Bí ẩn hiện tượng lần đầu tiên ghi nhận ở sao Hỏa

2 giờ trướcBài gốc

Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications, tàu vũ trụ MAVEN - đang làm nhiệm vụ khảo sát tầng khí quyển trên, tầng điện ly và từ quyển của sao Hỏa - đã lần đầu tiên ghi nhận một hiện tượng độc đáo gọi là "hiệu ứng Zwan-Wolf".

"Khi nghiên cứu dữ liệu MAVEN, tôi đột nhiên nhận thấy một số dao động rất thú vị. Tôi không bao giờ ngờ rằng nó lại có hiệu ứng như thế này. Bởi vì nó chưa từng được quan sát thấy trong bầu khí quyển của một hành tinh nào trước đây”, tác giả chính của nghiên cứu, TS Christopher Fowler từ Đại học West Virginia (Mỹ) cho biết.

Hiệu ứng Zwan-Wolf được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1976. Đây là hiện tượng các hạt tích điện bị ép lại như kem đánh răng trào ra khỏi tuýp dọc theo các cấu trúc từ tính gọi là ống từ thông. Cho đến nay, hiệu ứng chỉ được quan sát thấy trong từ quyển của các hành tinh, chứ không phải trong khí quyển của chúng.

Hiệu ứng Zwan-Wolf từng được cho là chỉ có ở từ quyển của Trái đất. Tuy nhiên, khác với Trái đất, sao Hỏa không được bảo vệ bởi từ trường toàn cầu. Vì vậy, việc tàu vũ trụ MAVEN ghi nhận được hiệu ứng Zwan-Wolf ở tầng điện ly của sao Hỏa là một bất ngờ lớn.

Tàu vũ trụ MAVEN lần đầu tiên ghi nhận hiệu ứng Zwan-Wolf trên sao Hỏa. Ảnh: LASP/CU Boulder.

Tàu MAVEN đã quan sát, ghi nhận hiệu ứng Zwan-Wolf trong tầng điện ly của sao Hỏa, nằm bên trong khí quyển của hành tinh ở độ cao dưới 200 km - nơi chứa một lượng đáng kể các hạt mang điện tích. Các quan sát cho thấy hiệu ứng này đã diễn ra liên tục, chỉ là ở mức mà các thiết bị của tàu MAVEN không thể nhận thấy trong điều kiện bình thường.

Các chuyên gia đã phát hiện điều này kể từ khi xem xét các phép đo từ trường khi tàu vũ trụ bay xuyên qua khí quyển vào lúc hành tinh đang hứng bão Mặt trời. Các bất thường trong dữ liệu chỉ có thể được giải thích bằng hiệu ứng Zwan-Wolf và hiện tượng này đang góp phần định hình lại bầu khí quyển của hành tinh.

Việc hiểu rõ về hiệu ứng Zwan-Wolf và cách mà nó hiện diện trên sao Hỏa sẽ giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cách thời tiết không gian ảnh hưởng đến hành tinh này cũng như cung cấp hiểu biết mới về cách hiệu ứng này có thể xảy ra ở các thiên thể không có từ trường tương tự như sao Kim, mặt trăng Titan của sao Thổ.