Bên trong lực lượng ICE - tâm điểm gây tranh cãi ở Mỹ

3 giờ trướcBài gốc

Người dân tham gia biểu tình tại Minneapolis, Minnesota, Mỹ ngày 24/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Theo đài BBC của Anh ngày 27/1, ICE đã tiến hành hàng nghìn vụ bắt giữ kể từ khi ông Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025. Các vụ bắt giữ thường diễn ra tại các địa điểm công cộng.

Những hành động đó dẫn đến các cuộc đụng độ với người biểu tình phản đối cách thức hoạt động của cơ quan này.

Một vụ nổ súng gây chết người thứ hai nhằm vào một y tá 37 tuổi tên là Alex Pretti đã xảy ra tại Minneapolis ngày 24/1. Vụ việc này liên quan đến lực lượng Tuần tra Biên giới, một cơ quan di trú phối hợp hoạt động với ICE.

ICE là gì và được thành lập khi nào?

ICE đang giữ vai trò chủ chốt trong triển khai sáng kiến trục xuất hàng loạt của chính quyền Tổng thống Trump.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã mở rộng đáng kể ICE, bao gồm cả ngân sách và sứ mệnh của cơ quan này. ICE thực thi luật di trú và điều tra liên quan đến nhập cư không có giấy tờ. Cơ quan này cũng tham gia trục xuất những người nhập cư không có giấy tờ khỏi Mỹ.

ICE được thành lập theo Đạo luật An ninh Nội địa năm 2002, nhằm phản ứng với các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001. Đạo luật này tạo ra Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS), trong đó ICE là một cơ quan trực thuộc.

Các đặc vụ ICE có quyền bắt giữ người như thế nào?

ICE có nhiệm vụ đảm bảo cả an toàn công cộng và an ninh quốc gia. Tuy nhiên, quyền hạn của cơ quan này khác với các sở cảnh sát địa phương thông thường ở Mỹ.

Các đặc vụ ICE có thể chặn, tạm giữ và bắt những người mà họ nghi ngờ đang ở Mỹ trái phép. Tuy nhiên, để vào nhà ở hoặc không gian riêng tư khác, họ phải có lệnh được ký hợp pháp.

Các đặc vụ có thể tạm giữ công dân Mỹ trong một số trường hợp hạn chế, ví dụ khi một người cản trở việc bắt giữ, tấn công sĩ quan hoặc khi ICE nghi ngờ người đó đang ở Mỹ trái phép.

Mặc dù vậy, theo tổ chức tin tức ProPublica, đã có hơn 170 vụ trong chín tháng đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Trump mà các đặc vụ liên bang giam giữ công dân Mỹ trái ý muốn.

Những trường hợp này bao gồm cả những người Mỹ mà các đặc vụ nghi ngờ là người nhập cư không có giấy tờ.

ICE có quyền sử dụng vũ lực như thế nào?

Việc ICE sử dụng các biện pháp có liên quan đến vũ lực được quy định trong Hiến pháp Mỹ, luật Mỹ và các hướng dẫn nội bộ của Bộ An ninh Nội địa.

Theo Hiến pháp Mỹ, lực lượng thực thi pháp luật chỉ có thể sử dụng vũ lực gây chết người nếu người đó gây ra mối nguy hiểm nghiêm trọng cho họ hoặc cho người khác, hoặc nếu người đó đã thực hiện hành vi bạo lực.

Tuy nhiên, từ trước đến nay, Tòa án Tối cao Mỹ đã trao cho các sĩ quan quyền linh hoạt rộng rãi khi đưa ra các quyết định trong thời điểm xảy ra sự việc, khi chưa thể biết trước hay nhìn lại toàn bộ hậu quả sau đó.

Một bản ghi nhớ chính sách của DHS năm 2023 nêu rõ các sĩ quan liên bang chỉ có thể sử dụng vũ lực gây chết người khi cần thiết, khi họ có nhận định một cách hợp lý rằng đối tượng đó gây ra cái chết hoặc thương tích nghiêm trọng đối với bản thân họ hoặc người khác.

Tại Minneapolis, công dân Good đã bị bắn chết khi đang ngồi sau vô lăng ô tô. Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng đặc vụ đã hành động để tự vệ, nhưng các quan chức địa phương khẳng định Good không gây ra mối nguy hiểm nào.

Trong cuộc tranh cãi chính trị sau cái chết của Good, các quan chức bang Minnesota đã kiện chính quyền liên bang nhằm ngăn chặn việc triển khai các đặc vụ di trú liên bang tại bang này.

ICE hoạt động ở đâu?

Thông thường, ICE hoạt động trong lãnh thổ Mỹ và một số nhân sự làm việc ở nước ngoài.

ICE và các cơ quan khác đã triển khai hàng trăm sĩ quan tới các thành phố như Los Angeles, Chicago và Minneapolis, phối hợp với các cơ quan thực thi pháp luật liên bang khác.

Khoảng 2.000 đặc vụ ICE và các cơ quan liên bang khác đã được triển khai tới Minneapolis tính đến ngày 14/1, cùng 800 đặc vụ thuộc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ.

Tuần tra Biên giới là gì?

Tuần tra Biên giới là lực lượng thực thi pháp luật mặc đồng phục, trực thuộc Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ.

Lực lượng này thường hoạt động gần biên giới phía Nam và tại các điểm nhập cảnh khác, nhưng dưới chính quyền Tổng thống Trump nhiệm kỳ hai, lực lượng này hiện cũng hoạt động trong nội địa, hỗ trợ các đặc vụ ICE tiến hành các cuộc kiểm tra di trú tại các thành phố lớn.

Dưới chính quyền Tổng thống Joe Biden, số lượng người nhập cư vào các thành phố Mỹ ở xa biên giới đã tăng mạnh.

Tại Minneapolis, 3.000 đặc vụ liên bang được điều tới thành phố trong những tuần gần đây bao gồm cả ICE và Tuần tra Biên giới.

Vụ nổ súng khiến Alex Pretti thiệt mạng do các đặc vụ Tuần tra Biên giới gây ra.

Chính quyền Mỹ đã bảo vệ sĩ quan bắn chết Pretti. Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cho biết Pretti bị bắn vì đã giương súng.

Các nhà chức trách địa phương bác bỏ điều này, cho biết khẩu súng được đăng ký hợp pháp, Pretti không giương súng và Pretti bị bắn sau khi vũ khí đã bị tước bỏ.

Điều gì xảy ra với những người bị ICE tạm giữ?

Người dân tham gia biểu tình tại Minneapolis, Minnesota, Mỹ ngày 24/1/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Quy mô các vụ trục xuất trong thời kỳ Tổng thống Trump là rất lớn.

Chính quyền cho biết đã trục xuất 605.000 người trong khoảng thời gian từ ngày 20/1 đến ngày 10/12/2025. Chính quyền cũng cho biết 1,9 triệu người nhập cư đã tự nguyện rời khỏi Mỹ, sau một chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ kêu gọi mọi người rời khỏi Mỹ để tránh bị bắt giữ hoặc giam giữ.

Một người nhập cư khi gặp ICE có thể đối mặt với nhiều kịch bản khác nhau.

Trong một số trường hợp, cá nhân đó bị tạm giữ trong thời gian ngắn rồi được thả sau khi thẩm vấn. Trong những trường hợp khác, ICE sẽ giam giữ và chuyển người đó tới một cơ sở giam giữ lớn hơn.

Mặc dù nhiều người nhập cư tiếp tục đấu tranh cho tình trạng pháp lý của mình khi bị giam giữ, nhưng nếu không thành công, họ cuối cùng có thể bị trục xuất.

Khoảng 65.000 người đang bị giam giữ trong các cơ sở của ICE tính đến ngày 30/11/2025.

Các luật sư di trú cho biết khi ICE giam giữ một cá nhân, đôi khi phải mất nhiều ngày để gia đình hoặc luật sư biết được họ đang ở đâu.

ICE đã bị phản đối như thế nào?

Nhiều cộng đồng đã phản đối khi ICE và các cơ quan đối tác như Tuần tra Biên giới tiến hành các chiến dịch.

Hiện nay, người dân thường ghi hình các đặc vụ ICE khi họ tiến hành bắt giữ người. Một số cuộc chạm trán giữa ICE và công chúng đã trở nên căng thẳng hoặc bạo lực.

Trong các chiến dịch của ICE tại Chicago (bang Illinois), một nhóm các tổ chức truyền thông đã kiện Tuần tra Biên giới, cáo buộc các đặc vụ sử dụng vũ lực không phù hợp đối với nhà báo, các lãnh đạo tôn giáo và người biểu tình.

Một thẩm phán liên bang đã đứng về phía nhóm này, sau đó tòa phúc thẩm đảo ngược phán quyết.

Good và Pretti không phải là những nạn nhân duy nhất trong các chiến dịch thực thi di trú.

Sau cái chết của Good, đã xuất hiện thông tin cho thấy một sĩ quan ICE bắn vào chân một người đàn ông Venezuela tại Minneapolis. Ngoài ra còn có hai vụ việc tại Los Angeles vào tháng 10/2025, trong đó các đặc vụ đã nổ súng vào các lái xe.

Các sĩ quan ICE và các đặc vụ di trú khác cũng bị chỉ trích vì đeo mặt nạ khi tiến hành các chiến dịch. Các quan chức DHS bảo vệ việc này, cho rằng nó giúp bảo vệ các đặc vụ khỏi việc bị lộ danh tính trên mạng hoặc bị quấy rối.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/ben-trong-luc-luong-ice-tam-diem-gay-tranh-cai-o-my-20260127105340548.htm