Bảo đảm thực chất trong cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

2 giờ trướcBài gốc

Việc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần hướng đến các ngành, nghề có tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp. Ảnh: ST

6 nguyên tắc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện

Đại diện Bộ Tài chính cho biết, Dự thảo Nghị quyết gồm 6 điều và 2 phụ lục, dự kiến có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026 đến hết ngày 01/3/2027, với các quy định về việc cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Phụ lục IV Luật Đầu tư và áp dụng đối với nhà đầu tư, cơ quan nhà nước có thẩm quyền, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đầu tư kinh doanh tại Việt Nam.

Theo đó, Dự thảo Nghị quyết quy định 6 nguyên tắc cắt giảm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, gồm:

Cắt giảm những ngành, nghề không đáp ứng điều kiện cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 7 của Luật Đầu tư hoặc không cần thiết phải quy định điều kiện để kiểm soát ngành, nghề đó vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng hoặc những ngành nghề không trực tiếp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp;

Cắt giảm những ngành, nghề có điều kiện đầu tư kinh doanh gắn với các yêu cầu, điều kiện về kho bãi, hạ tầng, cơ sở vật chất hoặc chất lượng quy trình vận hành hoặc tiêu chuẩn học vấn, kinh nghiệm, bằng cấp của cá nhân mà có thế nghiên cứu xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hoặc tiêu chuẩn nghề để chuyển hướng quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”;

Cắt giảm những ngành, nghề mà điều kiện đầu tư kinh doanh không rõ ràng, có tính chất định tính, khó định lượng hoặc không được xác định cụ thể là hoạt động đầu tư kinh doanh hoặc chỉ do cơ quan, đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp trực thuộc cơ quan nhà nước được phép cung cấp, thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh;

Cắt giảm những ngành, nghề có tính chất tương tự nhau hoặc đã được xem xét, kiểm soát bởi ngành, nghề khác trong danh mục hoặc hoạt động quản lý khác;

Cắt giảm những ngành, nghề mà chất lượng sản phẩm, dịch vụ đầu ra do thị trường tự quyết định, không tiềm ẩn nguy cơ gây hại hoặc ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng;

Cắt giảm những ngành, nghề mà từ khi được quy định cho đến nay vẫn chưa ban hành được điều kiện đầu tư kinh doanh hoặc đã không còn quy định điều kiện đầu tư kinh doanh.

Về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, Dự thảo Nghị quyết quy định sửa đổi 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh; bãi bỏ 60 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện quy định tại Phụ lục IV của Luật Đầu tư, thuộc 12 nhóm ngành, nghề do Bộ, cơ quan ngang Bộ quản lý và 01 nhóm ngành, nghề chưa xác định điều kiện kinh doanh hoặc chưa xác định cơ quan quản lý.

Phân định rõ giữa "bãi bỏ" và "đơn giản hóa, hợp nhất thủ tục"

Tại Phiên họp thẩm định độc lập Dự thảo Nghị quyết do Bộ Tư pháp chủ trì mới đây, một số đại biểu đề nghị cần thận trọng trong xác định nội dung bãi bỏ đối với các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện tại Dự thảo Nghị quyết.

Các ý kiến cho rằng, việc gộp các thủ tục hành chính không đồng nghĩa với việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh. Nếu coi việc hợp nhất, gộp thủ tục như một hình thức cắt giảm hoặc bãi bỏ dễ dẫn tới sai lệch trong đánh giá bản chất cải cách.

Vì vậy, Cơ quan chủ trì soạn thảo cần có cách tiếp cận tổng thể, thực chất hơn, trong đó phân định rõ giữa "bãi bỏ" và "đơn giản hóa, hợp nhất thủ tục"; đồng thời, việc cắt giảm cần hướng đến các ngành, nghề kinh doanh có tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất và chi phí tuân thủ của doanh nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào các thủ tục mang tính kỹ thuật.

Bên cạnh đó, Cơ quan chủ trì soạn thảo cần bổ sung tiêu chí đánh giá kết quả cải cách theo hướng đo lường thực chất tác động đối với doanh nghiệp như: số lượng, điều kiện cụ thể được bãi bỏ; số lượng hồ sơ giấy phép, chứng chỉ, yêu cầu nhân sự, vốn, cơ sở vật chất được cắt giảm; thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn; chi phí tuân thủ dự kiến giảm; mức độ chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Việc thống kê bãi bỏ ngành, nghề cần tách bạch với các trường hợp gộp tên, đổi tên, hợp nhất danh mục.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh đề nghị làm rõ hơn cơ sở thực tiễn, đặc biệt là những bất cập của quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện hiện nay, trong đó nhấn mạnh việc vẫn còn tạo gánh nặng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, chưa thực sự thúc đẩy đổi mới sáng tạo và khơi thông nguồn lực theo yêu cầu của Trung ương.

Về phương án cắt giảm, Thứ trưởng lưu ý cần phân định rõ giữa việc “gom, gộp thủ tục” với “cắt giảm thực chất”. Theo đó, việc gộp thủ tục có thể làm giảm về số lượng nhưng bản chất vẫn còn nghĩa vụ thực hiện, do đó cần tiếp tục nghiên cứu để cắt giảm thực chất trong giai đoạn tiếp theo.

Đối với quy định tại điều khoản bãi bỏ danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cần bổ sung quy định rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành trong việc ban hành các giải pháp quản lý thay thế tương ứng, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và không làm gián đoạn hoạt động quản lý nhà nước; đồng thời rà soát, xác định rõ thẩm quyền của từng cơ quan trong tổ chức thực hiện.

Đ. KHOA

Nguồn Kiểm Toán : http://baokiemtoan.vn/bao-dam-thuc-chat-trong-cat-giam-nganh-nghe-dau-tu-kinh-doanh-co-dieu-kien-47625.html