Bộ GD-ĐT vừa giới thiệu dự thảo Nghị định quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và lộ trình để miễn học phí, giáo trình môn học giáo dục quốc phòng và an ninh tại cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Theo đó, việc miễn phí sách giáo khoa được hiểu là việc Nhà nước bảo đảm ngân sách để trang bị sách giáo khoa và giao cho các cơ sở giáo dục quản lý, tổ chức cho người học mượn, sử dụng mà không thu bất kỳ khoản phí nào.
Theo dự thảo nghị định, dự kiến chính sách miễn phí sách giáo khoa cho học sinh chính thức áp dụng trên cả nước từ năm học 2029-2030.
Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích thực hiện chính sách miễn phí sách giáo khoa sớm hơn; ưu tiên bố trí nguồn lực để triển khai trước đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách địa phương.
Học sinh TPHCM trong lễ khai giảng năm học mới 2025-2026. Ảnh: Nguyễn Huế
Sách giáo khoa được miễn phí sử dụng thuộc danh mục sách được Bộ trưởng GD-ĐT quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc.
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh được mượn 1 bộ sách giáo khoa đầy đủ các môn học tương ứng với chương trình giảng dạy tại lớp. Học sinh có nghĩa vụ hoàn trả bộ sách cho thư viện nhà trường quản lý sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ đó.
Mỗi giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng được mượn 1 bộ sách giáo khoa bao gồm đầy đủ các lớp trong toàn cấp học của môn học mình đảm nhiệm. Khi thôi tham gia giảng dạy tại cơ sở giáo dục, giáo viên phải thực hiện việc hoàn trả bộ sách cho thư viện theo quy định.
Về hình thức thực hiện, nhà nước đầu tư mua sắm sách giáo khoa trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục để tổ chức cho học sinh mượn và trả sách sử dụng trong năm học hoặc học kỳ theo quy định của cơ sở giáo dục.
Cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm tổ chức cấp phát sách giáo khoa cho học sinh theo hình thức mượn và trả sách có thời hạn; sau khi kết thúc thời gian sử dụng, sách giáo khoa được thu hồi, kiểm kê và bảo quản để tiếp tục sử dụng cho các năm học tiếp theo.
Việc quản lý sách giáo khoa được thực hiện thông qua hệ thống sổ đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện; cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm kiểm kê định kỳ hằng năm để xác định số lượng sách còn sử dụng được và nhu cầu bổ sung.
Nhà nước khuyến khích việc phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức cung cấp tài liệu học tập số nhằm hỗ trợ người học tiếp cận tài liệu học tập thuận lợi, phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục hiện nay.
Theo dự thảo nghị định, việc miễn phí sách giáo khoa cho học sinh được thực hiện bảo đảm đúng mục tiêu, đúng đối tượng, công bằng và thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Chính sách miễn phí sách giáo khoa phải đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả trong sử dụng; áp dụng hình thức mượn - trả để tái sử dụng sách giáo khoa nhiều lần, ưu tiên tận dụng tối đa số lượng sách giáo khoa hiện có và điều tiết thông qua cơ chế liên thông thư viện giữa các cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn trước khi quyết định mua sắm mới nhằm giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và bảo vệ môi trường, hạn chế lãng phí và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Bộ GD-ĐT lấy ý kiến góp ý của các cơ quan, tổ chức, cá nhân quan tâm với dự thảo nghị định nêu trên đến hết ngày 3/4.
Thanh Hùng