Bạo lực học đường trên mạng xã hội - khi thế giới ảo để lại nỗi đau thật

3 giờ trướcBài gốc

Học sinh Trường Trung học Phổ thông Ngô Gia Tự (Hà Nội) tham gia "Rung Chuông Vàng - tổ Toán". Trường Trung học Phổ thông Ngô Gia Tự

Liên tiếp hai vụ việc chấn động tại Hà Nội và Lâm Đồng vừa qua chỉ là những ví dụ điển hình cho một thực trạng nhức nhối bạo lực học đường trên mạng xã hội đang âm ỉ lan rộng, báo động sự đứt gãy về đạo đức số và kỹ năng sống của một bộ phận thế hệ trẻ hiện nay.

Tại Hà Nội, hai nữ sinh lớp 11 Trường Trung học Phổ thông Ngô Gia Tự đã dùng công nghệ AI cắt ghép ảnh, dựng clip TikTok chế giễu ngoại hình bạn cùng lớp. Dù giáo viên đã yêu cầu gỡ bài, các em vẫn tiếp tục tái phạm. Kết quả, nhà trường đồng ý cho hai học sinh này rút hồ sơ thôi học và đình chỉ công tác giáo viên chủ nhiệm.
Tại Lâm Đồng, chỉ từ những bình luận qua lại trên mạng xã hội, một nhóm học sinh lớp 8 đã rủ thêm người mang mã tấu truy đuổi, tấn công bạn học ngay trước cổng trường. Cơ quan công an hiện đã vào cuộc xử lý các đối tượng liên quan.

Bạo lực học đường trên mạng xã hội, hệ lụy khi thế giới ảo để lại nỗi đau thật

Thực tế cho thấy, bạo lực học đường trên mạng xã hội đang thay đổi hình thái với tốc độ chóng mặt, vượt xa khả năng kiểm soát truyền thống của nhà trường. Tại Trường Trung học Phổ thông Ngô Gia Tự (Hà Nội), việc học sinh sử dụng AI để cắt ghép hình ảnh bôi nhọ bạn mình không chỉ là hành vi bắt nạt thông thường, mà là sự lạm dụng công nghệ để hủy hoại nhân phẩm trên diện rộng. Khi nỗi đau của nạn nhân trở thành công cụ "câu view" và nhận được sự hùa theo vô cảm từ bạn bè, chúng ta thấy một lỗ hổng lớn trong việc trang bị lòng trắc ẩn và đạo đức số cho học sinh.

Sự nguy hiểm của bạo lực học đường trên mạng xã hội còn nằm ở khả năng chuyển hóa thành những xung đột bạo lực nghiêm trọng ngoài đời thực. Vụ việc nhóm học sinh tại Lâm Đồng dùng mã tấu tấn công bạn học chỉ vì những bình luận trên Facebook là một ví dụ. Thế giới ảo nhưng hậu quả là những tổn thương thể xác và tinh thần hoàn toàn có thật. Khi các em chưa đủ trưởng thành để kiềm chế cảm xúc, một dòng trạng thái hay một biểu tượng cảm xúc trái ý cũng có thể trở thành ngòi nổ cho những hành vi vi phạm pháp luật hình sự.

Nhìn từ góc độ giáo dục, các vụ việc này phơi bày sự lúng túng của hệ thống quản lý trước những biến dạng mới của hành vi học đường. Theo đại diện Trường Trung học Phổ thông Ngô Gia Tự, trong sự việc vừa qua, giáo viên chủ nhiệm không thiếu trách nhiệm nhưng lại thiếu kinh nghiệm xử lý, dẫn đến việc hành vi sai trái của học sinh không những không được khắc phục mà còn tái diễn với mức độ tinh vi hơn. Thực trạng này cho thấy các hình thức kỷ luật cũ đã không còn đủ sức răn đe trước cái tôi ảo quá lớn của học sinh.

Đáng lo ngại hơn, áp lực về điểm số và các kỳ thi đôi khi khiến nhà trường chậm trễ trong việc xử lý khủng hoảng tâm lý. Một lý do khách quan được đưa ra là sự việc xảy ra đúng thời điểm học sinh toàn thành phố thi khảo sát, giáo viên phải dành thời gian nhiều hơn cho công tác chuyên môn nên chưa kịp thời giúp học sinh nhận thức vấn đề. Tuy nhiên, nếu giáo dục chỉ tập trung vào kiến thức mà bỏ quên việc uốn nắn hành vi trên không gian mạng, nhà trường sẽ mãi chạy theo sau để thu dọn những hệ lụy đau lòng.

Để ngăn chặn bạo lực học đường trên mạng xã hội cần một giải pháp gốc rễ thay vì chỉ dừng lại ở việc cho học sinh rút hồ sơ hay đình chỉ công tác giáo viên. Nhà trường cần đưa "Luật An ninh mạng" và "Văn hóa ứng xử trên nền tảng số" vào chương trình học. Đồng thời, gia đình phải là "màng lọc" đầu tiên, giám sát chặt chẽ hành vi của con cái trên Internet thay vì khoán trắng cho nhà trường.

Hai vụ việc vừa qua là lời cảnh báo nếu tiếp tục để học sinh "tự bơi" giữa dòng thác công nghệ mà không trang bị cho các em chiếc áo phao mang tên lòng trắc ẩn và sự thượng tôn pháp luật, thì môi trường học đường sẽ còn phải đối mặt với nhiều sự việc đáng tiếc khác. Đã đến lúc phải hành động để trả lại sự an toàn thực sự cho môi trường học đường, cả trên không gian mạng lẫn ngoài đời thực.

Hồng Phong

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/bao-luc-hoc-duong-tren-mang-xa-hoi-khi-the-gioi-ao-de-lai-noi-dau-that-179260314172135627.htm