Giải thưởng ghi nhận chuỗi công trình nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo và tính toán lượng tử trong thiết kế vi mạch. Trọng tâm là phát triển các phương pháp tối ưu hóa thông minh, cho phép tự động hóa quy trình thiết kế, rút ngắn thời gian nghiên cứu – phát triển và giảm phụ thuộc vào hạ tầng công nghệ đắt đỏ. Một số kết quả đã được cấp bằng sáng chế tại Việt Nam và Hoa Kỳ, hướng tới giải quyết bài toán lớn: Làm thế nào để các quốc gia đang phát triển như Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.
Theo PGS.TS Hoàng Trang, thách thức lớn nhất của nghiên cứu vi mạch trong nước là sự thiếu hụt công cụ thiết kế, hạ tầng mô phỏng và hạn chế tiếp cận công nghệ tiên tiến, đặc biệt giai đoạn 2014–2015 khi rào cản công nghệ khiến việc triển khai mô hình sản xuất gặp nhiều khó khăn.
Trước thực tế đó, ông lựa chọn hướng đi thực tế hơn: tận dụng công nghệ sản xuất thế hệ cũ, tập trung tối ưu thiết kế để bù đắp hạn chế công nghệ, đồng thời chủ động mở rộng hợp tác học thuật và doanh nghiệp để thử nghiệm trên các nền tảng quốc tế.
Từ kinh nghiệm chủ nhiệm nhiều đề tài cấp Nhà nước, cấp Bộ và địa phương, PGS.TS Hoàng Trang cho rằng phát triển khoa học cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái tổng thể, bao gồm môi trường học thuật, hạ tầng nghiên cứu, dữ liệu, năng lực tính toán, cơ chế tài trợ và mức độ tự do học thuật.
Dù cơ chế quản lý, tài chính cho nghiên cứu tại Việt Nam đã có bước cải thiện, nhưng vẫn cần tiếp tục đổi mới theo hướng linh hoạt hơn, giảm thủ tục hành chính và chấp nhận rủi ro khoa học ở mức hợp lý.
Ông cũng nhấn mạnh, để nhà khoa học trẻ Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ khoa học quốc tế, cần lựa chọn bài toán xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của đất nước trong tư duy toàn cầu; xây dựng nền tảng kiến thức vững chắc, năng lực tự học, tinh thần trách nhiệm và khả năng hội nhập học thuật.
Song song đó, cần chính sách đãi ngộ nhân lực chất lượng cao và cơ chế thúc đẩy chuyển giao công nghệ giữa trường đại học, viện nghiên cứu với doanh nghiệp, để kết quả nghiên cứu sớm đi vào thực tiễn, tạo giá trị kinh tế – xã hội và trở thành đòn bẩy phát triển đất nước.
(theo TTXVN)