Tháng 6/2020, 2 giám đốc cấp cao từ bộ phận tài chính LG đến nhà của bà Kim Young-shik, góa phụ cố Chủ tịch LG Koo Bon-moo, nhằm hoàn tất một cuộc kiểm tra định kỳ. Họ không biết bà Kim đã bật máy ghi âm. Khi quan chức cấp cao LG giải thích rằng bà có thể sử dụng tài sản của người chồng quá cố đứng tên các thành viên khác, trong khi cơ quan thuế sẽ không phát hiện vì tên "phân tán" khắp nơi, bà Kim đã có bằng chứng đầu tiên cho cuộc chiến của mình.
Hơn 4 năm sau, những bản ghi âm đó cùng hàng trăm trang tài liệu đã trở thành trọng tâm của vụ kiện hình sự mà bà Kim và con gái lớn Koo Yeon-kyung đệ trình lên Văn phòng Công tố Quận Trung tâm Seoul, nhắm vào Chủ tịch LG đương nhiệm Koo Kwang-mo.
Đây là lần đầu tiên một vụ tranh chấp thừa kế trong gia tộc chaebol của Hàn Quốc leo thang thành cáo buộc hình sự từ chính những người trong cuộc.
Cấu trúc ủy thác nhiều thế hệ
Trọng tâm của tranh chấp là một loại thỏa thuận được gọi là "sở hữu ủy thác" hay thỏa thuận người đại diện, trong đó cổ phần được đứng tên người này nhưng thực chất thuộc về người khác. Tại cuộc họp tháng 6/2020, một số lãnh đạo LG cho biết Koo Kwang-mo, Chủ tịch LG đương nhiệm và là con nuôi của bà Kim, kiểm soát khoảng 2/3 cổ phần gia đình tại LG, tương đương khoảng 26% tổng cổ phần công ty.
Con số này cao hơn đáng kể so với 16% được công bố trong hồ sơ pháp lý, tương đương chênh lệch trị giá khoảng 1,6 tỷ USD. Phần tài sản đó được nắm giữ dưới tên các thành viên khác trong gia đình.
Cố Chủ tịch LG Koo Bon-moo để lại khối tài sản khổng lồ. Ảnh: Bloomberg.
Cấu trúc này không phải do thế hệ hiện tại tạo ra. Kang Yoo-shik, cựu Phó chủ tịch LG và trợ lý lâu năm của ông Koo Bon-moo, đã giải thích cơ chế này với bà Kim trong một cuộc gặp riêng sau đó.
"Tên gọi không quan trọng. Cuối cùng, vấn đề là điều chỉnh tài sản của các cổ đông để duy trì tỷ lệ này", ông Kang nói trong đoạn hội thoại do bà Kim ghi âm lại. Ông cho biết cấu trúc này có nguồn gốc từ nhiều thế hệ trước, được thiết lập bởi các bậc tiền bối của công ty.
Hàn Quốc thông qua luật yêu cầu sử dụng tên thật trong giao dịch tài chính năm 1993 để ngăn chặn việc che giấu tài sản. Theo luật sư Bahng Minju tại công ty luật Weon, hình thức sở hữu ủy thác thường được dùng để tạo điều kiện cho việc trốn thuế hoặc lách luật tài chính.
Ông Bahng Minju lưu ý những thỏa thuận này rất khó chứng minh vì thường liên quan đến thành viên gia đình, ít để lại giấy tờ và dựa vào thỏa thuận ngầm. Thuế thừa kế của Hàn Quốc lên tới 50%, một trong những mức cao nhất thế giới, khiến các gia tộc tài phiệt tìm cách che giấu tài sản.
Bản ghi âm quyết định
Cuộc hôn nhân giữa bà Kim và cựu Chủ tịch LG Corporation vốn gắn bó sâu sắc. Ngay cả việc nhận nuôi Koo Kwang-mo cũng phục vụ lợi ích công ty.
"Tôi lo lắng và sợ rằng nếu tôi qua đời, mọi thứ sẽ lại thuộc về Kwang-mo, khiến các con gái tôi không còn gì cả", bà Kim nói trong văn bản trả lời câu hỏi của New York Times.
Sự rạn nứt trở nên không thể hàn gắn sau một cuộc họp tháng 5/2022 khi bà Kim và các con gái đang cân nhắc đâm đơn kiện. Koo Kwang-mo đã nói thẳng với họ về rủi ro nếu cấu trúc ủy thác bị phanh phui.
Bà Kim Young-shik (áo trắng) tin rằng khối tài sản thừa kế đang bị một nhóm quản lý cấp cao thao túng. Ảnh: New York Times.
"Vì tên các nhân vật cấp cao không trùng khớp nên có rủi ro. Nếu nhân viên tố cáo sai phạm, tôi có thể phải ngồi tù 30 năm. Đó là lý do tại sao chỉ có một số ít người nói về chuyện này", Kwang-mo nói trong đoạn ghi âm của bà Kim.
Koo Yeon-kyung, người con gái lớn của cố Chủ tịch LG Koo Bon-moo và bà Kim Young-shik, còn phát hiện ra 21 tài khoản ngân hàng đã được mở dưới tên cô mà không có sự chấp thuận. Theo lời khai, nhóm quản lý tài chính của LG kiểm soát tài sản, sổ tiết kiệm và con dấu cá nhân của hàng chục thành viên gia đình, cho phép họ mở tài khoản và thực hiện giao dịch mà không cần sự đồng ý.
"Hãy giải quyết chuyện này trong nội bộ gia đình. Nếu chuyện này bị lộ ra ngoài, danh tiếng của công ty sẽ bị hủy hoại", ông Kang Yoo-shik cảnh báo bà Kim Young-shik.
Cuộc chiến pháp lý chưa có hồi kết
Năm 2023, bà Kim và các con gái khởi kiện dân sự, cáo buộc bị lừa chấp nhận thỏa thuận thừa kế không công bằng, khiến Koo Kwang-mo được hưởng khối tài sản gần 2 tỷ USD từ người cha quá cố. Tới tháng 2, tòa án Hàn Quốc bác bỏ vụ kiện, cho rằng các yêu sách thiếu căn cứ và không có bằng chứng về cổ phần đứng tên người khác.
Song song đó, vụ kiện hình sự được đệ trình tháng 11/2024 vẫn đang chờ công tố viên quyết định về việc điều tra. Đơn kiện cáo buộc cổ phần ủy thác được dùng để trốn thuế, biển thủ và vi phạm luật thị trường vốn.
Cuộc tranh giành quyền thừa kế tài sản tại LG vẫn chưa có hồi kết. Ảnh: Bloomberg.
Hãng luật Yulchon đại diện cho Koo Kwang-mo bác bỏ toàn bộ, cho rằng những cáo buộc này lặp lại lập luận mà tòa đã không chấp nhận và các tài liệu ghi âm chỉ phản ánh "các đoạn trích được lựa chọn".
Koo Yeon-kyung nói rằng gia đình bà muốn xóa bỏ cấu trúc sở hữu ủy thác vì nó cho phép một số cá nhân "tích lũy quyền lực và của cải khổng lồ". Trong khi những người khác, đặc biệt là bà và các con gái, bị tước đoạt quyền thừa kế hợp pháp.
Gia đình sáng lập LG từng đối mặt với cuộc điều tra năm 2018, khi 14 thành viên bị truy tố về tội trốn thuế trước khi được tuyên trắng án vào năm 2019. Lần này, với hàng trăm trang ghi âm và tài liệu trong tay, cuộc chiến dường như sẽ tiếp tục trong khoảng thời gian dài.
Minh Hoàng