Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đang bước vào giai đoạn tăng tốc thi công, kéo theo nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng.
Tháng 3-2026, mỏ đá Nà Quang 2 tại xã Thanh Thịnh chính thức đi vào hoạt động với công suất khoảng 200.000m3/năm. Đây là một trong những nguồn cung vật liệu quan trọng phục vụ thi công tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn. Hiện nay, đơn vị khai thác đang huy động tối đa máy móc, thiết bị, tổ chức tăng ca để nâng sản lượng, đồng thời khẩn trương mở rộng kho bãi, hoàn thiện hạ tầng vận chuyển nhằm ưu tiên cung cấp đá cho dự án.
Ông Nguyễn Khoa Hiểu, đại diện Công ty TNHH Đầu tư Xuân Quang, cho biết: Hiện nay, chúng tôi đang duy trì công suất khai thác khoảng 40.000-50.000m3/tháng để phục vụ các công trình trọng điểm.
Tuy nhiên, khó khăn lớn là diện tích kho vật liệu còn hẹp, ảnh hưởng đến việc tập kết và vận chuyển. Doanh nghiệp đang mở rộng phạm vi khai thác, tăng cường đầu tư máy móc, thiết bị, hoàn thiện hệ thống giao thông nội bộ trong mỏ nhằm nâng cao năng lực cung ứng vật liệu cho dự án cao tốc. Các phương án bảo đảm an toàn lao động, phòng, chống cháy nổ, sạt lở... cũng được triển khai đồng bộ để duy trì hoạt động ổn định, liên tục.
Theo đại diện đơn vị chủ đầu tư, tổng nhu cầu đá phục vụ thi công Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn trong năm 2026 khoảng 920.000m3. Trong đó, từ tháng 5 đến tháng 8, nhu cầu dao động từ 80.000-120.000m3/tháng. Giai đoạn từ tháng 9 đến cuối năm, khi dự án bước vào cao điểm thi công, nhu cầu vật liệu sẽ tăng lên khoảng 150.000-350.000m3/tháng.
Hiện nay, nguồn cung vật liệu cho dự án chủ yếu đến từ 4 mỏ gồm Nà Lay (Thái Nguyên), Suối Viền, K15 và Cốc Ngận. Tuy nhiên, tổng sản lượng cung cấp thực tế mới đạt khoảng 15.000-20.000m3/tháng, tương đương khoảng 20% nhu cầu.
Ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc điều hành Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, Ban Quản lý Dự án 2 thuộc Bộ Xây dựng, cho biết: Việc thiếu nguồn vật liệu đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công các hạng mục chính cũng như yêu cầu kỹ thuật của dự án. Nếu không kịp thời tháo gỡ khó khăn về nguồn cung, tiến độ chung toàn tuyến sẽ chịu tác động lớn.
Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng thiếu vật liệu là nhiều mỏ đá đang vướng hạn mức khai thác theo giấy phép, trong khi nhu cầu phục vụ dự án tăng cao. Dù còn trữ lượng lớn, có khả năng nâng công suất và đáp ứng nhu cầu thị trường, song sản lượng khai thác hằng năm của các doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đúng hạn mức được cấp theo quy định hiện hành.
Mỏ cát sỏi Vằng Chừn (xã Tân Kỳ) đang được duy trì khai thác để cung ứng vật liệu cho các công trình giao thông trên địa bàn.
Tại mỏ đá Suối Viền, năm 2026 được cấp phép khai thác khoảng 50.000m3. Tuy nhiên, đến hết quý I, đơn vị đã khai thác gần 30.000m3. Điều đó đồng nghĩa với việc từ nay đến cuối năm, sản lượng còn lại chỉ khoảng 20.000m3, dù trữ lượng thực tế vẫn còn lớn.
Trong khi đó, mỏ đá Cốc Ngận hiện được cấp phép công suất khoảng 300.000m3/năm và là một trong những nguồn cung vật liệu chính cho dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn.
Theo doanh nghiệp khai thác, với hệ thống dây chuyền, thiết bị hiện có, đơn vị hoàn toàn có khả năng nâng công suất lên trên 1 triệu m3 mỗi năm nếu được tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến cơ chế, chính sách khai thác khoáng sản.
Ông Ngô Văn Duy, Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Việt Thắng, cho biết: Với công suất được cấp phép hiện nay, doanh nghiệp mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu thị trường. Khó khăn lớn nhất là quy định về hạn mức khai thác theo Luật Khoáng sản khiến doanh nghiệp chưa thể nâng sản lượng dù năng lực khai thác còn nhiều dư địa.
Trong giai đoạn tăng tốc thi công, việc nâng công suất khai thác, mở rộng năng lực cung ứng vật liệu tại các mỏ được xem là giải pháp quan trọng để bảo đảm tiến độ trên công trường.
Cùng với sự phối hợp của chủ đầu tư và doanh nghiệp khai thác khoáng sản, các địa phương và cơ quan chức năng cũng đang tập trung rà soát, tháo gỡ những vướng mắc liên quan đến thủ tục, công suất khai thác và hạ tầng vận chuyển vật liệu. Qua đó, tạo điều kiện để các mỏ nâng cao năng lực cung ứng, đáp ứng nhu cầu vật liệu cho Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, góp phần bảo đảm tiến độ thi công theo kế hoạch đề ra.
Hà Lượng