Trên thực tế, nhiều nghiên cứu y học đã chỉ ra rằng phần lớn các bệnh mạn tính nguy hiểm như tim mạch, đái tháo đường, tăng huyết áp, ung thư… đều có liên quan chặt chẽ đến thói quen sống. Dưới đây là những thói quen có lợi cho sức khỏe để sống thọ.
NỘI DUNG:
Ăn uống điều độ
Vận động thường xuyên – "liều thuốc" kéo dài tuổi thọ
Ngủ đủ và ngủ đúng
Giữ tinh thần lạc quan
Tránh xa các thói quen có hại
Khám sức khỏe định kỳ - chìa khóa phát hiện sớm bệnh tật
Ăn uống điều độ
Chế độ dinh dưỡng hợp lý là yếu tố then chốt quyết định tuổi thọ. Người dân cần duy trì nguyên tắc ăn uống cân bằng, đa dạng thực phẩm, ưu tiên các nhóm thực phẩm tự nhiên như rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu và các loại hạt. Hạn chế tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối, nhiều đường, nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.
Không nên ăn quá no, đặc biệt là vào buổi tối. Thói quen ăn vừa đủ, ăn chậm, nhai kỹ giúp hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời giảm nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Ngoài ra, cần uống đủ nước mỗi ngày cũng là một yếu tố quan trọng giúp duy trì hoạt động ổn định của các cơ quan trong cơ thể.
Vận động thường xuyên – "liều thuốc" kéo dài tuổi thọ
Hoạt động thể chất đều đặn được xem là một trong những bí quyết sống thọ quan trọng nhất. Chỉ cần duy trì vận động ở mức vừa phải như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, tập dưỡng sinh hoặc yoga khoảng 30 phút mỗi ngày đã mang lại lợi ích rõ rệt cho tim mạch, xương khớp và hệ miễn dịch.
Theo khuyến cáo vận động giúp cải thiện tuần hoàn máu, kiểm soát cân nặng, giảm căng thẳng và làm chậm quá trình lão hóa. Đặc biệt ở người cao tuổi, việc duy trì vận động phù hợp còn giúp phòng ngừa té ngã, duy trì sự linh hoạt và độc lập trong sinh hoạt.
Những người sống lạc quan, ít căng thẳng, biết cân bằng cảm xúc thường có tuổi thọ cao hơn và ít bệnh tật hơn.
Ngủ đủ và ngủ đúng
Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu trong quá trình phục hồi và tái tạo của cơ thể. Người trưởng thành cần ngủ trung bình từ 7–8 giờ mỗi đêm, người cao tuổi có thể ít hơn nhưng vẫn cần đảm bảo giấc ngủ sâu và đều đặn.
Nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định, hạn chế sử dụng thiết bị điện tử trước khi ngủ, tránh ăn quá no hoặc sử dụng chất kích thích như cà phê, rượu bia vào buổi tối. Thiếu ngủ kéo dài không chỉ làm suy giảm trí nhớ, giảm khả năng miễn dịch mà còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Giữ tinh thần lạc quan
Sức khỏe tinh thần có ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ. Những người sống lạc quan, ít căng thẳng, biết cân bằng cảm xúc thường có tuổi thọ cao hơn và ít bệnh tật hơn. Căng thẳng kéo dài làm tăng hormone stress, gây tổn hại đến tim mạch, hệ miễn dịch và não bộ.
Mỗi người nên học cách quản lý stress thông qua các hoạt động như thiền, hít thở sâu, nghe nhạc, đọc sách, làm vườn hoặc trò chuyện với người thân. Duy trì các mối quan hệ xã hội tích cực, cảm giác được kết nối và yêu thương cũng là yếu tố quan trọng giúp kéo dài tuổi thọ.
Tránh xa các thói quen có hại
Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia là nguyên tắc sống còn đối với sức khỏe. Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi, bệnh tim mạch và nhiều bệnh nguy hiểm khác. Rượu bia nếu sử dụng quá mức sẽ gây tổn thương gan, thần kinh và làm tăng nguy cơ tai nạn.
Nếu không thể bỏ ngay, người dân cần từng bước giảm dần, đồng thời tìm đến sự hỗ trợ y tế khi cần thiết. Việc từ bỏ những thói quen có hại sớm bao nhiêu thì lợi ích cho sức khỏe càng lớn bấy nhiêu.
Khám sức khỏe định kỳ - chìa khóa phát hiện sớm bệnh tật
Nhiều bệnh nguy hiểm ở giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, khám sức khỏe định kỳ là biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Người trưởng thành nên khám tổng quát ít nhất mỗi năm một lần, người cao tuổi hoặc người có bệnh nền cần theo dõi thường xuyên hơn theo chỉ định của bác sĩ.
Việc tuân thủ điều trị, dùng thuốc đúng chỉ dẫn và không tự ý bỏ thuốc cũng góp phần quan trọng trong việc kéo dài tuổi thọ và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Tóm lại: Sống thọ không phải là điều may rủi mà là kết quả của quá trình chăm sóc sức khỏe lâu dài và có ý thức. Những thói quen sinh hoạt hằng ngày như ăn uống điều độ, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc, giữ tinh thần lạc quan và tránh xa các yếu tố có hại chính là "toa thuốc" đơn giản nhưng hiệu quả nhất.
Mỗi người hãy bắt đầu thay đổi từ hôm nay, dù chỉ là những điều nhỏ nhất. Sức khỏe tốt và tuổi thọ dài lâu không chỉ giúp bản thân sống vui, sống khỏe mà còn là món quà quý giá dành cho gia đình và xã hội.
BS Nguyễn Thanh Hà