK DA (dường như dự án này vẫn chưa bị hủy bỏ).
Vào cuối tháng 12 năm 2025, việc thử nghiệm phiên bản thay thế nhập khẩu của Tu-214 đã hoàn tất. Sau đó, Kazan đã đưa ra thêm nhiều thông báo về tương lai của loại máy bay chở khách này trong những năm tới.
Cụ thể, kế hoạch sản xuất 20 chiếc mỗi năm vẫn được duy trì, nhưng khung thời gian để đạt được mức này vẫn chưa thể công bố. Mặc dù vậy, năm 2027 một lần nữa được nhắc đến như là thời điểm bắt đầu giao cho khách hàng thương mại.
Bộ Công Thương Nga kỳ vọng nhà máy sẽ đạt được thành công đáng kể về nhân công, giao một số lượng lớn máy bay hoàn thiện trong giai đoạn 2026 - 2027, đánh dấu bước chuyển mình sang sản xuất hàng loạt.
Ngay từ đầu năm 2025, các phương tiện truyền thông ở Kazan đã đưa ra những ước tính về năng lực sản xuất thực tế của cơ sở nói trên. Cụ thể, họ đã đề cập đến tính không thực tế của kế hoạch sản xuất 3 chiếc vào năm ngoái, như đã hứa trước đó. Và việc chế tạo vào năm 2026 thậm chí còn bị coi là con số phi thực tế hơn.
Kể từ khi chiếc Tu-214 đầu tiên được lắp ráp tại Kazan vào năm 1996, tổng cộng 36 máy bay loại này đã được sản xuất. Theo dữ liệu công khai, thêm 14 chiếc khác, được phân loại là phi cơ bắt đầu sản xuất sau năm 2022, đang được chế tạo trong năm 2026.
Không nên vội vàng lên kế hoạch cho việc giao hàng nhanh chóng của chúng. Nếu sự thay đổi lãnh đạo tại Tupolev có tác động nào đó, và nhà máy cho ra mắt ít nhất 3 máy bay mới trong năm 2026, điều đó sẽ cho thấy mọi thứ đã vượt ra ngoài tiêu chuẩn 1 - 2 máy bay mỗi năm đối với KAZ, nhưng vẫn phải chờ đợi thành quả thực tế.
Theo vpk
Bạch Dương