Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi Đinh Thị Hồng Minh điều hành phiên thảo luận Tổ 11. Ảnh: Hồ Long
Phó Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi Hà Thị Anh Thư nhận thấy, dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) thể hiện tầm nhìn chiến lược 100 năm, nhằm giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" thể chế và đưa Thủ đô Hà Nội trở thành cực tăng trưởng dẫn dắt cả nước. Điểm đột phá cốt lõi là tinh thần "trao quyền mạnh hơn và phân cấp, phân quyền triệt để", giúp Thủ đô chuyển từ vai trò “thực thi” sang “thiết kế chính sách”. Với nhiều thẩm quyền riêng biệt, dự thảo Luật cụ thể hóa phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm" gắn với nguyên tắc “6 rõ" để bảo đảm hiệu quả quản lý.
Quang cảnh thảo luận tại Tổ 11. Ảnh: Phạm Thắng
ĐBQH Phạm Thúy Chinh (Quảng Ngãi) tán thành với sự cần thiết của dự án Luật nhằm tạo hành lang pháp lý để Thủ đô phát triển bứt phá. Đại biểu nhận thấy, dự thảo Luật có nhiều nội dung giao thẩm quyền cho HĐND và UBND TP. Hà Nội với các quy định khác biệt so với quy định hiện hành; đề nghị, cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm các nguyên tắc đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật hiện hành.
ĐBQH Phạm Thúy Chinh (TP. Hải Phòng) phát biểu
Đại biểu Phạm Thúy Chinh cũng đề nghị, dự thảo Luật cần bảo đảm nguyên tắc “Hà Nội vì cả nước, cả nước vì Hà Nội”. Theo đó, các cơ chế đặc thù, đặc biệt cho Thủ đô phải bảo đảm sự công bằng với các tỉnh, thành phố khác. Cơ chế đặc thù giúp tạo cơ hội cho Hà Nội bứt phá thì cũng phải là động lực phát triển cho cả vùng và cả nước. Cùng với đó, cần đánh giá đầy đủ tác động về mặt kinh tế và xã hội của các chính sách để bảo đảm sức sống và tính khả thi của các điều luật.
Góp ý cụ thể về nội dung phân cấp nguồn thu và bổ sung nguồn thu tăng thêm, đại biểu Phạm Thúy Chinh cho rằng, dự thảo Luật quy định theo hướng các khoản tăng thu trên địa bàn TP. Hà Nội sẽ được để lại cho thành phố.
Các ĐBQH tham dự phiên thảo luận tại Tổ 11. Ảnh: Hồ Long
Cụ thể, dự thảo Luật cho phép ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu cho TP. Hà Nội toàn bộ số tăng thu của ngân sách Trung ương đối với các khoản thu phân chia giữa Trung ương và địa phương; để lại toàn bộ số tăng thu từ các khoản tăng thu của trung ương (gồm thuế xuất nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, phí, lệ phí... do các cơ quan trung ương thu, tiền xử phạt hành chính do các cơ quan Trung ương thực hiện và các khoản thu khác).
"Nếu thực hiện như dự thảo Luật sẽ khác với các Điều 36, 38 và 43 của Luật Ngân sách nhà nước; đồng thời, chưa phù hợp với Kết luận 93-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới cơ chế phân cấp quản lý, phân bổ ngân sách nhà nước để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và chủ động của ngân sách địa phương, cơ quan, đơn vị có liên quan. Kết luận 93-KL/TW nhấn mạnh việc đổi mới cơ chế tài chính địa phương, tập trung khai thác các nguồn thu mới, bền vững, gắn với dữ liệu số và kinh tế số; cùng với đó, không quy định phân cấp nguồn thu ngân sách, để lại nguồn thu ngân sách khác với quy định của Luật Ngân sách Nhà nước".
Chỉ ra thực tế này, đại biểu Phạm Thúy Chinh cũng đề nghị, cơ quan soạn thảo cần lưu ý nhằm bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Đồng thời tiếp tục thực hiện cơ chế thưởng vượt thu theo Luật Ngân sách nhà nước hiện hành nhưng với mức thưởng cao hơn.
ĐBQH Bùi Xuân Hải (TP. Hải Phòng) đánh giá cao các cơ chế, chính sách đặc thù trong dự thảo Luật mang tính đột phá nhằm tạo ra sức hút mạnh mẽ cho Thủ đô trong việc thu hút các nguồn lực, tạo động lực giúp “kéo” toàn vùng phía Bắc và cả đất nước phát triển.
ĐBQH Bùi Xuân Hải (TP. Hải Phòng) phát biểu
Nhấn mạnh sự cần thiết của cơ chế đánh giá hiệu quả đối với những chính sách đặc thù này, đại biểu Bùi Xuân Hải (TP. Hải Phòng) đề nghị, dự thảo Luật cần có một điều khoản quy định theo hướng: hàng năm, Thủ đô Hà Nội phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về kết quả thực hiện các quy định về cơ chế, chính sách đặc thù, ưu đãi đặc biệt nhằm đánh giá hiệu quả của các cơ chế, chính sách; từ đó, tổng kết cơ chế, chính sách có thể áp dụng cho những địa phương khác.
Các ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi tham dự phiên thảo luận tại Tổ 5. Ảnh: Phạm Thắng
Quan tâm tới chính sách thu hút nhân tài được quy định trong dự thảo Luật, đại biểu Bùi Xuân Hải cho rằng, với chính sách này, Thủ đô sẽ "hút hết" nhân tài từ các tỉnh thành khác trong cả nước. “Các trường đại học ở những địa phương lân cận sẽ mất những nhà khoa học, nhà giáo giỏi; bệnh viện sẽ không giữ được bác sĩ và chuyên gia giỏi”, đại biểu nêu vấn đề.
Trích dẫn quy định từ dự thảo Luật, đại biểu Bùi Xuân Hải nhận thấy, “Giáo sư dưới 47 tuổi khi về Hà Nội sẽ được nhận ngay một khoản hỗ trợ gấp 1.000 lần mức lương cơ sở, tương đương với hơn 2 tỷ đồng. Phó giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa cũng như vậy. Thế thì các anh sẽ hút mất các nhà khoa học và những người giỏi ở các địa phương khác”.
Nêu vấn đề này, đại biểu Bùi Xuân Hải cũng đề nghị, cần quy định theo hướng Thủ đô chỉ nên áp dụng cơ chế thu hút nhân tài từ nước ngoài và tự đào tạo, bồi dưỡng nhân tài, nhằm tránh thu hút từ những địa phương khác.
Thanh Chi