Các đại biểu tham dự phiên thảo luận tại hội trường sáng 12-4. Ảnh: Quochoi.vn
Xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về môi trường
Phát biểu thảo luận tại hội trường sáng nay 12-4, đại biểu Tạ Đình Thi (Đoàn thành phố Hà Nội) bày tỏ cơ bản nhất trí với dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), đồng thời góp ý tập trung vào các chính sách bảo vệ môi trường tại Điều 13 và Điều 30.
Theo đại biểu, các nghị quyết của Quốc hội và Bộ Chính trị đã chỉ rõ những vấn đề tồn tại cấp bách của Hà Nội, nhất là ô nhiễm không khí và ô nhiễm sông, hồ. Mục tiêu đến năm 2030 là xử lý dứt điểm các “điểm nghẽn” về ô nhiễm môi trường và ùn tắc giao thông, xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại, hạnh phúc. Do đó, bảo vệ môi trường không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là khâu đột phá chiến lược để Hà Nội phát triển bền vững.
Từ thực tiễn đó, đại biểu Tạ Đình Thi đề xuất hoàn thiện dự thảo luật ở ba nội dung trọng tâm. Thứ nhất, về phát thải thấp và giao thông xanh (Điều 13). Đại biểu đánh giá dự thảo đã thể chế hóa đúng chủ trương chuyển đổi sang giao thông công cộng khối lượng lớn, từng bước hạn chế phương tiện cá nhân.
Đại biểu Tạ Đình Thi phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn
Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định về đầu tư hạ tầng thay thế như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh… phải đi trước một bước hoặc triển khai đồng thời với việc áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân. Đại biểu đề nghị phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị theo mục tiêu đã đề ra.
Thứ hai, về kinh tế tuần hoàn và di dời cơ sở gây ô nhiễm (Điều 13). Đại biểu cho rằng quy định cho phép Hà Nội hỗ trợ di dời các cơ sở gây ô nhiễm, làng nghề, bệnh viện ra khỏi khu dân cư là phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, vấn đề then chốt là nguồn lực thực hiện. Vì vậy, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế tài chính đặc thù, cho phép Hà Nội giữ lại phần lớn nguồn thu từ phí bảo vệ môi trường (như phí khí thải, nước thải), đồng thời trích tối thiểu 20% phần tăng thu ngân sách từ đất để lập quỹ phát triển xanh của Thủ đô, ưu tiên cho công tác di dời và tái định cư.
Thứ ba, về cơ chế phối hợp liên vùng trong bảo vệ môi trường (Điều 30). Theo đại biểu, dự thảo đã bước đầu thể chế hóa vai trò điều phối của Hà Nội, song cần bổ sung các cơ chế mang tính ràng buộc.
Cụ thể, đại biểu đề xuất xây dựng cơ chế tài chính liên vùng, theo đó các địa phương trong khu vực có phát sinh nguồn gây ô nhiễm cần có trách nhiệm đóng góp vào quỹ bảo vệ môi trường, dựa trên mức độ phát thải. Đồng thời, cần thiết lập cơ chế giám sát độc lập, có thể giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Hà Nội và các địa phương tổ chức giám sát định kỳ, báo cáo Quốc hội. Hệ thống quan trắc môi trường liên vùng cần được kết nối theo thời gian thực và công khai dữ liệu cho người dân.
“Đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục hoàn thiện các quy định về lộ trình đầu tư hạ tầng, cơ chế tài chính và phối hợp liên vùng, đồng thời bảo đảm tính đồng bộ giữa Luật Thủ đô (sửa đổi) với Luật Bảo vệ môi trường và các luật liên quan, tránh chồng chéo, mâu thuẫn trong quá trình triển khai”, đại biểu Tạ Đình Thi đề nghị.
Bảo đảm thống nhất trong công nhận giấy phép hành nghề y
Đại biểu Lê Văn Khảm (Đoàn thành phố Hồ Chí Minh) góp ý về các quy định liên quan đến lĩnh vực y tế tại Điều 17. Về quy định cho phép Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội thừa nhận giấy phép hành nghề do cơ quan, tổ chức nước ngoài cấp, đại biểu bày tỏ đồng tình với mục tiêu thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, song cho rằng cần cân nhắc kỹ để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Theo đại biểu, quy định này có thể dẫn đến việc tồn tại hai cơ chế công nhận giấy phép hành nghề, một do Bộ Y tế thực hiện theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh; và một do UBND thành phố thực hiện. Điều này tiềm ẩn nguy cơ chồng chéo, thiếu thống nhất trong quản lý.
Đại biểu Lê Văn Khảm phát biểu thảo luận. Ảnh: quochoi.vn
Bên cạnh đó, dự thảo giao UBND thành phố quy định trình tự, thủ tục nhưng chưa làm rõ nguyên tắc, điều kiện áp dụng. Trong khi đó, việc công nhận giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp đòi hỏi phải đánh giá toàn diện hệ thống đào tạo, quy trình cấp phép và phạm vi hành nghề của quốc gia đó - đây là nhiệm vụ phức tạp, cần có năng lực chuyên môn cao.
“Đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu kỹ, nếu thực hiện phân cấp thì cần quy định rõ điều kiện, phạm vi, nguyên tắc áp dụng, tránh quy định chung chung”, đại biểu Lê Văn Khảm kiến nghị.
Liên quan đến thẩm quyền của HĐND thành phố trong việc quy định giá dịch vụ khám chữa bệnh và cơ chế ngân sách hỗ trợ, đại biểu cho rằng cần làm rõ phạm vi điều chỉnh. Theo đại biểu, hiện nay tồn tại nhiều loại giá dịch vụ khám chữa bệnh như: giá do bảo hiểm y tế chi trả, giá do ngân sách nhà nước thanh toán, và giá dịch vụ theo yêu cầu. Tuy nhiên, dự thảo chưa xác định rõ đang điều chỉnh loại giá nào, dẫn đến khó khăn trong áp dụng.
Đại biểu cũng lưu ý, theo quy định hiện hành, không có “giá trung tâm” làm cơ sở tham chiếu để xác định chênh lệch giữa Trung ương và địa phương. Do đó, việc quy định cơ chế bù chênh lệch cần được cân nhắc kỹ.
Về nội dung liên quan đến thanh toán bảo hiểm y tế đối với các hình thức khám chữa bệnh mới như khám lưu động, khám từ xa, ứng dụng công nghệ số, dự thảo quy định bảo đảm không vượt quá dự toán chi được giao cho địa phương. Tuy nhiên, đại biểu Lê Văn Khảm cho rằng, quy định này chưa phù hợp, bởi quỹ bảo hiểm y tế là quỹ tập trung, thống nhất, không phải quỹ của địa phương.
Trong khi đó, việc giao dự toán chi chỉ là phương thức quản lý hành chính của Chính phủ theo từng năm, có thể thay đổi. Nếu đưa nội dung này vào luật sẽ thiếu tính ổn định và khó thực hiện khi cơ chế quản lý thay đổi...
Đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng phát biểu thảo luận. Ảnh: Quochoi.vn
Đại biểu Lưu Thị Thúy Hằng (Đoàn Phú Thọ) bày tỏ đồng tình cao với sự cần thiết sửa đổi Luật Thủ đô trong bối cảnh hiện nay. Về hỗ trợ doanh nghiệp thông qua dữ liệu mở, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo đã cụ thể hóa chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận dữ liệu mở. Việc cung cấp thông tin dưới định dạng dữ liệu mở mang lại nhiều lợi ích như nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh, giảm chi phí, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và hỗ trợ ra quyết định đầu tư.
Tuy nhiên, đại biểu cũng chỉ ra những khó khăn trong triển khai, như chất lượng dữ liệu chưa đồng đều giữa các lĩnh vực, địa phương; dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa, cập nhật chưa kịp thời, chưa bảo đảm tính đầy đủ và khả năng tái sử dụng. Điều này làm giảm giá trị khai thác thực tiễn, thậm chí phát sinh thêm chi phí cho doanh nghiệp trong quá trình xử lý thông tin.
Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ cần xây dựng và áp dụng thống nhất các tiêu chuẩn kỹ thuật, định dạng dữ liệu, quy trình cập nhật và cơ chế kiểm soát chất lượng trước khi công bố. Đồng thời, đẩy mạnh chuẩn hóa, số hóa, làm sạch và cập nhật dữ liệu trong các cơ quan nhà nước, coi đây là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng dữ liệu mở.
Đình Hiệp