Theo Nghị quyết 09 vừa được Bộ Chính trị ban hành, TP.HCM được yêu cầu tạo đột phá về hạ tầng, ưu tiên đầu tư hoàn chỉnh mạng lưới đường sắt đô thị. Mục tiêu cụ thể là đến năm 2030, thành phố phải có khoảng 200 km metro và đến năm 2045 sẽ hoàn thiện kết nối toàn mạng lưới.
Người dân đi metro số 1. (Ảnh: Quỳnh Trần).
Thách thức hoàn thành 180 km metro trong 5 năm
Hiện nay, TP.HCM mới đưa vào khai thác gần 20 km của tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên. Để đạt chỉ tiêu Bộ Chính trị giao, trong gần 5 năm tới, thành phố cần hoàn thành thêm khoảng 180 km đường sắt đô thị để đạt tổng chiều dài 200 km.
Các tuyến trọng điểm cần tập trung hoàn thiện bao gồm:
Metro số 2 (đoạn Bến Thành - Tham Lương): Chiều dài hơn 11 km.
Tuyến Bến Thành - Cần Giờ: Chiều dài khoảng 54 km.
Metro số 2 (đoạn Bến Thành - Thủ Thiêm): Chiều dài 6 km.
Cả ba tuyến trên hiện đã thực hiện các bước khởi công và động thổ. Ngoài ra, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài khoảng 48 km dự kiến khởi công vào ngày 2/7 nhằm tăng cường kết nối liên vùng, đặc biệt là với khu vực sân bay Long Thành.
Mở rộng mạng lưới và tầm nhìn quy hoạch 1.000 km
Trong năm 2026, TP.HCM dự kiến khởi công thêm ba dự án khác gồm: tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên; metro số 6 giai đoạn 1 (Sân bay Tân Sơn Nhất - Phú Hữu) dài 22 km; và tuyến Thủ Dầu Một - TP.HCM.
Tàu metro Bến Thành - Suối Tiên tại depot Long Bình. (Ảnh: Quỳnh Trần).
Việc phát triển mạng lưới metro được xác định là giải pháp then chốt để xây dựng hệ thống giao thông công cộng hiện đại, giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường. Thành phố đang thí điểm các cơ chế đặc thù, đặt mục tiêu hệ thống metro đáp ứng 20-30% nhu cầu đi lại của người dân vào năm 2030, tăng lên 50-60% vào năm 2045.
Sau khi điều chỉnh địa giới hành chính, mạng lưới đường sắt đô thị TP.HCM được quy hoạch với tổng chiều dài hơn 1.000 km. Bên cạnh metro, Bộ Chính trị cũng yêu cầu thành phố tạo đột phá về hạ tầng logistics, tăng kết nối cảng biển, sân bay và xây dựng hệ thống chống ngập quy mô lớn để ứng phó với tình trạng triều cường.
Tuệ Nhân