Sáng 24-4, với hơn 93% đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế, gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tiêu thụ đặc biệt. Điểm đáng chú ý là không còn “chốt cứng” ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm làm căn cứ chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh như trước.
Thay vào đó, Quốc hội giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu chịu thuế, cũng như mức miễn thuế tương ứng. Chính sách mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.
Theo báo cáo giải trình, Chính phủ dự kiến nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế lên khoảng 1 tỉ đồng/năm. Mức này được đánh giá phù hợp với bối cảnh hiện nay, đồng thời đồng bộ với quy định về hóa đơn điện tử, vốn đang áp dụng với hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỉ đồng trở lên.
Bộ Tài chính cho biết việc nâng ngưỡng miễn thuế gấp đôi so với hiện hành sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỉ đồng. Trong đó, khu vực hộ kinh doanh giảm khoảng 4.800 tỉ đồng, còn doanh nghiệp nhỏ giảm khoảng 2.100 tỉ đồng.
Dù vậy, cơ quan soạn thảo cho rằng tác động này là chấp nhận được trong ngắn hạn, đổi lại sẽ tạo dư địa hỗ trợ khu vực kinh tế nhỏ, khuyến khích mở rộng sản xuất và thúc đẩy chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp.
Theo số liệu cơ quan thuế, cả nước hiện có khoảng 2,56 triệu hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỉ đồng, tức phần lớn sẽ nằm trong diện không phải nộp thuế nếu áp dụng ngưỡng mới. Trong khi đó, khu vực hộ kinh doanh hiện đóng góp khoảng 2% tổng thu ngân sách, với số thu năm 2025 đạt gần 32.840 tỉ đồng, tăng 37,5% so với cùng kỳ.
Tại nghị trường, nhiều ý kiến ủng hộ việc nâng ngưỡng, cho rằng đây là chính sách “giải áp lực” cho khu vực kinh doanh nhỏ trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao. Tuy nhiên, các đại biểu cũng cảnh báo nguy cơ thất thu ngân sách nếu không kiểm soát tốt hành vi chia nhỏ doanh thu hoặc kê khai không trung thực.
Để hạn chế rủi ro này, các đề xuất tập trung vào việc thiết kế cơ chế chống chia tách giả tạo, tăng cường giám sát và yêu cầu báo cáo định kỳ. Đồng thời, việc bỏ ngưỡng “cứng” trong luật cũng được kỳ vọng giúp Chính phủ linh hoạt điều chỉnh chính sách theo biến động kinh tế, thay vì phải sửa luật mỗi khi cần thay đổi.
Một điểm kỹ thuật quan trọng là ngưỡng điều chỉnh tối đa vẫn phải nằm dưới mức 3 tỉ đồng/năm để bảo đảm đồng bộ với các luật thuế hiện hành. Nếu vượt ngưỡng này, hệ thống thuế sẽ phải điều chỉnh toàn diện do liên quan đến cách tính thuế theo thu nhập và các mức thuế suất khác nhau.
Việc chuyển từ ngưỡng cố định sang cơ chế linh hoạt được xem là bước thay đổi đáng chú ý trong tư duy quản lý thuế, từ “đóng khung” sang “mở khung”, nhưng hiệu quả thực tế sẽ phụ thuộc lớn vào khâu thực thi và giám sát trong thời gian tới.
H.Hương