Ngày 5/5, Bộ Tài chính ban hành Văn bản số 5557/BTC-QLĐT gửi các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố về việc hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công năm 2026.
Một phần văn bản của Bộ Tài chính.
Đáng chú ý, văn bản này tiếp tục đề cập yêu cầu “tiết kiệm tối thiểu 5%” nhưng chỉ áp dụng đối với một số trường hợp cụ thể theo quy định pháp luật về đấu thầu, thay vì áp dụng đại trà cho tất cả các gói thầu như nhiều nơi từng hiểu và triển khai trước đó.
Theo Bộ Tài chính, việc thực hiện tiết kiệm tối thiểu 5% được áp dụng đối với gói thầu xây lắp thuộc trường hợp quy định tại điểm e khoản 2 Điều 78 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP.
Với các trường hợp chỉ định thầu khác, chủ đầu tư được yêu cầu thương thảo mức tiết kiệm phù hợp tùy theo loại gói thầu, điều kiện thị trường và địa bàn, đồng thời vẫn phải bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình.
Văn bản cũng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp tiết kiệm, cắt giảm chi phí trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và thực hiện dự án đầu tư công năm 2026, nhưng không làm ảnh hưởng đến chất lượng và hiệu quả dự án.
Trong đó, Bộ Tài chính nhấn mạnh việc rà soát khâu lập dự án, thiết kế, dự toán để cắt giảm các chi phí chưa cần thiết; khuyến khích áp dụng công nghệ, sáng kiến cải tiến nhằm tối ưu nguồn lực và giảm chi phí thực hiện gói thầu. Đồng thời, tăng cường quản lý thực hiện hợp đồng, rà soát các khoản chi không cần thiết trong quá trình triển khai.
Trước đó, một số địa phương lúng túng trong áp dụng yêu cầu “tiết kiệm 5%” đối với hoạt động đấu thầu.
Bộ Tài chính cũng yêu cầu các địa phương thực hiện nghiêm Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 3/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm trong công tác đấu thầu.
Trước đó, báo Tiền Phong đã có nhiều bài phản ánh về việc một số địa phương lúng túng trong áp dụng yêu cầu “tiết kiệm 5%” đối với hoạt động đấu thầu, nhất là sau khi xuất hiện các chỉ đạo hành chính yêu cầu tiết giảm đồng loạt trong đầu tư công.
Nhiều doanh nghiệp và chủ đầu tư lo ngại việc áp dụng cứng nhắc tỷ lệ tiết kiệm có thể gây áp lực lên chất lượng công trình, tiến độ thi công và làm méo mó cạnh tranh trong đấu thầu. Trong khi đó, một số địa phương lại xem đây là “chỉ tiêu bắt buộc” cần thực hiện bằng mọi giá.
Văn bản mới của Bộ Tài chính được cho là đã làm rõ hơn phạm vi áp dụng yêu cầu tiết kiệm tối thiểu 5%, đồng thời nhấn mạnh nguyên tắc linh hoạt, phù hợp thực tế thị trường và từng loại gói thầu, thay vì áp dụng cơ học cho mọi trường hợp.
Hoàng Nam