Bí mật Israel phía sau hàng trăm vệ tinh trên quỹ đạo

3 giờ trướcBài gốc

Một phòng thí nghiệm của Rafael Advanced Defense Systems. Ảnh: Rafael

Trong khi phần lớn người Israel biết đến Tập đoàn Rafael Advanced Defense Systems qua hệ thống Vòm sắt (Iron Dome) hay dòng tên lửa Spike, thì những năm gần đây, công ty này đã nổi lên như một trong những nhân tố quan trọng trong hạ tầng không gian trọng yếu toàn cầu.

Tính đến năm 2026, công nghệ phát triển tại các phòng thí nghiệm của Rafael ở Kiryat Yam và Tel Aviv đang cung cấp động cơ cho hơn 100 vệ tinh trên toàn thế giới, đóng vai trò như một “chính sách bảo hiểm” cho những sứ mệnh đắt đỏ và phức tạp nhất của nhân loại.

Thách thức lớn nhất trong không gian rất đơn giản là không có nơi sửa chữa. Một khi vệ tinh được phóng lên và đưa vào quỹ đạo, bất kỳ trục trặc nào trong hệ thống đẩy đều có thể biến khoản đầu tư hàng trăm triệu USD thành rác thải không gian. Đây chính là nơi chuyên môn của Israel phát huy tác dụng.

Rafael đang nắm giữ thành tích hiếm có: tỷ lệ thành công 100% trong lĩnh vực động cơ đẩy vệ tinh. Con số này giúp hãng trở thành nhà cung cấp được ưu tiên của nhiều cơ quan quốc tế, trong đó có Cơ quan Vũ trụ châu Âu và cơ quan vũ trụ Pháp CNES.

Các hệ thống của công ty hoạt động ở nhiều độ cao khác nhau - từ vệ tinh quan sát Trái đất bay cách bề mặt vài trăm km đến các vệ tinh viễn thông khổng lồ đặt ở quỹ đạo địa tĩnh cách Trái đất 36.000 km.

Trong những năm gần đây, ngành này đã chứng kiến sự dịch chuyển lớn từ động cơ hóa học truyền thống, sử dụng nhiên liệu lỏng nặng và nguy hiểm, sang động cơ điện tiên tiến. Nếu trước đây vệ tinh phải mang theo hàng tấn nhiên liệu chỉ để duy trì vị trí, thì động cơ ion thế hệ mới của Rafael đang thay đổi hoàn toàn phương trình này.

Động cơ điện của Israel được xem là một trong những công nghệ tiên phong toàn cầu, với hiệu suất cao hơn 5 - 10 lần so với động cơ thông thường. Hiệu suất này không chỉ là chỉ số kỹ thuật: nó giúp vệ tinh nhẹ hơn, hoạt động bền bỉ trên quỹ đạo hơn 15 năm và mang theo nhiều thiết bị chụp ảnh, truyền thông tiên tiến hơn. Kết quả trực tiếp đối với người dùng dưới mặt đất là kết nối internet tốt hơn, dịch vụ định vị chính xác hơn và chi phí dễ tiếp cận hơn.

Một trong những ví dụ tiêu biểu cho hợp tác quốc tế là vệ tinh Venus - dự án chung giữa cơ quan vũ trụ Israel và Pháp. Được thiết kế phục vụ nghiên cứu môi trường và nông nghiệp độ chính xác cao, Venus được trang bị hệ thống đẩy điện của Rafael, cho phép thực hiện các thao tác quỹ đạo chính xác và duy trì vị trí chụp ảnh tối ưu.

Việc Pháp lựa chọn động cơ Israel cho một sứ mệnh như vậy cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Israel trong chuỗi cung ứng hạ tầng dân sự toàn cầu. Hệ thống đẩy này trở thành “trái tim” của những công nghệ ảnh hưởng tới hàng triệu người mỗi ngày - từ dự báo thời tiết đến bảo mật dữ liệu truyền thông toàn cầu.

Hiện Rafael không còn muốn chỉ dừng lại ở vai trò “nhà sản xuất động cơ”. Công ty này đang trong quá trình mở rộng chiến lược, chuyển từ cung cấp linh kiện sang chế tạo vệ tinh hoàn chỉnh, tích hợp nền tảng vệ tinh, hệ thống đẩy cùng năng lực dẫn đường và điều khiển.

Song song đó, các nỗ lực cũng đang được triển khai nhằm phát triển hệ thống đẩy giúp tăng tải trọng cho các phương tiện phóng hiện có của Israel, qua đó củng cố khả năng tiếp cận không gian độc lập của nước này.

Xét về tổng thể, hoạt động không gian của Rafael phản ánh xu hướng chuyển dịch rộng hơn từ công nghệ quốc phòng sang ứng dụng dân sự. Những công nghệ ban đầu được phát triển để bảo vệ bầu trời Israel giờ đây đang trở thành một phần của xương sống cuộc cách mạng thông tin toàn cầu.

Mỗi lần chúng ta mở ứng dụng định vị hoặc sử dụng liên lạc vệ tinh, rất có thể những chuyển động đang được điều phối trong không gian lạnh giá phía trên kia được vận hành bằng công nghệ do Israel phát triển.

Thanh Bình (P/v TTXVN tại Israel)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/quan-su/bi-mat-israel-phia-sau-hang-tram-ve-tinh-tren-quy-dao-20260220181741950.htm