Báo Mỹ tiết lộ những nội dung trong đàm phán bí mật về Greenland

2 giờ trướcBài gốc

Người dân Greenland biểu tình trước lãnh sự quán Mỹ ở Nuuk, phản đối Mỹ muốn thôn tính hòn đảo. Ảnh: Getty.

Trong 4 tháng qua, các nhà đàm phán đến từ Mỹ, Greenland và Đan Mạch - nước phụ trách các vấn đề đối ngoại của Greenland - đã liên tục tiến hành các cuộc thương lượng bí mật tại Washington về tương lai của Greenland.

Sau khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng đầu năm 2025, ông nhiều lần tuyên bố Mỹ cần “tiếp quản” Greenland “để ngăn Nga hoặc Trung Quốc kiểm soát khu vực này”, đồng thời từ chối loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để đạt được mục tiêu đó.

Những phát biểu này nhanh chóng gây ra sóng gió ngoại giao, khi cả Đan Mạch và NATO đều công khai phản đối mọi phát ngôn về việc “chiếm lấy Greenland”.

Theo tiết lộ của tờ New York Times ngày 18/5, phía Mỹ đã đưa ra nhiều điều kiện, bao gồm: điều khoản cho phép quân đội Mỹ đồn trú vô thời hạn ở Greenland, Mỹ có quyền phủ quyết đối với các khoản đầu tư, hợp tác khai thác tài nguyên thiên nhiên, và mở rộng hiện diện quân sự tại hòn đảo tự trị này.

Ông Trump từng gây nên làn sóng phẫn nộ khi đăng lên Truth Social bức ảnh AI tạo dựng ông cùng Phó Tổng thống J.D. Vance và Ngoại trưởng M.Rubio cắm cờ Mỹ lên Greenland. Theo: Worldjournal.

Mỹ gây sức ép về bốn vấn đề

Dưới nhan đề “In closed-door talks, U.S. demands a major role in Greenland” (Trong các cuộc đàm phán kín, Mỹ yêu cầu đóng vai trò lớn tại Greenland), bài viết cho biết các cuộc đàm phán này ban đầu nhằm tạo cho Tổng thống Mỹ Donald Trump một “lối thoát”, sau khi ông từng đe dọa sử dụng biện pháp quân sự để giành quyền kiểm soát Greenland - động thái có nguy cơ gây ra cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong NATO.

Tuy nhiên, giới lãnh đạo Greenland hiện rất lo ngại trước những đề xuất đang được Washington đưa ra, vì Mỹ muốn đóng vai trò lớn hơn trên hòn đảo Bắc Cực này.

Họ càng lo hơn rằng nếu căng thẳng với Iran hạ nhiệt, ông Trump có thể sẽ lại chuyển sự chú ý sang Greenland. Một số chính trị gia Greenland thậm chí đã đánh dấu trên lịch những ngày cần phải “đặc biệt cảnh giác”. Đó là: 14/6 — sinh nhật của ông Trump, 4/7 — Quốc khánh Mỹ.

Qua phỏng vấn các quan chức tại Washington, Copenhagen và Greenland, New York Times tiết lộ một số nội dung đáng chú ý mà Mỹ đang gây sức ép. Cụ thể:

Thứ nhất, điều khoản cho phép Mỹ đồn trú quân sự vô thời hạn. Mỹ đang tìm cách sửa đổi một thỏa thuận quân sự lâu dài để bảo đảm quân đội Mỹ có thể hiện diện tại Greenland vô thời hạn, kể cả nếu Greenland sau này có giành độc lập. Khái niệm này gần như là một “điều khoản vĩnh viễn”, khiến nhiều người Greenland cực lực phản đối. Phía Greenland trước đây đã nhiều lần bày tỏ phản đối rõ ràng, cho rằng vấn đề chủ quyền là “lằn ranh đỏ không thể vượt qua”.

Thứ hai, quyền phủ quyết đầu tư. Mỹ đã mở rộng đàm phán sang cả lĩnh vực ngoài quân sự, mong muốn có quyền phủ quyết thực tế đối với mọi thỏa thuận đầu tư lớn tại Greenland nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc tại đây. Cả Greenland và Đan Mạch đều phản đối mạnh mẽ đề xuất này.

Thứ ba, hợp tác tài nguyên thiên nhiên. Mỹ đang thảo luận với Greenland về vấn đề Mỹ hợp tác khai thác tài nguyên thiên nhiên. Theo các tài liệu đáng tin cậy, qua khảo sát cho thấy Greenland sở hữu trữ lượng lớn về dầu mỏ, uranium, đất hiếm, cùng nhiều khoáng sản chiến lược khác, dù phần lớn hiện vẫn nằm sâu dưới lớp băng dày.

Thứ tư, Mỹ thúc đẩy mở rộng sự hiện diện quân sự. Lầu Năm Góc đang nhanh chóng thúc đẩy kế hoạch mở rộng quân sự tại Greenland. Gần đây, Mỹ còn cử một sĩ quan thủy quân lục chiến tới thị trấn Narsarsuaq ở phía nam Greenland để khảo sát về chiếc sân bay xây dựng thời Thế chiến II, cảng biển, cùng các địa điểm có thể cho quân đội Mỹ triển khai hiện diện.

Máy bay F-16 của Mỹ hạ cánh xuống Căn cứ Không gian Pituffik ở Greenland. Ảnh: Creaders.

Các cuộc đàm phán được giữ kín

Cả phía Mỹ và giới chức Đan Mạch rất hiếm khi tiết lộ nội dung đàm phán. Các cuộc thương lượng hiện nay do Michael Needham - một trong những cố vấn chủ chốt của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - dẫn dắt.

Bài báo trên tờ New York Times cho biết kể từ tháng 1 năm nay, khi ông Trump đe dọa chiếm Greenland với lý do bảo vệ an ninh quốc gia Mỹ, các bên đã gặp nhau khoảng 5 lần tại Washington.

Dù ông Trump sau đó phần nào xuống thang và chuyển trọng tâm sang xung đột Iran, Nhà Trắng vẫn cho thấy ông tiếp tục rất quan tâm đến Greenland.

Các quan chức hiểu rõ nội dung thảo luận cho biết đại diện Greenland, Đan Mạch và Mỹ đang cố đạt được một thỏa thuận mà ông Trump có thể chấp nhận. Tuy nhiên, điều này cũng cho thấy bất đồng giữa các bên vẫn còn rất lớn.

Giới chức Greenland lo ngại những điều kiện mà Mỹ đưa ra quá hà khắc và mang tính xâm phạm chủ quyền của Greenland nghiêm trọng. Tuy vậy, lãnh đạo Greenland cảm thấy họ gần như không có nhiều “quân bài” trong đàm phán và đang bị ép phải nhượng bộ.

Một số quan chức tiết lộ Mỹ đang thúc đẩy cơ chế kiểm soát và quyền phủ quyết nghiêm ngặt để đảm bảo Nga hoặc Trung Quốc không thể giành được các dự án xây dựng hạ tầng hay khai thác tài nguyên quan trọng tại Greenland.

Phía Mỹ cho rằng, dù nằm cách Bắc Cực hàng trăm dặm, Trung Quốc ngày càng hoạt động tích cực hơn trong khu vực và trước đây từng tìm cách tham gia vào Greenland.

Năm 2018, một doanh nghiệp nhà nước Trung Quốc từng trở thành ứng viên cạnh tranh hàng đầu cho dự án xây dựng nhiều sân bay mới tại Greenland, trong đó có sân bay ở Ilulissat — nơi mỗi năm thu hút hàng nghìn du khách tới ngắm băng trôi.

Sau khi giới chức Mỹ gây áp lực buộc Đan Mạch can thiệp, Greenland cuối cùng đã chọn một công ty Đan Mạch thay thế công ty Trung Quốc.

Theo Creaders, CNA

Thu Thủy

Nguồn VietTimes : https://viettimes.vn/bao-my-tiet-lo-nhung-noi-dung-trong-dam-phan-bi-mat-ve-greenland-post197831.html