Bảo tồn biệt thự trăm tuổi ven sông Đồng Nai: Tuyến đường 2.000 tỷ đồng phải nắn lộ trình

4 giờ trướcBài gốc

Trong quá trình phát triển hạ tầng đô thị, việc điều chỉnh một dự án giao thông trọng điểm để giữ gìn một công trình tư nhân là quyết định hiếm gặp. Tại Phường Trấn Biên, Tỉnh Đồng Nai, chính quyền địa phương đã lựa chọn phương án thay đổi lộ trình tuyến đường ven sông quy mô lớn nhằm bảo tồn nguyên trạng căn biệt thự cổ có tuổi đời hơn một thế kỷ, tạo nên sự giao thoa độc đáo giữa di sản và hiện đại.

Dự án đường ven sông Đồng Nai và bài toán bảo tồn di sản

Tuyến đường ven sông Đồng Nai được đánh giá là trục cảnh quan giao thông chiến lược của tỉnh với tổng chiều dài hơn 5km. Dự án có tổng mức đầu tư gần 2.000 tỷ đồng, thiết kế mặt cắt ngang rộng 34m với 6 làn xe cơ giới. Đây không chỉ là công trình hạ tầng đơn thuần mà còn là không gian công cộng tích hợp hệ thống công viên, kè sông và các bến đò để phát triển giao thông thủy.

Một góc tuyến đường ven sông Đồng Nai khi nhìn từ trên cao. Ảnh: Nghiêm Ý/ Báo Hà Nội Mới

Vào ngày 15/1/2026, UBND Tỉnh Đồng Nai đã tổ chức thông xe kỹ thuật cho tuyến đường này. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất trên toàn tuyến chính là đoạn đi qua Phường Trấn Biên, nơi lộ trình con đường đã được "nắn" cong một cách có tính toán. Thay vì đi thẳng và buộc phải giải tỏa công trình án ngữ, đơn vị thi công đã dịch chuyển tuyến đường ra sát mép bờ sông và thu hẹp phần vỉa hè để giữ lại căn biệt thự cổ Võ Hà Thanh.

Kiến trúc trăm tuổi bên dòng sông nội địa dài nhất Việt Nam

Biệt thự Võ Hà Thanh, hay còn được gọi là "nhà lầu ông Phủ", là minh chứng cho giai đoạn chuyển mình của kiến trúc Việt Nam đầu thế kỷ 20. Công trình được khởi công năm 1922 và hoàn thiện vào năm 1924, mang đậm dấu ấn phong cách phương Tây thời bấy giờ với cấu trúc hai tầng, hệ thống cột trụ lớn và các cửa sổ gỗ đối xứng.

Ngôi nhà nằm án ngữ ngay cạnh trục đường ven sông, buộc tuyến đường phải "nắn" hướng di chuyển. Ảnh: Báo VTC News

Trải qua hơn 100 năm, căn biệt thự vẫn giữ được mái ngói truyền thống và màu vàng cổ điển đặc trưng. Tọa lạc ngay bên bờ sông Đồng Nai - con sông nội địa dài nhất Việt Nam, công trình này sở hữu giá trị kép về cả kiến trúc lẫn lịch sử hình thành đô thị. Từ năm 2016, cơ quan chức năng địa phương đã từng đề xuất đưa ngôi nhà vào danh mục di tích cấp tỉnh để có phương án bảo vệ chính thức.

Giải pháp kỹ thuật và sự đánh đổi vì giá trị văn hóa

Theo tính toán ban đầu, nếu thực hiện theo đúng thiết kế thẳng, tuyến đường sẽ lấn vào khuôn viên biệt thự khoảng 9m. Việc giải tỏa một phần hoặc toàn bộ công trình này sẽ tiêu tốn khoảng 5,4 tỷ đồng chi phí bồi thường. Tuy nhiên, thay vì chọn phương án giải phóng mặt bằng, Tỉnh Đồng Nai đã quyết định "hy sinh" một phần không gian giao thông để giữ lại lớp ký ức đô thị.

Cận cảnh ngôi biệt thự cổ trăm năm án ngữ cạnh tuyến đường. Ảnh: TTXVN

Dù chưa được công nhận là di tích chính thức do vướng mắc về quyền thừa kế giữa các thế hệ trong gia đình, nhưng giá trị tinh thần của căn nhà đối với cộng đồng là không thể phủ nhận. Việc chỉnh trang đồng bộ hạ tầng xung quanh, kết hợp với vẻ đẹp cổ kính của biệt thự đã biến khu vực này thành một điểm nhấn cảnh quan, thu hút sự quan tâm của công chúng và các đoàn làm phim.

Tầm nhìn quy hoạch Tỉnh Đồng Nai lên thành phố trực thuộc Trung ương

Quyết định bảo tồn biệt thự Võ Hà Thanh nằm trong chiến lược phát triển đô thị bền vững của Tỉnh Đồng Nai. Theo Nghị quyết số 95/NQ-CP vừa được ban hành ngày 6/4/2026, Chính phủ đã thông qua đề án thành lập 10 phường mới tại địa phương này, đồng thời ủng hộ lộ trình xây dựng Tỉnh Đồng Nai trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Trong tương lai, hành lang ven sông Đồng Nai dài 30km sẽ trở thành trục phát triển kinh tế - xã hội mũi nhọn. Việc giữ gìn những công trình lịch sử như biệt thự Võ Hà Thanh giữa các dự án hạ tầng nghìn tỷ cho thấy cách tiếp cận nhân văn trong quy hoạch, không chỉ chú trọng mở rộng diện tích đô thị mà còn trân trọng những giá trị văn hóa tồn tại qua nhiều thế hệ.

Tuệ Nhân

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/bao-ton-biet-thu-tram-tuoi-ven-song-dong-nai-tuyen-duong-2000-ty-dong-phai-nan-lo-trinh-436429.html