Chiều 13/4, Bệnh viện Quân y 175 phối hợp cùng Tổ chức Operation Walk Chicago (Hoa Kỳ) tổ chức chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe "Hiểu đúng về thay khớp háng và phục hồi chức năng sau phẫu thuật" nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng thời mở rộng cơ hội điều trị cho người bệnh có hoàn cảnh khó khăn.
Nhiều bệnh nhân 'đổi đời' sau phẫu thuật
Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng – Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình cho biết, các bệnh lý khớp háng như thoái hóa khớp, hoại tử chỏm xương đùi đang có xu hướng gia tăng, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Trong khi đó, chi phí cho một ca thay khớp háng dao động từ 80–100 triệu đồng trở thành rào cản lớn với nhiều bệnh nhân. Việc chậm điều trị không chỉ gây đau đớn kéo dài mà còn làm suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Ông Trần Sơn (sinh năm 1968, ngụ Đắk Lắk) cho biết, ông đã trải qua hơn 5 năm sống chung với những cơn đau khớp háng. Ban đầu, ông được chẩn đoán là đau thần kinh tọa. Do điều kiện kinh tế khó khăn, ông đã điều trị nhiều nơi bằng phương pháp như châm cứu, bấm huyệt, uống thuốc nam… nhưng bệnh ngày càng nặng, chân teo và gần như mất khả năng đi lại.
Sau khi được xác định hoại tử chỏm xương đùi hai bên và tiếp cận chương trình hỗ trợ phẫu thuật, ông lần lượt được thay khớp. "Sau mổ, tôi cảm giác như được thay một đôi chân mới", ông Sơn vui mừng chia sẻ.
Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng – Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, Giám đốc Viện Chấn thương Chỉnh hình chia sẻ tại chương trình.
Hiện sau khoảng 20 ngày, sức khỏe ông cải thiện rõ rệt, có thể đi lại, sinh hoạt bình thường. So với trước, chất lượng cuộc sống tăng khoảng 80%, tinh thần thoải mái hơn, không còn phụ thuộc vào thuốc giảm đau.
Tương tự, bà Trịnh Ngọc Hạnh (ngụ Bến Tre) cho biết: "Tôi bắt đầu đau khớp háng từ năm 2016, sau đó bệnh tiến triển sang cả hai bên. Những cơn đau kéo dài khiến tôi mất ngủ, suy sụp tinh thần. Tới năm 2020, tôi được phẫu thuật thay một bên khớp háng và hồi phục tốt. Năm 2024, cơn đau tiếp tục kéo tới chân còn lại nên tiếp tục thay khớp còn lại tại Bệnh viện Quân y 175".
"Hiện tôi có thể đi lại, sinh hoạt gần như bình thường, đạt khoảng 80-90% so với trước khi mắc bệnh. Tôi đã từng nghĩ mình có thể tàn phế nhưng giờ đây tôi đã có thể sống vui vẻ, chăm lo cho gia đình, con cháu", bà Hạnh chia sẻ.
Cô Nguyễn Thùy Thúy Liễu vui mừng và tự tin khi có thể tiếp tục công việc của mình. Ảnh: P.T.
Là giáo viên nhưng cô Nguyễn Thùy Thúy Liễu (Đồng Tháp) đã từng phải dừng giảng dạy vì bệnh lý khớp háng trở nặng. Cô Liễu cho biết, nguyên nhân bệnh có liên quan đến việc sử dụng thuốc điều trị da liễu chứa corticoid trong thời gian dài, dẫn đến hoại tử chỏm xương đùi hai bên.
Cơn đau khiến cô mất hoàn toàn khả năng đi lại, cuộc sống phụ thuộc vào gia đình. Năm 2023 và 2024, cô lần lượt được phẫu thuật thay khớp hai bên. Sau điều trị, cô đã có thể đi lại bình thường, lấy lại sự tự tin và hy vọng quay lại công việc giảng dạy.
Trong khi đó, bà Đào Thị Hải (73 tuổi) đã chịu đựng cơn đau khớp hơn 15 năm. Được biết, dù đã áp dụng nhiều phương pháp, tình trạng đau vẫn tái phát và ngày càng nặng, khiến bà gần như không thể tự đi lại. Bà dường như được "tái sinh" sau khi được hỗ trợ thay khớp hai bên. Chỉ sau vài ngày, bà đã có thể tập đi và sau khoảng một tháng, khả năng vận động cải thiện rõ rệt, vết mổ hồi phục tốt, không còn đau như trước.
Bệnh lý khớp háng đang có xu hướng trẻ hóa
Theo Phó Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, bệnh lý hoại tử chỏm xương đùi đang có xu hướng trẻ hóa. Nguyên nhân liên quan đến lối sống và thói quen không lành mạnh như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, sử dụng thuốc chứa corticoid không theo chỉ định…
Thực tế ghi nhận nhiều trường hợp bệnh nhân chỉ từ 30–35 tuổi, thậm chí 23–25 tuổi đã phải thay khớp háng. Điều này kéo theo nguy cơ phải thay lại khớp trong 10–20 năm tới, làm gia tăng số ca phẫu thuật trong tương lai. Trong khi, việc thực hiện thay khớp háng lần 2,3 rất phức tạp.
Bên cạnh đó, thoái hóa khớp háng vẫn là bệnh lý tiến triển theo tuổi, không thể ngăn chặn hoàn toàn. Tuy nhiên, có thể làm chậm quá trình này bằng cách duy trì lối sống lành mạnh, bổ sung dinh dưỡng hợp lý và điều chỉnh mức độ vận động phù hợp theo tuổi.
Theo Đại tá, TS.BS Phan Đình Mừng, kỹ thuật thay khớp háng tại Việt Nam hiện đã tiệm cận trình độ quốc tế. Bệnh nhân có thể xuất viện sau 24 giờ phẫu thuật. Ngoài ra, các biến chứng sau thay khớp như nhiễm trùng, gãy quanh khớp hay lỏng chuôi khớp đã có thể được xử lý hiệu quả.
Sau 5 năm hợp tác, Bệnh viện Quân y 175 và Operation Walk Chicago đã hỗ trợ cho gần 200 bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn đã được phẫu thuật thay khớp miễn phí.
Riêng năm 2026, từ ngày 10–14/4, chương trình sẽ thực hiện 37 ca thay khớp háng nhân tạo miễn phí cho các trường hợp mắc bệnh lý như: Hoại tử chỏm xương đùi, thoái hóa khớp háng – những nguyên nhân gây suy giảm nghiêm trọng khả năng vận động.
Đáng chú ý, chương trình năm nay còn thực hiện các ca thay lại khớp háng phức tạp, đòi hỏi kỹ thuật cao. Một số trường hợp phải xử lý đặc biệt trước mổ để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.
Nam Thương