Thiết bị giám sát hành trình ghi lại hình ảnh người lái xe.
Bộ Công an đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ; đầu tư Hệ thống quản lý dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách.
Đáng chú ý, dự thảo quy định việc truyền, thời gian lưu trữ dữ liệu thiết bị giám sát hành trình, ghi nhận hình ảnh hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ về máy chủ dịch vụ, từ máy chủ dịch vụ về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông theo thời gian thực.
Đồng thời, dữ liệu truyền từ thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách về máy chủ Cục Cảnh sát giao thông là các hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn giao thông.
Theo Bộ Công an, trên thế giới, nhiều quốc gia có hệ thống giao thông tiên tiến như Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Úc, Nhật Bản, Hàn Quốc... từ rất lâu đã triển khai hệ thống quản lý thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện vận tải nhằm kịp thời phát hiện, cảnh báo các hành vi gây mất an toàn giao thông và vi phạm pháp luật về trật tự an toàn giao thông.
Cụ thể là các hành vi như: Buồn ngủ, hút thuốc lá trong xe, buông hai tay khỏi vô lăng, sử dụng điện thoại khi lái xe, không thắt dây đai an toàn, điều khiển xe quá thời gian quy định, chạy quá tốc độ, dùng chân điều khiển xe...
Theo cơ quan soạn thảo, lĩnh vực kinh doanh vận tải đường bộ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện nhưng một số đơn vị kinh doanh vận tải chưa chú trọng đến công tác tự quản lý lái xe, phương tiện của doanh nghiệp thông qua các thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh lái xe, thiết bị cảnh báo an toàn để bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ.
Trong năm 2025, trên đường bộ xảy ra 18.447 vụ, làm chết 10.379 người, bị thương 12.282 người. Trong đó, số vụ tai nạn giao thông liên quan đến phương tiện kinh doanh vận tải chiếm tới 37,1%, số người chết chiếm 40,27%. Trung bình cứ 1,61 vụ TNGT liên quan đến xe ô tô tải, rơ moóc, sơ mi rơ moóc thì có 1 người chết; 1,68 vụ TNGT liên quan đến xe ô tô khách thì có 1 người chết.
Nguyên nhân gây ra TNGT chủ yếu do các hành vi của người điều khiển phương tiện như: không chú ý quan sát (21,06%), đi sai làn đường, chiều đường (11,98%); vi phạm các quy định an toàn giao thông khi chuyển hướng (9,66%); sử dụng rượu bia, chất kích thích có cồn (8,2%); vượt xe sai quy định (3,75%); vi phạm tốc độ (3,13%)...
"Nếu không có cơ sở pháp lý đầy đủ phục vụ theo dõi, quản lý, giám sát, phát hiện, cảnh báo, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật đối với người điều khiển phương tiện kinh doanh vận tải hành khách thì không ngăn ngừa, giảm thiểu tai nạn giao thông do loại phương tiện này gây ra" - cơ quan soạn thảo cho biết.
Năm 2025, lực lượng CSGT phát hiện 13.865 trường hợp vi phạm là lái xe kinh doanh vận tải sử dụng điện thoại, thiết bị điện tử khác khi điều khiển phương tiện và việc lắp đặt, hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh lái xe.
Lực lượng CSGT kiểm tra thiết bị giám sát hành trình trên xe khách.
Vẫn theo cơ quan soạn thảo, các thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe theo quy định hiện hành chưa có chức năng tự động phát hiện các hành vi vi phạm pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ của người lái xe, tự động phát hiện các dấu hiệu mất tập trung, ngủ gật, hút thuốc lá trong xe… để cảnh báo cho lái xe ngay tại thiết bị ngoại vi nhằm phòng ngừa tai nạn giao thông, mất an toàn giao thông.
Bên cạnh đó, hình ảnh vi phạm của lái xe không được ghi nhận liên tục dưới dạng video mà chụp ảnh định kỳ, không truyền theo thời gian thực. Hiện tại quy định dữ liệu thiết bị giám sát hành trình truyền về máy chủ dịch vụ không quá 30 giây/1 lần và từ máy chủ dịch vụ về máy chủ Cục CSGT không quá 2 phút/1 lần; dữ liệu hình ảnh người lái xe truyền về máy chủ dịch vụ từ 3 - 5 phút/1 lần và từ máy chủ dịch vụ về máy chủ Cục CSGT không quá 5 phút/1 lần.
Do đó, có thời điểm lái xe không vi phạm nhưng thiết bị vẫn tự động chụp ảnh hoặc hình ảnh không có giá trị sử dụng, làm tốn dung lượng bộ nhớ tại thiết bị, tại máy chủ dịch vụ), như vậy không đáp ứng yêu cầu tiếp nhận và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.
Xuất phát từ những lý do trên, theo cơ quan soạn thảo, việc nghiên cứu, xây dựng Nghị định là hết sức cần thiết để triển khai Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ và nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và phòng ngừa tai nạn giao thông.
Dự thảo đang được lấy ý kiến đến hết ngày 18/6.
Thanh Hà