Báo Mỹ kiểm chứng phát biểu của ông Trump trong Thông điệp Liên bang

2 giờ trướcBài gốc

Trong bài phát biểu dài kỷ lục 1 giờ 47 phút, ông Trump nhấn mạnh những thành tựu năm đầu nhiệm kỳ thứ hai và đề ra chương trình nghị sự trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11. Tuy nhiên, theo kết quả kiểm chứng của báo chí Mỹ, nhiều nội dung cần được đặt trong bối cảnh đầy đủ hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu Thông điệp Liên bang 2026

Tỷ lệ giết người giảm mạnh

Ông Trump tuyên bố năm ngoái chứng kiến mức giảm tỷ lệ giết người lớn nhất trong lịch sử được ghi nhận và là mức thấp nhất trong hơn 125 năm.

Theo dữ liệu sơ bộ từ các nhà nghiên cứu độc lập, số vụ giết người có thể đã xuống mức thấp nhất trong khoảng 125 năm, dù báo cáo tội phạm thường niên 2025 của FBI chưa được công bố. Một nghiên cứu tháng 1 của Hội đồng Tư pháp Hình sự (CCJ) cho thấy có “khả năng cao” tỷ lệ giết người năm 2025 giảm còn khoảng 4 vụ trên 100.000 dân, mức thấp nhất kể từ năm 1900.

Các báo cáo thường niên của FBI cũng cho thấy xu hướng giảm từ năm 2022. Tuy nhiên, giới nghiên cứu nhận định nguyên nhân chưa rõ ràng và có thể liên quan đến thay đổi chính sách tư pháp, công nghệ và các yếu tố kinh tế – xã hội.

Nhập cư trái phép “bằng 0”

Tổng thống Trump nói rằng trong 9 tháng qua, “không có người nhập cư trái phép nào được nhận vào Mỹ”.

Theo số liệu của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ, trong 9 tháng gần đây, lực lượng Tuần tra Biên giới không thả người di cư nào sau khi bắt giữ tại biên giới phía nam. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tất cả người nhập cảnh trái phép đều bị trục xuất.

Một số trường hợp có thể được chuyển sang Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan và được xử lý theo diện khác. Ngoài ra, số liệu không bao gồm những người vượt biên trái phép mà không bị bắt giữ.

Dù số vụ vượt biên đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1970 trong năm tài khóa 2025, mỗi tháng vẫn có hàng nghìn người bị bắt sau khi nhập cảnh trái phép.

Việc làm ở mức kỷ lục nhưng tỷ lệ không đổi

Ông Trump cho rằng hiện có nhiều người Mỹ đi làm hơn bất kỳ thời điểm nào trong lịch sử và toàn bộ việc làm mới dưới thời ông đều thuộc khu vực tư nhân.

Dữ liệu sơ bộ của Cục Thống kê Lao động cho thấy khoảng 158,6 triệu người có việc làm tính đến tháng 1/2026, mức cao nhất từng ghi nhận. Tuy nhiên, con số tuyệt đối thường tăng theo dân số.

Khi Tổng thống Joe Biden rời nhiệm sở vào tháng 1/2025, khoảng 157 triệu người có việc làm. Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động tháng 1/2026 ở mức 62,5%, không đổi so với tháng cuối cùng của nhiệm kỳ trước. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 4,3%, từ 4,1% vào tháng 12/2024.

Tuyên bố 18.000 tỷ USD đầu tư bị cho là thiếu căn cứ

Ông Trump khẳng định đã đảm bảo hơn 18.000 tỷ USD cam kết đầu tư trong vòng 12 tháng.

Theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ, tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài mới trong 4 năm nhiệm kỳ trước dưới 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, rà soát của CBS News không tìm thấy bằng chứng cho thấy cam kết đầu tư đạt mức 18.000 tỷ USD như ông Trump nêu.

Con số này tương đương gần 60% GDP Mỹ. Danh sách do chính quyền công bố tính đến tháng 11 ghi nhận 9.600 tỷ USD, nhưng bao gồm cả một số khoản công bố từ nhiệm kỳ trước. Dữ liệu liên bang cho thấy mức đầu tư doanh nghiệp năm 2025 dự kiến hơn 5.000 tỷ USD, tương đương năm trước.

Giá xăng không dưới 2,30 USD ở “hầu hết các bang”

Tổng thống Mỹ cho rằng giá xăng hiện dưới 2,30 USD/gallon ở phần lớn các bang và có nơi xuống 1,85 USD.

Theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình toàn quốc đã giảm từ đỉnh 5,02 USD/gallon tháng 6/2022 xuống 2,95 USD, song không dưới 2,30 USD ở hầu hết các bang. Chỉ một bang có mức giá trung bình quanh 2,30 USD tính đến 24/2. Dữ liệu từ GasBuddy cho thấy chỉ một số rất nhỏ trạm xăng bán dưới 2 USD/gallon.

Cáo buộc gian lận 19 tỷ USD tại Minnesota

Ông Trump nói “các thành viên cộng đồng Somali” tại bang Minnesota đã “biển thủ 19 tỷ USD của người nộp thuế Mỹ”.

Con số này đề cập tới khoảng 18 tỷ USD tiền liên bang hỗ trợ nhiều chương trình do bang điều hành từ năm 2018. Quy mô gian lận thực tế vẫn đang được điều tra, và một công tố viên từng ước tính thiệt hại có thể từ 9 tỷ USD trở lên.

Theo Văn phòng Công tố Mỹ tại Minnesota, hơn 90% bị cáo trong các vụ gian lận lớn trước tháng 12/2025 là người gốc Somali, nhưng tổng số 82 người bị truy tố chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ so với cộng đồng hơn 107.000 người Somali tại bang. Công tố viên xác định người chủ mưu vụ gian lận lớn nhất là Aimee Bock, một phụ nữ da trắng.

Tranh cãi về thuế quan và giá thuốc

Tổng thống tiếp tục khẳng định thuế quan do nước ngoài trả và có thể thay thế thuế thu nhập. Tuy nhiên, phân tích của Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York cho thấy phần lớn chi phí thuế quan được chuyển sang người tiêu dùng và doanh nghiệp Mỹ.

Về giá thuốc, ông Trump nói các thỏa thuận “Most Favored Nation” mới sẽ giúp người Mỹ trả mức giá thấp nhất thế giới. Dữ liệu cho thấy giá thuốc tại Mỹ cao hơn nhiều nước khác, song giới chuyên gia nhận định hiện thiếu thông tin chi tiết về phạm vi áp dụng và cơ chế định giá của các thỏa thuận này.

Giá trứng giảm, nhiều mặt hàng khác gần như không đổi

Ông Trump cho rằng giá trứng giảm 60% và giá nhiều mặt hàng khác thấp hơn đáng kể so với khi ông nhậm chức.

Dữ liệu của Cục Thống kê Lao động cho thấy giá trứng đã giảm khoảng 59% so với đỉnh tháng 3/2025. Tuy nhiên, giá gà, bơ, xe mới và tiền thuê nhà biến động không đáng kể trong cùng giai đoạn. Chỉ số giá tiêu dùng cho thấy giá thực phẩm tháng 1 tăng nhẹ so với tháng trước và tăng 2,4% so với cùng kỳ năm trước.

Kết quả kiểm chứng cho thấy một số tuyên bố của ông Trump phản ánh xu hướng có thật, nhưng nhiều con số bị phóng đại hoặc thiếu bối cảnh đầy đủ, theo đánh giá của báo chí Mỹ.

Ngọc An

Nguồn Công Lý : https://congly.vn/bao-my-kiem-chung-phat-bieu-cua-ong-trump-trong-thong-diep-lien-bang-512124.html