Bảo đảm minh bạch, tránh trùng lặp trong thi đua, khen thưởng

3 giờ trướcBài gốc

Làm rõ quy định tiếp nhận khen thưởng từ tổ chức, cá nhân nước ngoài

Góp ý vào khoản 5 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 14 của Luật hiện hành về trách nhiệm của cá nhân, tổ chức Việt Nam khi nhận hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài, ĐBQH Trần Nhật Minh nêu rõ, dự thảo đã lược bỏ quy định: "Cá nhân, tổ chức Việt Nam khi nhận hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam đồng ý hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên".

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu

Qua nghiên cứu một số tài liệu trong hồ sơ dự án Luật, đại biểu nhận thấy cơ quan soạn thảo chưa nêu rõ lý do bỏ quy định này. Nghiên cứu báo cáo của Bộ Nội vụ về sơ kết, đánh giá thực hiện Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 cũng không cho thấy có vướng mắc liên quan đến quy định này trong quá trình tổ chức thi hành Luật; bản so sánh giữa dự thảo Luật và Luật hiện hành, phần thuyết minh, cũng chưa nêu rõ lý do sửa đổi.

"Đây là quy định hết sức quan trọng nhằm bảo đảm quản lý thống nhất của Nhà nước đối với hoạt động có yếu tố nước ngoài, đồng thời tránh việc tiếp nhận khen thưởng không phù hợp với lợi ích quốc gia, bảo đảm tính minh bạch, chính danh của các hình thức khen thưởng từ nước ngoài", đại biểu Trần Nhật Minh nhấn mạnh.

Từ đó, đại biểu đặt vấn đề: Nếu dự thảo Luật lược bỏ quy định này thì trình tự, thủ tục khi cá nhân, tổ chức Việt Nam nhận hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài có còn phải được sự đồng ý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước Cộng hòa XHCN Việt Nam hay không? Theo đại biểu, nội dung này cần được làm rõ, bảo đảm tính minh bạch của pháp luật để người dân, doanh nghiệp dễ thực hiện; trường hợp trình tự, thủ tục này được quy định tại văn bản khác thì đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình cụ thể.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 7

Về kỹ thuật lập pháp, ĐBQH Trần Nhật Minh cho biết: Các nội dung quy định tại khoản 2 Điều 14 của dự thảo luật chủ yếu là những quy cấm không được làm, gồm: Lợi dụng hình thức khen thưởng của cá nhân, tổ chức nước ngoài để vi phạm pháp luật Việt Nam; tuyên truyền, xúi giục, kích động các hành vi trái với truyền thống văn hóa và lợi ích quốc gia của Việt Nam; xâm phạm an ninh quốc gia, chống phá Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam.

Do đó, để bảo đảm tính thống nhất của bố cục dự án Luật, đại biểu đề nghị chuyển khoản 2 Điều 14 thành một khoản của Điều 15 về hành vi bị nghiêm cấm trong thi đua, khen thưởng.

Rà soát tiêu chí xét tặng, tiếp tục cắt giảm mạnh thủ tục hành chính

Đối với quy định bổ sung tiêu chí thời gian được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là 3 năm để xét tặng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba, quy định tại khoản 24 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 Điều 47; và 2 năm để xét tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, quy định tại khoản 26 Điều 1 sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 1 Điều 73, đại biểu Trần Nhật Minh cho rằng: Quy định này chưa phù hợp với khoản 10 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 23 về danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An dự phiên thảo luận tổ

Theo dự thảo, danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” được tặng cho cá nhân đạt một trong các tiêu chuẩn, trong đó có tiêu chuẩn được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Điểm khác so với Luật hiện hành là dự thảo Luật lần này quy định cá nhân chỉ cần được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là đủ tiêu chuẩn để tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, không cần thỏa mãn thêm điều kiện nào khác.

Đại biểu phân tích: Điều này đồng nghĩa với việc chỉ cần được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là đủ tiêu chuẩn để được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”. Trong khi đó, dự thảo lại quy định điều kiện để tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ phải đồng thời đáp ứng 2 điều kiện: Được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và có 3 lần được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”... Theo đại biểu, cách quy định này là chưa hợp lý, trùng lặp về thành tích, có thể dẫn đến phát sinh một số bất cập trong thực tiễn.

ĐBQH Trần Nhật Minh phát biểu tại Tổ chiều 8/4

Cụ thể, có thể xảy ra trường hợp một cá nhân chỉ có 3 lần được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” nhưng đều dựa trên tiêu chí được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tức là cùng lúc đáp ứng cả 2 tiêu chuẩn, thì đủ điều kiện để được tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba. Trong khi đó, cũng có thể xảy ra trường hợp một cá nhân có đủ 3 lần được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” nhưng không dựa trên tiêu chí đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, và chỉ có 2 lần được tặng danh hiệu này do được đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tổng cộng là 5 lần liên tục, nhưng lại không đủ điều kiện để được tặng thưởng Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Ba.

Từ đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu, dự báo những tình huống phát sinh trong trường hợp này để tránh sự trùng lặp, bất bình đẳng, thiếu công bằng trong thi đua, khen thưởng.

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Khắc Thận và Bí thư Tỉnh ủy Lâm Đồng Y Thanh Hà Niê Kđăm điều hành phiên thảo luận Tổ

Liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, ĐBQH Trần Nhật Minh dẫn Tờ trình số 139 ngày 31/3/2026 của Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng. Tại Mục 3.6 về nội dung liên quan đến cải cách thủ tục hành chính, Tờ trình nêu rõ việc cắt giảm thành phần hồ sơ đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua là “chứng nhận hoặc xác nhận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đối với sáng kiến, đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ” trong trường hợp đề nghị danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Chiến sĩ thi đua Bộ, ban, ngành, tỉnh”, “Chiến sĩ thi đua toàn quốc” tại điểm d khoản 1 Điều 84; đồng thời cắt giảm thành phần hồ sơ đề nghị xét tặng hình thức khen thưởng là “chứng nhận hoặc xác nhận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền đối với thành tích đặc biệt xuất sắc đột xuất trong lao động, công tác, sản xuất, kinh doanh, học tập và nghiên cứu khoa học hoặc lĩnh vực khác; đóng góp lớn vào sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an sinh xã hội, từ thiện nhân đạo; phát minh, sáng chế, sáng kiến, ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ hoặc tác phẩm, công trình khoa học và công nghệ” tại điểm d khoản 2 Điều 84.

Theo đại biểu, nội dung “chứng nhận hoặc xác nhận” sẽ được tích hợp vào báo cáo thành tích của tập thể, cá nhân đề nghị khen thưởng; qua đó giúp giảm chi phí, thời gian, nhân lực tương đối lớn cho việc giải quyết thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước trong nghiên cứu, soạn thảo, in ấn, trình cấp có thẩm quyền chứng nhận hoặc xác nhận cho các đối tượng đề nghị khen thưởng. Đại biểu nhấn mạnh, đây là quy định nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính trong hồ sơ thi đua, khen thưởng hết sức phù hợp, đặc biệt trong giai đoạn thúc đẩy chuyển đổi số hiện nay, đồng thời phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 66/NQ-CP ngày 26/3/2025 của Chính phủ về Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025, 2026.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, trong dự thảo Luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Nhất không bao gồm nội dung sửa đổi nêu trên. Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo giải trình, làm rõ sự khác nhau giữa Tờ trình của Chính phủ và dự thảo Luật.

Bên cạnh đó, để tiếp tục cải cách thủ tục hành chính trong thi đua, khen thưởng, đại biểu kiến nghị Chính phủ, các bộ, ban, ngành và địa phương tiếp tục có sự cắt giảm, đơn giản hóa mạnh mẽ các thủ tục, trình tự trong quá trình nghiên cứu, ban hành các quy định chi tiết về hồ sơ, thủ tục đề nghị xét tặng danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng thuộc thẩm quyền được quy định tại khoản 33 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung khoản 8 Điều 14 của Luật.

Diệp Anh - Khánh Duy

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/bao-dam-minh-bach-tranh-trung-lap-trong-thi-dua-khen-thuong-10412696.html