Biểu tượng dệt may Đức Mayer & Cie đã rơi vào tay người Trung Quốc
Hơn 80 nghìn máy dệt kim tròn do Mayer & Cie sản xuất đang được sử dụng trên toàn cầu để tạo ra các sản phẩm may mặc cho những thương hiệu nổi tiếng như H&M, Uniqlo và Decathlon. Dù vậy, vào tháng 4 vừa qua, doanh nghiệp 120 năm tuổi này đã được người Trung Quốc mua lại. Thương vụ diễn ra sau khi công ty Đức tuyên bố phá sản vào năm ngoái và phải sa thải gần như toàn bộ hơn 200 nhân viên, phản ánh một thực tế khắc nghiệt mà nhiều nhà sản xuất công nghiệp châu Âu đang phải đối mặt.
Sức ép cạnh tranh và những khó khăn chồng chất với dệt may Đức
Mayer & Cie đưa ra hàng loạt lý do cho sự thất bại của mình, trong đó nguyên nhân cốt lõi là việc không thể cạnh tranh về giá với các đối thủ đến từ châu Á. Đây là một bài toán hóc búa mà các công ty công nghiệp châu Âu vốn đã quá quen thuộc. Trong hồ sơ xin bảo hộ phá sản vào tháng 9, công ty chia sẻ rằng các nhà sản xuất từ Trung Quốc được nhà nước trợ cấp đã cung cấp máy dệt của họ với mức giá rất thấp trên thị trường thế giới. Các cỗ máy của châu Âu thường đắt hơn ít nhất 20% so với máy móc xuất xứ từ Trung Quốc.
Trong suốt bốn thế hệ, công ty đã cung cấp cho thế giới các loại máy dệt kim tròn từ trụ sở tại thị trấn Albstadt, phía tây nam nước Đức. Những thiết bị này chuyên dệt các loại vải hình ống để làm cổ áo, tất, mũ và đệm. Chúng mang lại năng suất cao hơn rất nhiều so với máy dệt kim phẳng. Mỗi cỗ máy của Mayer & Cie có thể thực hiện hơn 12 triệu mũi khâu mỗi phút, tương đương với khả năng dệt vật liệu cho khoảng 380 chiếc áo thun mỗi giờ.
Thế nhưng, Huixing hiện đã tiếp quản cơ sở tại Albstadt cùng hai công ty con ở Cộng hòa Czech và ở Kim Đàn, Trung Quốc với một mức giá không được tiết lộ. Ngoài sự cạnh tranh gay gắt từ Trung Quốc, Mayer & Cie cũng đổ lỗi cho sự sụp đổ của mình là do cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung và cuộc xung đột tại Ukraine, cả hai sự kiện này đều dẫn đến áp lực lạm phát nghiêm trọng. Cùng lúc đó, Thổ Nhĩ Kỳ, một quốc gia nhập khẩu máy dệt lớn, đang phải vật lộn với tình trạng siêu lạm phát do chính sách kinh tế của chính họ trước tháng 6 năm 2023, khiến các đơn hàng sụt giảm thê thảm.
Tương lai dưới sự điều hành mới và lối đi cho máy móc châu Âu
Một đơn vị sắp xếp thương vụ cho biết công ty Đức có thể hưởng lợi từ mạng lưới tiếp cận của Huixing tại Trung Quốc, một thị trường trọng điểm của ngành công nghiệp này. Ông Wang Jiawei, người đứng đầu nhóm thực hành Trung Quốc của công ty tư vấn Roedl, giải thích thêm rằng thỏa thuận này đã được các cơ quan chức năng thông qua vì đây là sự tích hợp theo chiều dọc nhằm mở rộng thị phần, hoàn toàn không nhằm mục đích chuyển giao công nghệ. Cam kết của Huixing về việc dần tuyển dụng lại những nhân viên đã bị sa thải là một điểm cộng lớn đối với giới chức Đức. Đơn vị này cũng sẽ giữ lại các chức năng cốt lõi như sản xuất, nghiên cứu và phát triển tại Albstadt.
Một nhà phân tích đánh giá Mayer & Cie hoàn toàn có thể phát triển mạnh mẽ dưới sự lãnh đạo mới, viện dẫn thương vụ tiếp quản nhà sản xuất máy khâu công nghiệp Duerkopp Adler vào năm 2005. Công ty được thành lập vào năm 1860 này đã trở thành doanh nghiệp niêm yết đầu tiên của Đức nằm dưới sự kiểm soát của một cổ đông Trung Quốc là ShangGong Group.
Chuyên gia Anton Schumann, tổng giám đốc công ty tư vấn dệt may Gherzi Germany, nhận định thông tin này từng gây chấn động khắp châu Âu, nhưng 20 năm sau, Duerkopp Adler vẫn tiếp tục hoạt động ổn định tại nhà máy ở Bielefeld-Oldentrup. Hiện tại, họ tuyển dụng hơn một nghìn lao động, cải thiện đáng kể biên lợi nhuận dưới sự sở hữu của phía Trung Quốc và thậm chí điều hành thương hiệu chị em Pfaff Industrial trong cùng một tập đoàn.
Chuyên gia này cũng nhắc đến việc mua lại Terrot, một trong những cái tên lâu đời nhất trong lĩnh vực dệt kim tròn, bởi liên doanh Ý - Trung Santoni Shanghai Knitting Machinery vào năm 2023. Công ty này tiếp tục giao dịch dưới thương hiệu cũ với lực lượng lao động được giữ nguyên.
Hiệp hội các nhà sản xuất máy móc và thiết bị Đức (VDMA) quan sát thấy các doanh nghiệp châu Âu đang hoạt động trong một thị trường đầy thách thức đã thay đổi rõ rệt kể từ năm 2022. Lượng đơn đặt hàng đã giảm mạnh, đặc biệt là đối với hàng may mặc. Cùng với đó, cuộc xung đột tại Ukraine và các lệnh trừng phạt tiếp theo đối với Nga đã đẩy chi phí năng lượng và chi phí tuân thủ quy định tại châu Âu lên cao.
Ông Nicolai Strauch thuộc bộ phận máy dệt của VDMA chia sẻ các nhà sản xuất thiết bị Trung Quốc được hưởng lợi từ nhiều biện pháp hỗ trợ của chính phủ về tài chính, năng lượng và cơ sở hạ tầng. Nhờ đó, họ ngày càng thâm nhập sâu vào các phân khúc thị trường từng do người châu Âu thống trị.
Dù vậy, ông Strauch khẳng định máy móc của châu Âu vẫn có tuổi thọ cao hơn, hiệu suất tốt hơn và tiến bộ hơn về mặt công nghệ. Họ sở hữu chuyên môn sâu rộng về tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, giải pháp tái chế theo nền kinh tế tuần hoàn và tuân thủ các quy định khắt khe của Liên minh châu Âu.
Để tồn tại, ông Schumann khuyến cáo các nhà sản xuất châu Âu nên chuyên môn hóa vào các sản phẩm ngách có thị trường quá nhỏ hoặc quá phức tạp đối với sản xuất hàng loạt của châu Á, ví dụ như vải không dệt để lọc hoặc vải dệt kim y tế. Họ cũng có thể tập trung khai thác các thị trường gần hơn như Maroc, Tunisia, Thổ Nhĩ Kỳ, Tây Ban Nha hay Bồ Đào Nha, những khu vực chưa được phục vụ đầy đủ bởi các nhà cung cấp máy móc cao cấp từ châu Á.
Bùi Tú